alt

Βιβλία που αναφέρονται από τις έμφυλες σχέσεις μέχρι τη διεθνή πολιτική και αξίζουν της προσοχής μας. 

Του Σωτήρη Βανδώρου

 

b154753Το στρατηγικό βάθος. Η διεθνής θέση της Τουρκίας
Ahmet Davutoglu
Επιμ. Νεοκλής Σαρρής
Μτφρ. Νικόλαος Ραπτόπουλος
Ποιότητα 2010
ΣΕΛ. 845, ΤΙΜΗ €30,14

 

 

 

Μεγάλη κουβέντα έχει γίνει για το βιβλίο του Αχμέτ Νταβούτογλου η οποία έχει συνοδευτεί και από υψηλές πωλήσεις. Κι αυτό όχι απλώς επειδή ο συγγραφέας του είναι εδώ και κάτι περισσότερο από ένα χρόνο ο υπουργός εξωτερικών της Τουρκίας. Αλλά επειδή η επιρροή του στη διαμόρφωση της διεθνούς πολιτικής της γειτονικής χώρας έχει… βάθος. Ο Νταβούτογλου έγραψε αυτό το βιβλίο σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα, όντας ακόμη καθηγητής διεθνών σχέσεων. Ακολούθησε η εισδοχή του στο διπλωματικό σώμα, ενώ την τελευταία πενταετία χρημάτισε σύμβουλος του πρωθυπουργού Ερντογάν. Το βιβλίο του είναι σημαντικό διότι αποτελεί μια συστηματική θεώρηση της θέσης της Τουρκίας στον κόσμο και κατά προέκταση συγκροτεί ένα συνεκτικό στρατηγικό δόγμα το οποίο πλέον τυγχάνει εφαρμογής από τον ίδιο τον εμπνευστή του.

Η αφετηριακή ιδέα είναι ότι η Τουρκία διαθέτει μια ιδιαίτερη γεωστρατηγική θέση, ενώ ταυτόχρονα είναι ο «κληρονόμος» της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που σημαίνει ότι μπορεί αλλά και οφείλει να καλλιεργήσει τους ιστορικούς και πολιτισμικούς δεσμούς που απορρέουν από αυτές τις συνθήκες, και να αναλάβει ρόλο περιφερειακής δύναμης στα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία. Η Τουρκία επομένως, δεν πρέπει να «εγκλωβιστεί» στον προσανατολισμό της προς τη Δύση, ως εάν να είναι το ανατολικό της σύνορο κι ο φτωχός συγγενής της. Χωρίς να εγκαταλείπει την προοπτική ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την επιδίωξη διατήρησης «στρατηγικής» σχέσης με τις ΗΠΑ, τις αντισταθμίζει με μια εξωστρεφή και πολυμερή διπλωματία στο πλαίσιο της οποίας χωρούν η αναβάθμιση των σχέσεων με κράτη όπως η Ρωσία, ακόμη και το Ιράν.

Από πολλούς αυτή η φιλόδοξη θέαση των πραγμάτων –που συνοδεύεται από ανάληψη πρωτοβουλιών κι όχι από παθητική αντίδραση σε ενέργειες τρίτων– έχει, συχνά ειρωνικά, χαρακτηριστεί ως νέο-οθωμανική. Το ενδιαφέρον είναι, ωστόσο, τι συνέπειες παράγει. Έτσι, η επίσημη θέση της Τουρκίας για «μηδενικά προβλήματα» με τα γειτονικά κράτη –φράση που επαναλήφθηκε από τον Ερντογάν κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα– ίσως δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται τόσο επιπόλαια όσο την αντιμετώπισαν οι περισσότεροι Έλληνες συντάκτες του διπλωματικού ρεπορτάζ και, κυρίως, δεν πρέπει να «διαβάζεται» με παρωχημένους όρους διμερών σχέσεων.

 

b149577Το δεύτερο φύλο
Σιμόν ντε Μποβουάρ
Μτφρ. Τζένη Κωνσταντίνου
Μεταίχμιο 2010
Μτφρ. Τζένη Κωνσταντίνου
ΣΕΛ. 989, ΤΙΜΗ €44,42

 

 

 

«Δεν γεννιόμαστε γυναίκες, γινόμαστε. Καμία βιολογική, ψυχική ή οικονομική μοίρα δεν καθορίζει τη μορφή που παίρνει στους κόλπους της κοινωνίας το θηλυκού γένους ανθρώπινο ον». Σε αυτή την φράση –με την οποία αρχίζει το δεύτερο βιβλίο της ογκώδους μελέτης της Σιμόν ντε Μποβουάρ– συμπυκνώνεται η θέση της ότι το φύλο δεν μπορεί να αναχθεί σε βιολογικά δεδομένα, αλλά συνιστά κοινωνική ταυτότητα κι ως τέτοια δεν είναι προκαθορισμένη ή «φυσική», αλλά αποκτάται μέσα από κοινωνικές διεργασίες, επιδέχεται μεταβολή κ.ο.κ. Αυτό είναι πια κοινός τόπος –για τους κοινωνικούς επιστήμονες τουλάχιστον­– αλλά δεν ήταν διόλου αυτονόητο όταν το 1949 εκδόθηκε το «Δεύτερο φύλο» το οποίο αποτέλεσε σημείο αναφοράς για το λεγόμενο «δεύτερο κύμα» του φεμινισμού που εμφανίστηκε τη δεκαετία του 60.

Η Μποβουάρ αναρωτιέται γιατί οι γυναίκες βρίσκονται σε θέση υποτελή ως προς τους άντρες, ακόμη κι όταν έχουν κατακτήσει τη νομικοπολιτική ισότητα και, κυρίως, γιατί αποδέχονται οι ίδιες αυτή την υποτέλεια. Και προκειμένου να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα, καταπιάνεται με ένα τεράστιο όγκο βιβλιογραφίας η οποία εκτείνεται από τη βιολογία και την ψυχανάλυση μέχρι την ιστορία και τη λογοτεχνία κι από τη μυθολογία μέχρι την ανθρωπολογία και τη φιλοσοφία.

b149556

Θεωρία της συνωμοσίας και κουλτούρα της διχοτόμησης
Γιάννης Η. Ιωάννου
Παπαζήσης 2009
ΣΕΛ. 254,ΤΙΜΗ €16,96

 

 

 

 

Ο συγγραφέας δεν είναι ειδικός στο θέμα, καθότι καθηγητής λογοτεχνίας. Ωστόσο, ως ενεργός πολίτης που παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις περιπέτειες του Κυπριακού επί δεκαετίες, γράφει συγκροτημένα και τεκμηριωμένα. Κι επιχειρεί να δείξει πώς μια παρωχημένη πολιτική κουλτούρα που αποδίδει στους Ελληνοκύπριους το ρόλο του θύματος (και μόνον), αυτού που έχει εξ ορισμού όλο το δίκιο με το μέρος του κι όλη η υφήλιος του χρωστάει, οδηγεί σε συστηματική παρανόηση της διεθνούς πολιτικής και διπλωματίας και στην αναπόφευκτη αδυναμία επίτευξης ουσιαστικών πολιτικών στόχων. Ακόμη χειρότερα, δείχνει πως ένα πολιτικό προσωπικό που πότε προσχηματικά πότε ειλικρινά παρουσιάζει τις πλέον ανεδαφικές διεκδικήσεις ως αυτονόητες, εγκλωβίζει μια ολόκληρη κοινωνία σε αντιλήψεις συνωμοσιολογικού χαρακτήρα με τις χειρότερες δυνατές συνέπειες. Αλλά και η κοινωνία δεν είναι άμοιρη ευθυνών στο μέτρο που κατά βάθος δεν επιθυμεί συμβίωση με την τουρκοκυπριακή κοινότητα υπό οποιουσδήποτε όρους, έχοντας ένα αίσθημα υπεροψίας απέναντί της.

 b155297Εξουσία και Κοινωνία. Δωρήματα στον Κωνσταντίνο Τσουκαλά
Επιμ. Σ. Κονιόρδος, Μ. Κούση, Μ. Σαματάς
Καστανιώτης 2010
ΣΕΛ. 470, ΤΙΜΗ €35,00

 

 

 

 

Έχουμε πια βαρεθεί να ακούμε για τη «σιωπή των διανοούμενων», την «απουσία των πνευματικών ανθρώπων» κ.ο.κ. Κι όμως. Αν κλείσουμε τους τηλεοπτικούς δέκτες κι αναζητήσουμε το στοχασμό και την κριτική εκεί όπου έχουν πρόσβαση –σε τόπους παραδοσιακής δημοσιότητας και βέβαια στα βιβλία– θα τα βρούμε. Ένα χαρακτηριστικό δείγμα είναι ο τόμος που είναι αφιερωμένος στον ομότιμο καθηγητή κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Κωνσταντίνο Τσουκαλά που έχει βέβαια πανηγυρικό χαρακτήρα, αλλά είναι και πολύ ουσιαστικός. Κι αυτό διότι οι μελέτες κοινωνικών επιστημόνων που περιλαμβάνει –συναδέλφων και «μαθητών» του τιμώμενου– δεν αναλίσκονται σε επαίνους, αλλά καταπιάνονται δημιουργικά με πτυχές του έργου του.

Και το έργο αυτό είναι πολυσχιδές, εκτενές και πρωτότυπο. Αφορά, μεταξύ άλλων, τις κοινωνικές σχέσεις στην Ελλάδα με έμφαση στην εργασία, τους εκπαιδευτικούς θεσμούς και το κράτος, αλλά και την παγκοσμιοποίηση, τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, τον εθνικισμό, τη μεταλλαγή του σύγχρονου πολέμου. Ο Τσουκαλάς ήδη από τα πρώτα του επιστημονικά βήματα, δεν αντιμετωπίζει το ερευνητικό του έργο ως κάτι που περιορίζεται στα κλειστά τείχη της ακαδημαϊκής κοινότητας, αλλά ως κάτι που συνομιλεί με την κοινωνία και παρεμβαίνει στη ζώσα πραγματικότητα – θυμίζω την «Ελληνική Τραγωδία», μια εν θερμώ ερμηνευτική προσέγγιση της νεότερης ελληνικής ιστορίας με αφορμή την επιβολή της χούντας των Συνταγματαρχών. Έκτοτε συμμετέχει συστηματικά στην ευρύτερη δημοσιότητα με ποικίλους τρόπους, περιλαμβανομένων των επιφυλλιδογραφιών του, ενώ αναλαμβάνει και θεσμικούς ρόλους, όπως π.χ. η συμμετοχή του στην Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής.
 

b150912Ποτό για παρέα. Σεξουαλική διασκέδαση στην Ελλάδα
Λιόπη Αμπατζή
Κέδρος 2009
ΣΕΛ. 239, ΤΙΜΗ €18,00

 

 

 

 

 Η κοινωνική ανθρωπολόγος Λιόπη Αμπατζή παρουσιάζει στο βιβλίο της την επιστημονική έρευνα που εκπόνησε για τα νυχτερινά κέντρα που απευθύνονται σε άντρες και προσφέρουν ποτό και γυναικεία παρέα – «κονσομασιόν». Πέραν από το θεωρητικό σκέλος και την αξιοποίηση της σχετικής βιβλιογραφίας, η Αμπατζή υποδύθηκε η ίδια την εργαζόμενη σε τέτοια μπαρ ώστε να αποκτήσει μια από πρώτο χέρι αντίληψη των τεκταινομένων σε αυτά. Και είναι ενδιαφέρον ότι οι αναπαραστάσεις περί σεξουαλικών, αλλά και γενικότερα, περί έμφυλων σχέσεων που εμφανίζονται σε αυτό το χώρο δεν αποτελούν κάτι το «περιθωριακό» ή ιδιαίτερο, αλλά αντικατοπτρίζουν τις αναπαραστάσεις που εκδηλώνονται στην ευρύτερη ελληνική κοινωνία. Άλλωστε, όπως προκύπτει κι από την έρευνα, οι άντρες που συχνάζουν εκεί δεν αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία, ενώ στην πλειονότητά τους είναι παντρεμένοι 35-50 ετών. Το βιβλίο αξίζει να προσεχθεί κι όσον αφορά το σκέλος των εργασιακών σχέσεων, κατεξοχήν ασταθών κι επισφαλών για τις γυναίκες που κάνουν κονσομασιόν.

* Ο ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΝΔΩΡΟΣ είναι επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο «Διαφωτισμός τώρα: Λογική, επιστήμη και ουμανισμός για μια καλύτερη ζωή» (μτφρ. Παναγιώτης Δρεπανιώτης), του Στίβεν Πίνκερ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Το βιβλίο ...

Η περί Θεού διαμάχη: αντικείμενο προβληματισμών και διαλόγου με αφορμή δύο βιβλία

Η περί Θεού διαμάχη: αντικείμενο προβληματισμών και διαλόγου με αφορμή δύο βιβλία

Για το βιβλίο του Richard Dawkins «Ξεπερνώντας τον Θεό – Οδηγός για αρχάριους» (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Τραυλός) και το βιβλίο του Peter Boghossian «Εγχειρίδιο αθεΐας» (μτφρ. Μαριάννα Τζιαντζή, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...
«Θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών», του Ιμάνουελ Καντ – Η ηθική των απόλυτων σκοπών

«Θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών», του Ιμάνουελ Καντ – Η ηθική των απόλυτων σκοπών

Για τη «Θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών» (μτφρ. Κώστας Ανδρουλιδάκης) του Ιμμάνουελ Καντ που κυκλοφορεί από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

Κεντρική εικόνα: Πορτρέτο του Καντ, του Adolf von Heydeck © Stadtmuseum Königsberg

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Νίκος Ορφανός απαντά σε 18 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Book Press

...
«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Γκόζη «Ο νυχτερινός στο βάθος» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη το 2002. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από τον μεγάλο σεισμό στη Θεσσαλονίκη το 1978. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Σε αρκετές περιπτώσεις το π...

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Ο Γιανούλης Χαλεπάς, η ασκητική μορφή της ελληνικής γλυπτικής που κάποιοι τον αποκάλεσαν «Ροντέν της Ελλάδας» και κάποιοι άλλοι «άγιο, τρελό και καταραμένο καλλιτέχνη», συναντά το σκηνοθετικό βλέμμα της Αργυρώς Χιώτη και τη γραφή του The Boy από τις 10 μέχρι και τις 27 Φεβρουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Το 2021 ήταν αναμφίβολα η χρονιά του George Orwell. Ο λόγος; Η απελευθέρωση των δικαιωμάτων του, αφού στα τέλη του 2020 συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από τον θάνατό του, που επήλθε, σαν σήμερα, στις 20 Ιανουαρίου του 1950. 

Επιμέλεια: Book Press

Από τις πρώτες μέ...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ