alt

Βιβλία που αναφέρονται από τις έμφυλες σχέσεις μέχρι τη διεθνή πολιτική και αξίζουν της προσοχής μας. 

Του Σωτήρη Βανδώρου

 

b154753Το στρατηγικό βάθος. Η διεθνής θέση της Τουρκίας
Ahmet Davutoglu
Επιμ. Νεοκλής Σαρρής
Μτφρ. Νικόλαος Ραπτόπουλος
Ποιότητα 2010
ΣΕΛ. 845, ΤΙΜΗ €30,14

 

 

 

Μεγάλη κουβέντα έχει γίνει για το βιβλίο του Αχμέτ Νταβούτογλου η οποία έχει συνοδευτεί και από υψηλές πωλήσεις. Κι αυτό όχι απλώς επειδή ο συγγραφέας του είναι εδώ και κάτι περισσότερο από ένα χρόνο ο υπουργός εξωτερικών της Τουρκίας. Αλλά επειδή η επιρροή του στη διαμόρφωση της διεθνούς πολιτικής της γειτονικής χώρας έχει… βάθος. Ο Νταβούτογλου έγραψε αυτό το βιβλίο σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα, όντας ακόμη καθηγητής διεθνών σχέσεων. Ακολούθησε η εισδοχή του στο διπλωματικό σώμα, ενώ την τελευταία πενταετία χρημάτισε σύμβουλος του πρωθυπουργού Ερντογάν. Το βιβλίο του είναι σημαντικό διότι αποτελεί μια συστηματική θεώρηση της θέσης της Τουρκίας στον κόσμο και κατά προέκταση συγκροτεί ένα συνεκτικό στρατηγικό δόγμα το οποίο πλέον τυγχάνει εφαρμογής από τον ίδιο τον εμπνευστή του.

Η αφετηριακή ιδέα είναι ότι η Τουρκία διαθέτει μια ιδιαίτερη γεωστρατηγική θέση, ενώ ταυτόχρονα είναι ο «κληρονόμος» της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που σημαίνει ότι μπορεί αλλά και οφείλει να καλλιεργήσει τους ιστορικούς και πολιτισμικούς δεσμούς που απορρέουν από αυτές τις συνθήκες, και να αναλάβει ρόλο περιφερειακής δύναμης στα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία. Η Τουρκία επομένως, δεν πρέπει να «εγκλωβιστεί» στον προσανατολισμό της προς τη Δύση, ως εάν να είναι το ανατολικό της σύνορο κι ο φτωχός συγγενής της. Χωρίς να εγκαταλείπει την προοπτική ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την επιδίωξη διατήρησης «στρατηγικής» σχέσης με τις ΗΠΑ, τις αντισταθμίζει με μια εξωστρεφή και πολυμερή διπλωματία στο πλαίσιο της οποίας χωρούν η αναβάθμιση των σχέσεων με κράτη όπως η Ρωσία, ακόμη και το Ιράν.

Από πολλούς αυτή η φιλόδοξη θέαση των πραγμάτων –που συνοδεύεται από ανάληψη πρωτοβουλιών κι όχι από παθητική αντίδραση σε ενέργειες τρίτων– έχει, συχνά ειρωνικά, χαρακτηριστεί ως νέο-οθωμανική. Το ενδιαφέρον είναι, ωστόσο, τι συνέπειες παράγει. Έτσι, η επίσημη θέση της Τουρκίας για «μηδενικά προβλήματα» με τα γειτονικά κράτη –φράση που επαναλήφθηκε από τον Ερντογάν κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα– ίσως δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται τόσο επιπόλαια όσο την αντιμετώπισαν οι περισσότεροι Έλληνες συντάκτες του διπλωματικού ρεπορτάζ και, κυρίως, δεν πρέπει να «διαβάζεται» με παρωχημένους όρους διμερών σχέσεων.

 

b149577Το δεύτερο φύλο
Σιμόν ντε Μποβουάρ
Μτφρ. Τζένη Κωνσταντίνου
Μεταίχμιο 2010
Μτφρ. Τζένη Κωνσταντίνου
ΣΕΛ. 989, ΤΙΜΗ €44,42

 

 

 

«Δεν γεννιόμαστε γυναίκες, γινόμαστε. Καμία βιολογική, ψυχική ή οικονομική μοίρα δεν καθορίζει τη μορφή που παίρνει στους κόλπους της κοινωνίας το θηλυκού γένους ανθρώπινο ον». Σε αυτή την φράση –με την οποία αρχίζει το δεύτερο βιβλίο της ογκώδους μελέτης της Σιμόν ντε Μποβουάρ– συμπυκνώνεται η θέση της ότι το φύλο δεν μπορεί να αναχθεί σε βιολογικά δεδομένα, αλλά συνιστά κοινωνική ταυτότητα κι ως τέτοια δεν είναι προκαθορισμένη ή «φυσική», αλλά αποκτάται μέσα από κοινωνικές διεργασίες, επιδέχεται μεταβολή κ.ο.κ. Αυτό είναι πια κοινός τόπος –για τους κοινωνικούς επιστήμονες τουλάχιστον­– αλλά δεν ήταν διόλου αυτονόητο όταν το 1949 εκδόθηκε το «Δεύτερο φύλο» το οποίο αποτέλεσε σημείο αναφοράς για το λεγόμενο «δεύτερο κύμα» του φεμινισμού που εμφανίστηκε τη δεκαετία του 60.

Η Μποβουάρ αναρωτιέται γιατί οι γυναίκες βρίσκονται σε θέση υποτελή ως προς τους άντρες, ακόμη κι όταν έχουν κατακτήσει τη νομικοπολιτική ισότητα και, κυρίως, γιατί αποδέχονται οι ίδιες αυτή την υποτέλεια. Και προκειμένου να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα, καταπιάνεται με ένα τεράστιο όγκο βιβλιογραφίας η οποία εκτείνεται από τη βιολογία και την ψυχανάλυση μέχρι την ιστορία και τη λογοτεχνία κι από τη μυθολογία μέχρι την ανθρωπολογία και τη φιλοσοφία.

b149556

Θεωρία της συνωμοσίας και κουλτούρα της διχοτόμησης
Γιάννης Η. Ιωάννου
Παπαζήσης 2009
ΣΕΛ. 254,ΤΙΜΗ €16,96

 

 

 

 

Ο συγγραφέας δεν είναι ειδικός στο θέμα, καθότι καθηγητής λογοτεχνίας. Ωστόσο, ως ενεργός πολίτης που παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις περιπέτειες του Κυπριακού επί δεκαετίες, γράφει συγκροτημένα και τεκμηριωμένα. Κι επιχειρεί να δείξει πώς μια παρωχημένη πολιτική κουλτούρα που αποδίδει στους Ελληνοκύπριους το ρόλο του θύματος (και μόνον), αυτού που έχει εξ ορισμού όλο το δίκιο με το μέρος του κι όλη η υφήλιος του χρωστάει, οδηγεί σε συστηματική παρανόηση της διεθνούς πολιτικής και διπλωματίας και στην αναπόφευκτη αδυναμία επίτευξης ουσιαστικών πολιτικών στόχων. Ακόμη χειρότερα, δείχνει πως ένα πολιτικό προσωπικό που πότε προσχηματικά πότε ειλικρινά παρουσιάζει τις πλέον ανεδαφικές διεκδικήσεις ως αυτονόητες, εγκλωβίζει μια ολόκληρη κοινωνία σε αντιλήψεις συνωμοσιολογικού χαρακτήρα με τις χειρότερες δυνατές συνέπειες. Αλλά και η κοινωνία δεν είναι άμοιρη ευθυνών στο μέτρο που κατά βάθος δεν επιθυμεί συμβίωση με την τουρκοκυπριακή κοινότητα υπό οποιουσδήποτε όρους, έχοντας ένα αίσθημα υπεροψίας απέναντί της.

 b155297Εξουσία και Κοινωνία. Δωρήματα στον Κωνσταντίνο Τσουκαλά
Επιμ. Σ. Κονιόρδος, Μ. Κούση, Μ. Σαματάς
Καστανιώτης 2010
ΣΕΛ. 470, ΤΙΜΗ €35,00

 

 

 

 

Έχουμε πια βαρεθεί να ακούμε για τη «σιωπή των διανοούμενων», την «απουσία των πνευματικών ανθρώπων» κ.ο.κ. Κι όμως. Αν κλείσουμε τους τηλεοπτικούς δέκτες κι αναζητήσουμε το στοχασμό και την κριτική εκεί όπου έχουν πρόσβαση –σε τόπους παραδοσιακής δημοσιότητας και βέβαια στα βιβλία– θα τα βρούμε. Ένα χαρακτηριστικό δείγμα είναι ο τόμος που είναι αφιερωμένος στον ομότιμο καθηγητή κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Κωνσταντίνο Τσουκαλά που έχει βέβαια πανηγυρικό χαρακτήρα, αλλά είναι και πολύ ουσιαστικός. Κι αυτό διότι οι μελέτες κοινωνικών επιστημόνων που περιλαμβάνει –συναδέλφων και «μαθητών» του τιμώμενου– δεν αναλίσκονται σε επαίνους, αλλά καταπιάνονται δημιουργικά με πτυχές του έργου του.

Και το έργο αυτό είναι πολυσχιδές, εκτενές και πρωτότυπο. Αφορά, μεταξύ άλλων, τις κοινωνικές σχέσεις στην Ελλάδα με έμφαση στην εργασία, τους εκπαιδευτικούς θεσμούς και το κράτος, αλλά και την παγκοσμιοποίηση, τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, τον εθνικισμό, τη μεταλλαγή του σύγχρονου πολέμου. Ο Τσουκαλάς ήδη από τα πρώτα του επιστημονικά βήματα, δεν αντιμετωπίζει το ερευνητικό του έργο ως κάτι που περιορίζεται στα κλειστά τείχη της ακαδημαϊκής κοινότητας, αλλά ως κάτι που συνομιλεί με την κοινωνία και παρεμβαίνει στη ζώσα πραγματικότητα – θυμίζω την «Ελληνική Τραγωδία», μια εν θερμώ ερμηνευτική προσέγγιση της νεότερης ελληνικής ιστορίας με αφορμή την επιβολή της χούντας των Συνταγματαρχών. Έκτοτε συμμετέχει συστηματικά στην ευρύτερη δημοσιότητα με ποικίλους τρόπους, περιλαμβανομένων των επιφυλλιδογραφιών του, ενώ αναλαμβάνει και θεσμικούς ρόλους, όπως π.χ. η συμμετοχή του στην Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής.
 

b150912Ποτό για παρέα. Σεξουαλική διασκέδαση στην Ελλάδα
Λιόπη Αμπατζή
Κέδρος 2009
ΣΕΛ. 239, ΤΙΜΗ €18,00

 

 

 

 

 Η κοινωνική ανθρωπολόγος Λιόπη Αμπατζή παρουσιάζει στο βιβλίο της την επιστημονική έρευνα που εκπόνησε για τα νυχτερινά κέντρα που απευθύνονται σε άντρες και προσφέρουν ποτό και γυναικεία παρέα – «κονσομασιόν». Πέραν από το θεωρητικό σκέλος και την αξιοποίηση της σχετικής βιβλιογραφίας, η Αμπατζή υποδύθηκε η ίδια την εργαζόμενη σε τέτοια μπαρ ώστε να αποκτήσει μια από πρώτο χέρι αντίληψη των τεκταινομένων σε αυτά. Και είναι ενδιαφέρον ότι οι αναπαραστάσεις περί σεξουαλικών, αλλά και γενικότερα, περί έμφυλων σχέσεων που εμφανίζονται σε αυτό το χώρο δεν αποτελούν κάτι το «περιθωριακό» ή ιδιαίτερο, αλλά αντικατοπτρίζουν τις αναπαραστάσεις που εκδηλώνονται στην ευρύτερη ελληνική κοινωνία. Άλλωστε, όπως προκύπτει κι από την έρευνα, οι άντρες που συχνάζουν εκεί δεν αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία, ενώ στην πλειονότητά τους είναι παντρεμένοι 35-50 ετών. Το βιβλίο αξίζει να προσεχθεί κι όσον αφορά το σκέλος των εργασιακών σχέσεων, κατεξοχήν ασταθών κι επισφαλών για τις γυναίκες που κάνουν κονσομασιόν.

* Ο ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΝΔΩΡΟΣ είναι επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Για τα βιβλία των Ευστάθιου Κασσαρέα «Εκκλησία, ιδεολογία και πολιτική στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης» (εκδ. Παπαζήση), Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη «Θρησκεία και πολιτική στον ορθόδοξο κόσμο» (εκδ. Επίκεντρο) και π. Εμμανουήλ Κλάψη «Ορθόδοξες εκκλησίες σε έναν πλουραλιστικό κόσμο» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα,...

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Τρία βιβλία που σκιαγραφούν την κατάσταση του δυτικού πολιτισμού σήμερα: «Το μοναχικό πλήθος» (μτφρ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες) του Ντέιβιντ Ρίσμαν [David Riesman], «Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού» (εκδ. Θεμέλιο) του Παναγιώτη Κονδύλη και «Η Ευρώπη είναι χριστιανική;» (μτφρ. Βάλια Καϊμάκη, εκδ. ...

Τελικά, συγκρούεται ο Χριστιανισμός με τον Δαρβίνο; – Διερεύνηση ενός ερωτήματος μέσα από δύο ενδιαφέροντα βιβλία (κριτική)

Τελικά, συγκρούεται ο Χριστιανισμός με τον Δαρβίνο; – Διερεύνηση ενός ερωτήματος μέσα από δύο ενδιαφέροντα βιβλία (κριτική)

Για τα βιβλία του Φρανσουά Ουβέ [François Euvé] «Ο Δαρβίνος και ο χριστιανισμός » (μτφρ. Ηρώ Διακάκη, εκδ. Αρμός) και του Ζακ Μονό [Jasques Monod] «Η τύχη και η αναγκαιότητα» (μτφρ. Νίκος Παπαδόπουλος, εκδ. Κέδρος). Κεντρική εικόνα: ο Δαρβίνος σε πίνακα του John Collier © Wikipedia. 

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

Στο 40ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον μετρ του noir, σκηνοθέτη, συγγραφέα και μεταφραστή Ανδρέα Αποστολίδη, με αφορμή την έκδοση του τελευταίου του βιβλίου «Roman-tica» (εκδ. Άγρα). Η συζή...

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ