Για το βιβλίο των Κέιτ Κέιρνς [Kate Cairns] και Μπράιαν Κέιρνς [Brian Cairns] «Δεσμός, τραύμα και ψυχική ανθεκτικότητα» (μτφρ. Βαγγέλης Ζαχαριάς, εκδ. Αρμός) και για το βιβλίο των Τζίλλιαν Σκόφιλντ [Gillian Schofield] και Μαίρη Μπικ [Mary Beek] «Υιοθεσία και αναδοχή» (μτφρ. Χριστίνα Γκουντή, εκδ. Αρμός). Κεντρική εικόνα: © Annie Spratt (Unsplash).
Γράφει η Ευλαλία Πάνου
Η αναδοχή και η υιοθεσία δεν είναι εύκολη υπόθεση. Οι γονείς αλλά και οι επαγγελματίες που έρχονται σε επαφή με παιδιά που έχουν απομακρυνθεί από τις βιολογικές οικογένειές τους θα πρέπει να είναι οπλισμένοι με τις απαραίτητες γνώσεις ώστε να διαχειριστούν όλες τις δυσκολίες που –αναμφισβήτητα– θα βρεθούν στον δρόμο τους.
Βιβλία που έλειπαν από την ελληνική βιβλιογραφία και που έρχονται να καλύψουν ένα σημαντικό κενό, καθώς θα αποτελέσουν σημαντικά βοηθήματα στην εκπαίδευση αναδόχων και θετών γονέων αλλά και κοινωνικών λειτουργών.
Το τραύμα, η θεραπευτική φροντίδα, η Θεωρία του Δεσμού και το Μοντέλο της Ασφαλούς Βάσης είναι μόνο κάποιες από τις έννοιες που αναφέρονται στα δύο βιβλία που κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Αρμός, υπό την αιγίδα του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής. Βιβλία που έλειπαν από την ελληνική βιβλιογραφία και που έρχονται να καλύψουν ένα σημαντικό κενό, καθώς θα αποτελέσουν σημαντικά βοηθήματα στην εκπαίδευση αναδόχων και θετών γονέων αλλά και κοινωνικών λειτουργών.
Δεσμός, τραύμα και ψυχική ανθεκτικότητα – Θεραπευτική φροντίδα για παιδιά σε αναδοχή και υιοθεσία, των Kate Cairns και Brian Cairns
Η Kate και ο Brian Cairns είναι κοινωνικοί λειτουργοί, επαγγελματίες εκπαιδευτές, αλλά και γονείς. Από το 1975 και για τα επόμενα 25 χρόνια η διμελής οικογένειά τους μετατράπηκε σε 12μελή. Σχεδόν όλα ήταν παιδιά που δεν γινόταν να υιοθετηθούν, οπότε το σπίτι των Cairns μετατράπηκε σε δομή παιδικής προστασίας, διατηρώντας παράλληλα την οικογενειακή ατμόσφαιρα και υποστήριξη μιας ανάδοχης οικογένειας.
Οι δύο κοινωνικοί λειτουργοί διδάχτηκαν πολλά όλα τα χρόνια που μεγάλωναν ανάδοχα παιδιά, όμως έκαναν και αρκετά λάθη. Αυτά τα λάθη ήρθαν να φωτίσουν μέσα από τις εμπειρίες τους, γράφοντας αυτό το βιβλίο που απευθύνεται σε όσους ενδιαφέρονται για παιδιά που έχουν απομακρυνθεί από τις οικογένειές τους ή δουλεύουν μαζί τους.
Ωστόσο, το βιβλίο αυτό δεν γράφτηκε ως εγχειρίδιο ούτε έχει την έτοιμη συνταγή για το πώς θα γίνουν όλα σωστά. Αντίθετα, παρουσιάζει μια ιστορία για να δείξει την εμπειρία μιας οικογένειας με παιδιά που έχουν ζήσει μεγάλη πίεση και τραύματα, ενώ παράλληλα δίνει προτάσεις για οικογένειες και υπηρεσίες ώστε να προωθούν την αποκατάσταση και την ψυχική ανθεκτικότητα στα παιδιά που έχουν επιζήσει από τέτοιες δυσκολίες.
Η συγγραφή της Kate επικεντρώνεται στο τραύμα, την εγκεφαλική βλάβη και στη θεωρητική βάση πίσω από την αναδοχή, ενώ το έργο του Brian είναι περισσότερο πρακτικό και διερευνά καθημερινές προσεγγίσεις και πτυχές αλληλεπίδρασης με παιδιά.
Οι δύο συγγραφείς διαθέτουν τη βαθιά ενσυναίσθηση που χρειάζεται αλλά και την ψύχραιμη επιστημονική ματιά του «ειδικού» και καταφέρνουν να αποδείξουν ότι η δεύτερη ευκαιρία για τα παιδιά με επώδυνες εμπειρίες μπορεί να είναι μια διαδρομή με μεγάλες προκλήσεις αλλά και ικανοποιήσεις για τους γονείς και τους επαγγελματίες.
Υιοθεσία και αναδοχή – Σύμφωνα με τη Θεωρία του Δεσμού και του Μοντέλου της Ασφαλούς Βάσης, των Gillian Schofield και Mary Beek
Το βιβλίο αυτό προσφέρει μια ολοκληρωμένη, αναλυτική και σε βάθος παρουσίαση της Θεωρίας του Δεσμού και της Ασφαλούς Βάσης που στηρίζεται σε αυτήν, θεωρίες που συνδέονται με την πρακτική εφαρμογή και ειδικότερα με την τοποθέτηση παιδιών σε νέα οικογενειακά πλαίσια, μέσω της αναδοχής και της υιοθεσίας.
Όπως αναφέρεται και στην εισαγωγή του βιβλίου: «Η Θεωρία του Δεσμού βοηθά στην κατανόηση όσων γνωρίζουμε από τη λεπτομερή διαθέσιμη πληροφορία σε αρχεία και αναφορές, ενώ είναι εξίσου σημαντικό ότι βοηθά να αντιληφθούμε τι δεν είναι κατανοητό στη συμπεριφορά των παιδιών που χρειάζεται να τοποθετηθούν σε κάποια οικογένεια. όπως για παράδειγμα, τα παιδιά που γελούν όταν είναι δυστυχισμένα, προσκολλώνται στους γονείς που τα έχουν κακοποιήσει ή συμπεριφέρονται στις καινούργιες οικογένειες με τρόπο που προκαλεί την απόρριψη, αυτό δηλαδή που φοβούνται περισσότερο. Όλα αυτά μπορούν να γίνουν πιο κατανοητά με τη βοήθεια της Θεωρίας του Δεσμού».
Το ειδικότερο θέμα του δεσμού έχει διερευνηθεί και στη χώρα μας με έρευνες και στα παιδιά των ιδρυμάτων – έρευνες που διαφώτισαν το πεδίο των επαγγελματιών και εν μέρει των νέων γονέων. Εκείνο που έλειπε και που το βιβλίο αυτό έρχεται να καλύψει, είναι η πολύτιμη οπτική της αλληλεπίδρασης και της ασφαλούς βάσης, ως εργαλείο θεραπευτικής παρέμβασης, οπτική που συμπληρώνεται από πρακτική καθοδήγηση.
Ο Νόμος 4538/2018 για την αναμόρφωση των θεσμών Υιοθεσίας και Αναδοχής καθιερώνει ως υποχρεωτική την εκπαίδευση αναδόχων και θετών γονέων αλλά και των κοινωνικών λειτουργών που εμπλέκονται στις διαδικασίες αυτές. Η έκδοση αυτού του βιβλίου λοιπόν έρχεται να καλύψει το μεγάλο κενό της σχετικής βιβλιογραφίας στα ελληνικά και να καθοδηγήσει όσους εμπλέκονται στην εφαρμογή των σχετικών θεσμών.
Οι συγγραφείς Gillian Schofield και Mary Beek κατάφεραν κάτι πολύ σπάνιο. Η γνώση και η κατανόηση τόσο των παιδιών όσο και των προσώπων που τα φροντίζουν τους επιτρέπει να διαμορφώσουν ένα τοπίο γεμάτο ελπίδα και ανθρωπισμό.
Στην καρδιά αυτού του βιβλίου βρίσκεται μια σειρά από κεφάλαια κλειδιά που περιγράφουν πώς τα πρόσωπα φροντίδας μπορούν να προσφέρουν μια ασφαλή βάση και, καθώς οι ανάδοχοι και θετοί γονείς μιλάνε για τα παιδιά τους, το κείμενο ζωντανεύει στα μάτια των αναγνωστών.
* Η ελληνική έκδοση των βιβλίων ξεκίνησε από τη Διοίκηση του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής το 2018 και πραγματοποιήθηκε από τις εκδόσεις Αρμός, υπό την αιγίδα του Κέντρου.
