alis_monro_para_polli_eutuchia

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Έπεσε στα χέρια μου το «Εγκώμιο του ποδηλάτου» – Μarc Auge, εκδ. Αλήστου Μνήμης.

Το γόητρο του ποδηλάτου είναι τέτοιο που το άθλημα της ποδηλασίας επιστρέφει με απροσδόκητες μορφές. Στο τέλος του 19ου αιώνα υπήρξε μέσο απελευθέρωσης των γυναικών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, που με τα παντελόνια και τα μπουφάν τους αντιτάχθηκαν στη σεμνότυφη μούχλα των σεξιστών κάθε φυράματος. Θυμάμαι στην ταινία «Όταν έγινα γυναίκα» της Μεσκινί, Ιρανής σκηνοθέτιδας, βοηθού του Μαχμαλμπάφ που είχα δει στο φεστιβάλ, σε ένα από τα επεισόδια της σπονδυλωτής ταινίας, οι γυναίκες παίρνουν μέρος στην ποδηλατοδρομία με τα μακριά μαύρα ρούχα και τις μαντήλες -ένα μαύρο σμήνος στην διαφημιστική αφίσα της ταινίας- κόντρα στις απειλές και τις απαγορεύσεις των δικών τους. Η θέση τους είναι κοντά στον άντρα τους και τα παιδιά τους.

Αλλά και «Έχουμε ανάγκη το ποδήλατο για να ξαναεστιάσουμε στους εαυτούς μας, εστιάζοντας εκ νέου στους τόπους που ζούμε. Το ποδήλατο γίνεται έτσι το σύμβολο μιας αστικής ουτοπίας που θα επανασυμφιλίωνε την κοινωνία με τον εαυτό της. Ο στενός ορίζοντας απελευθερώνεται. Το τοπίο κινείται. Το πρώτο πετάλισμα είναι η απόκτηση μιας καινούργιας αυτονομίας, είναι η ευχάριστη απόδραση, η χειροπιαστή ελευθερία, η ανακάλυψη του εαυτού, επιστροφή στην ουτοπία και επιστροφή στην πραγματικότητα. Σε ένα νέο ανθρωπισμό!

Και η κατακλείδα: «Η χρήση του ποδηλάτου μας προσφέρει μια παιδική ψυχή και μας ξαναδίνει ταυτόχρονα το νόημα του πραγματικού και την ικανότητα να παίξουμε. Μοιάζει με μια συνεχή εκπαίδευση για την εκμάθηση της ελευθερίας, της διαύγειας και μέσω αυτών κάποιου πράγματος που θα έμοιαζε ίσως με ευτυχία». 

Διαβάζω συγχρόνως το θαυμαστό βιβλίο της Α. Μονρό με τον ειρωνικό τίτλο Πάρα πολλή ευτυχία. Σ’ ένα διήγημα, Για Παιχνίδι, βρίσκω τον κόσμο της παιδικής ηλικίας να μου γνέφει με αμφιθυμία. Στην κατασκήνωση δυο κορίτσια γίνονται φίλες, γίνονται κολλητές υπερβάλλοντας και κοιτώντας τον κόσμο όλο μέσα από το γυαλί αυτής της επικοινωνίας.

Νομίζω πως στα τελευταία βιβλία της Ζυράννας Ζατέλη ξαναβρίσκει κανείς την μελαγχολική ευφροσύνη στις ανοιχτωσιές των παιδικών παιχνιδιών και το μυστήριο των πραγμάτων όπως τα ζούνε τα παιδιά. Εκείνη μιλάει για τις αλάνες σε έναν πολύ μικρό τόπο, τη γενέθλια πόλη της που πολύ θυμίζει τη γειτονιά τη δική μου στο Χαριλάου του ΄50.

Έξι εννιά; Είχε ρωτήσει την προπαίδεια στο «πορτρέτο του καλλιτέχνη» τον μικρό Τζόις ένας συγγενής, μάλλον, μες στο αφιλόξενο τοπίο ενός γεύματος.

Τα ίδια τράβηξαν κι αυτές στην επίσκεψη με τη μητέρα τους στο σπίτι της θείας Δάφνης – τέλειωσαν τα άλλα θέματα;

Aπογευματάκι και ο θείος Θανάσης ο Χίτογλου, συνταξιούχος δικαστικός -ιδέα δεν είχαν τι ακριβώς σήμαινε αυτό- αυστηρός και τυπικός, κι αυτές αμήχανες, πρώτη φορά στο ξένο σπίτι, καθισμένες, σοβαρές, έπλητταν στριφογυρίζοντας ή κοιτώντας πάνω κάτω τα έπιπλα και τα βιβλία στη βιβλιοθήκη-συμπαγή και ομοιόμορφα με χρυσές ράχες - γύρισε προς το μέρος τους χαμογελώντας δυσοίωνα, «έχουμε ένα πρόβλημα. Λοιπόν...». Δεν θυμάται αν είχαν αρχίσει στο σχολείο τα προβλήματα με τις δεξαμενές και πόσο έτρεχε κάθε μέρα ένας κρουνός άλφα.

Δεν πιστεύει ότι επιχείρησε να ξαπλωθεί σε τέτοια χωράφια. Όμως μια απειλή κρεμόταν ήδη πάνω απ’ τα κεφάλια τους. Εκείνος ολοκλήρωνε την εκφώνηση του προβλήματος όταν η Μαρία βγήκε ήσυχα ήσυχα στο μπαλκόνι - είχαν όμως εκεί ωραία φυτά, ε; Ουφ, βασανιστές παιδιών. Το θυμούνται μνησίκακα όταν ανατρέχουν στα παιδικά τους χρόνια, χωρίς νοσταλγία, ψάχνοντας μόνο να βαθμολογήσουν τους μεγάλους. Μεγάλες κι αυτές σήμερα δεν κάνουν τέτοια λάθη. 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ηρωίδες εντός κι εκτός του τόπου τους

Ηρωίδες εντός κι εκτός του τόπου τους

Για τη συλλογή διηγημάτων της Alice Munro Η αγάπη μιας καλής γυναίκας (μτφρ. Τρισεύγενη Παπαϊωάννου, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Έλενας Μαρούτσου

Όσοι...

Άλις Μονρό έντεκα αστέρων

Άλις Μονρό έντεκα αστέρων

Επιλογή έντεκα από τα πλέον αντιπροσωπευτικά διηγήματα της Alice Munro στη συλλογή Η αγάπη μιας καλής γυναίκας (μτφρ. Τρισεύγενη Παπαϊωάννου, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Βέη

...
Η αγάπη μιας καλής γυναίκας

Η αγάπη μιας καλής γυναίκας

Προδημοσίευση από την ανθολογία διηγημάτων της Alice Munro Η αγάπη μιας καλής γυναίκας, σε μετάφραση της Τρισεύγενης Παπαϊωάννου, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Μεταίχμιο στις 11 Μαΐου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

Για το βιβλίο του Αχιλλέα Κυριακίδη «Έλγκαρ» (εκδ. Πατάκη).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Πιστός όπως πάντα στη μικρή φόρμα σε κάθε έκφανση της δημιουργίας του, ο Αχιλλέας Κυριακίδης προσδιορίζει, στη νέα του συλλογή, ειδολογικά τα κείμενά του με όρους μουσι...

«Γενικά συμπτώματα», του Τάκη Καμπύλη (κριτική)

«Γενικά συμπτώματα», του Τάκη Καμπύλη (κριτική)

Για τη νουβέλα του Τάκη Καμπύλη «Γενικά συμπτώματα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το βιβλίο κακώς ονομάζεται «νουβέλα». Όχι μόνο επειδή οι 179 σελίδες του ξεπερνούν κατά πολύ το όριο πάνω από το οποίο αρχίζει η επικράτεια του μυθισ...

Βραβεία Εταιρείας Συγγραφέων 2021: Απονεμήθηκαν στους Σπ. Γούλα και Γ. Μπαλαμπανίδη

Βραβεία Εταιρείας Συγγραφέων 2021: Απονεμήθηκαν στους Σπ. Γούλα και Γ. Μπαλαμπανίδη

Απονεμήθηκαν τα Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2021 για βιβλία πρωτοεμφανιζόμενων στην ποίηση και την πεζογραφία που εκδόθηκαν το 2020. Η τελετή έγινε στο Μέγαρο Μουσικής. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ