Ψυχιατρείο Λέρου - Ένα οδοιπορικό μέσα από προσωπικές μαρτυρίες, ΝΑΝΤΙΑ ΔΑΡΜΟΓΙΑΝΝΗ (επιμ.)

Η ιδέα του παρόντος εγχειρήματος ανήκει στην Αθηνά Φραγκούλη-Σακελλαροπούλου, πρόεδρο της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος (ΕΚΨ Π. Σακελλαρόπουλος), η οποία παρακινήθηκε από τη διαπίστωση του Παναγιώτη Σακελλαρόπουλου- ιδρυτή, επιστημονικά υπεύθυνου κια προέδρου της ΕΚΨ Π. Σακελλαρόπουλος ως το θάνατό του το Νοέμβριο του 2018- ότι «δουλεύουμε πολύ και καλά, αλλά ελάχιστα γράφουμε για την εργασία μας».
Επιθυμία της ήταν να γίνει η βιωματική καταγραφή της εμπειρίας από την παρέμβαση στο ψυχιατρείο της Λέρου την περίοδο 1990-1993 και την μετακίνηση των ασθενών στα οικοτροφεία της ΕΚΨ Π. Σακελλαρόπουλος σε Αθήνα, Άμφισσα και Αλεξανδρούπολη. [...] (Νίκη Δαρμογιάννη, από το σημείωμα της επιμελήτριας)

Λέρος. Ένα όνομα συνυφασμένο με την πιο σκληρή μορφή ιδρυματισμού, την εγκατάλειψη και τη διεθνή κατακραυγή. Μέσα στα τείχη του Κρατικού Θεραπευτηρίου, χιλιάδες άνθρωποι απώλεσαν την ταυτότητά τους και έζησαν ως «αζήτητοι» ενός συστήματος που τους θεωρούσε «ανίατους». Το 1989, με την αποκάλυψη του σκανδάλου, η Λέρος μετατράπηκε από τόπο εγκλεισμού σε σημείο αναφοράς για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα.
Το βιβλίο τούτο είναι το χρονικό αυτής της τομής. Η Εταιρία Κοινωνικής Ψυ χιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος ήταν από τους πρώτους φορείς που βρέθηκαν στο νησί την περίοδο 1990-1992 και συνέβαλλαν στην αποασυλοποίηση, εφαρμόζοντας τις αρχές της Κοινωνικής-Κοινοτικής Ψυχιατρικής.
Μέσα από προσωπικές μαρτυρίες μελών της διεπιστημονικής Ομάδας Παρέμβασης, των ειδικευόμενων ψυχιάτρων που ανέδειξαν το θέμα, αλλά και των ίδιων των νοσηλευομένων ξετυλίγονται οι ζοφερές συνθήκες που επικρατούσαν στο ψυχιατρείο ως το «σκάνδαλο της Λέρου» και επιχειρείται ένα οδοιπορικό της επανένταξης των ανθρώπων σε κοινοτικές δομές.
Έτσι φτάνουμε στην Ελλάδα του σήμερα με τον αμφιλεγόμενο νόμο 5129/2024 για την «Ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης» και την ανάγκη για Εθνικό Σχεδιασμό, αντιμετώπιση του στίγματος και ενδυνάμωση της φωνής των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Γιατί όπως έλεγε και ο καθηγητής Ψυχιατρικής-Παιδοψυχιατρικής και ιδρυτής της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος, μέσα από τη δουλειά μας με τον «ψυχικά πάσχοντα» και τις παρεμβάσεις μας, «Δεν αλλάζουμε τη διάγνωση του ατόμου, αλλάζουμε όμως τη μοίρα του!» (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)