Το ψωμί και η πέτρα, ΘΩΜΑΣ Σ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

Ύστερα από το βιβλίο «Στης Δερόπολης τον κάμπο» ο Θωμάς Στεργιόπουλος βάζει στα χέρια του αναγνώστη ένα νέο έργο για τις μικρές πατρίδες των Ελλήνων πέρα απ' τα σύνορα: ένα βιβλίο για τον Βούρκο και τα Ριζά.
Εκτεθειμένα σε κινδύνους, τα Καμποχώρια, κατέφευγαν στα Ριζά όχι μόνο σε χαλασμούς και επιδρομές, αλλά και για να μάθουν τα παιδιά τους γράμματα. Τα βουνίσια χωριά ήταν δασκαλοχώρια. Μέσα στη βαρυχειμωνιά και τα βράχια, όπου το θεριό της πείνας φοβέριζε τον τόπο, οι Ριζιώτες κατηφόριζαν με τα αλογομούλαρα για τον Βούρκο και επέστρεφαν φορτωμένοι καλαμπόκια και ρύζια. Αυτή η αλληλεγγύη κρατούσε όρθιο και ενωμένο τον τόπο.
Μετά το 1990 ακολούθησε η φυγή, το άδειασμα των χωριών από ζωή. Και ένα κλίμα ανασφάλειας, εγκατάλειψης που σε γεμίζει φόβο και απαισιοδοξία. Αισθάνεσαι τον αργό θάνατο του τόπου.
Σε αυτή τη δοκιμασία που περνάει η ελληνική μειονότητα, το ανά χείρας βιβλίο, καρπός πολύχρονου μόχθου και αναζητήσεων, ψάχνει για μηνύματα αντίστασης και κρατήματα ζωής. Έτσι όπως διασώζονται στους θρύλους, στην ιστορία και στην τέχνη του λόγου. (Απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου)