alt

Για το βιβλίο του René Descartes «Τα πάθη της ψυχής» (μτφρ. Γιάννης Πρελορέντζος, εκδ. Κριτική).

Του Γιάννη Λειβαδά

Στον περίφημο τόμο του Ντεκάρτ που κυκλοφόρησε το 2017 από τις εκδόσεις Κριτική, εμφανίζεται, μεταξύ άλλων, η φράση, «αντίληψη και βούληση είναι στην πραγματικότητα το ίδιο ακριβώς πράγμα». Η φράση αυτή ήταν εκείνη που με ώθησε στο έργο ενός εκ των κορυφαίων του ευρωπαϊκού ορθολογισμού, όπως ο Ρενέ Ντεκάρτ, ενώ ήμουν ακόμη ένας νεαρός ανεπίγνωστος.

«Τα Πάθη Της Ψυχής» αποτελούν έργο προσδιοριστικό και θεμελιώδες για την κατάρτιση οποιουδήποτε, στο πεδίο της φιλοσοφίας και πιο ειδικά, στον καρτεσιανό λόγο και την καρτεσιανή επιστήμη.

Τα Πάθη Της Ψυχής αποτελούν έργο προσδιοριστικό και θεμελιώδες για την κατάρτιση οποιουδήποτε, στο πεδίο της φιλοσοφίας και πιο ειδικά, στον καρτεσιανό λόγο και την καρτεσιανή επιστήμη. Το έργο αυτό ήταν το τελευταίο που δημοσίευσε ο Ντεκάρτ ενόσω ζούσε και ήταν εκείνο με το οποίο συγκροτήθηκε καταληκτικά η ηθικο-ψυχολογική του θεωρία, η οποία θα υποστήριζε πιο ειδικά την καρτεσιανή ολικότητα.

Η έκδοση είναι άψογη, η μετάφραση, η επιμέλεια και η δόμηση του βιβλίου, είναι εξαιρετικές. Εκτός από τον μεταφραστή Γιάννη Πρελορέντζο, συνυπεύθυνοι της έκδοσης είναι ο Δημήτρης Κοτρογιάννος που ανέλαβε την επιστημονική επιμέλεια, ο Νίκος Καλταμπάνος που ανέλαβε τη γλωσσική επιμέλεια και ο Δημήτρης Ροζάκης ο οποίος έκανε τη μετάφραση του επιμέτρου.

Για το πώς η ελεύθερη βούληση αποτελεί ιστίο του Λόγου. Ο Χέγκελ είχε σημειώσει πως ο Ντεκάρτ υπήρξε ένας ήρωας του στοχασμού, κατά τρόπο διττό. Ο άνθρωπος συνθέτει την αλήθεια σύμφωνα με τις εκδηλώσεις που επινοεί ο λόγος του. Εκείνο που εντυπώνεται στην πορεία της επινόησης μα, κυρίως, εκείνο που δεσμεύει κατόπιν την επινόηση στη δοκιμή που τη γέννησε, είναι ένα μέτρο προσέγγισης της αλήθειας πιο εξειδικευμένο από τη θεώρηση με βάση την οποία προκλήθηκε και επιθέτει μια ακόμη ανάγκη που ταυτοχρόνως ορίζει μία νέα εξάρτηση μέσω της πρόσφατης απεξάρτησης της οποίας το κέλυφος έθρυψε. 

Ο Ντεκάρτ προς το τέλος της ζωής του έστρεψε την προσοχή του στα ανθρώπινα συναισθήματα, το συγκεκριμένο έργο αποτελεί αποτέλεσμα της εφαρμογής της ορθολογικής του μεθόδου στην ανάλυση των αιτιών, των ποικιλιών και της σημασίας των συναισθημάτων. Ο Ντεκάρτ έγραψε Τα Πάθη Της Ψυχής στη διάρκεια του χειμώνα του 1645-1646. Ωστόσο, το έργο δεν δημοσιεύθηκε μέχρι λίγο πριν από το θάνατό του το 1650.

Τα Πάθη Της Ψυχής αποτελούν εργαλείο κατανόησης του καρτεσιανού κόσμου και εγχειρίδιο αποτελεσματικής προσέγγισης των δρόμων της νεότερης φιλοσοφίας, είτε βιώνει κανείς το υπερβατικό αίτιο της φιλοσοφικής διεξαγωγής είτε όχι.

* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ είναι ποιητής. 
Τελευταίο του βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Χάικου 1991-2008» (εκδ. Εκάτη).


altΤα πάθη της ψυχής
René Descartes
Μτφρ. Γιάννης Πρελορέντζος
Κριτική 2017
Σελ. 292, τιμή εκδότη €17,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ RENÉ DESCARTES 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Για μια σημαία, του Τιμ Μάρσαλ

Για μια σημαία, του Τιμ Μάρσαλ

Για το βιβλίο «Για μια σημαία», του Tim Marshall (μτφρ. Σπυρίδων Κατσούλας, εκδ. Διόπτρα). 

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ακόμη και εκείνοι που δεν συγκινούνται ιδιαίτερα από τις σημαίες κατανοούν πως για τη μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων αποτελούν σύμβολο ένταξής το...

Η Ελλάδα του Ελύτη, της Ιουλίτας Ηλιοπούλου (επιμέλεια)

Η Ελλάδα του Ελύτη, της Ιουλίτας Ηλιοπούλου (επιμέλεια)

Για την ανθολογία κειμένων του Οδυσσέα Ελύτη, σε επιμέλεια της Ιουλίτας Ηλιοπούλου «Η Ελλάδα του Ελύτη» (εκδ. Ίκαρος).

Της Τέσυς Μπάιλα

Με αφορμή την επέτειο της συμπλήρωσης των 200 χρόνων της ύπαρξης του Νεοελληνικού κράτους η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλ...

Σούρουπο ή χάραμα; – Δημοκρατία της Βαϊμάρης, αντισημιτισμός, σάτιρα, του Κουρτ Τουχόλσκι

Σούρουπο ή χάραμα; – Δημοκρατία της Βαϊμάρης, αντισημιτισμός, σάτιρα, του Κουρτ Τουχόλσκι

Για το βιβλίο του Kurt Tucholsky «Σούρουπο ή χάραμα; Δημοκρατία της Βαϊμάρης, αντισημιτισμός, σάτιρα» (μτφρ. Κάτια Αλεβιζοπούλου, Ελένη Βίσκα, Παναγιώτα Καλογερά, Ειρήνη Κορώνη, Αθανασία Σύρρου, Ηρώ Τσατσαρώνη, εκδ. Κριτική). Κεντρική εικόνα: Πίνακας του Richard Ziegler (1927).

Του Γιώ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σινεμά στη μεγάλη και στη μικρή οθόνη

Σινεμά στη μεγάλη και στη μικρή οθόνη

Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση προτείνει δύο ντοκιμαντέρ βασισμένα σε θεατρικές παραστάσεις της: ένα στο You Tube κανάλι του Ιδρύματος και ένα στον θερινό κινηματογράφο «Στέλλα». Κεντρική εικόνα: Η Μαρία Διακοπαναγιώτου από την παράσταση «Όρνιθες» του Νίκου Καραθάνου.

Επιμέλεια: Book Press ...

Μαρία Καμπάνταη: «Το μοίρασμα ιστοριών μεταξύ των ανθρώπων έχει πάντα ιαματικό ρόλο»

Μαρία Καμπάνταη: «Το μοίρασμα ιστοριών μεταξύ των ανθρώπων έχει πάντα ιαματικό ρόλο»

Η Μαρία Καμπάνταη με αφορμή την πρώτη της συλλογή αφηγημάτων «Ανελκυστήρας» (εκδ. Αρμός), με ιστορίες βγαλμένες από τη δουλειά της ως ψυχολόγου σε δημόσια μονάδα υγείας.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλί...

Γαλήνη (διήγημα)

Γαλήνη (διήγημα)

Απ’ όταν χώρισε, άλλαζε σπίτια συχνά ‒τέσσερα διαμερίσματα σε έξι χρόνια‒, λες κι η ζωή τον εκδικούνταν επειδή ως τότε πάντα απεχθανόταν τις αλλαγές.

Διήγημα της Αλέκας Πλακονούρη

Το τελευταίο διαμέρισμα όμως τ’ αγάπησε με την πρώτη ματιά, ίσως επειδή ήταν πολύ φωτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Leila Slimani «Η χώρα των άλλων» (μτφρ. Κλαιρ Νεβέ, Μανώλης Πιμπλής), που κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Την πρώτη φορά που η Ματίλντ επισκέφθηκε...

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ulrich Alexander Boschwitz «Άνθρωποι στο περιθώριο» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), που κυκλοφορεί στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Μαΐου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ