Εξ… οικείων τα βέλη για την Google!
Της Ελπίδας Πασαμιχάλη
Απρόβλεπτες οι εξελίξεις στο πεδίο του «ψηφιακού πολέμου» για τον οποίο σας ενημερώσαμε πριν από λίγες μέρες. Η μάχη της Google για την on-line βιβλιοθήκη αποδεικνύεται κάτι παραπάνω από απλός… περίπατος στο ψηφιακό πεδίο! Με το μέτωπο των αντιδράσεων να παραμένει ανοικτό στην Ευρώπη, όπου συγγραφείς και εκδότες είχαν εξ αρχής εκφράσει διαφωνίες, τα περίφημα Google Βooks αμφισβητούνται τώρα και στην Αμερική, όπου θεωρητικά το θέμα είχε λήξει.
Στην υπόθεση έγινε παρέμβαση από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ που εξέφρασε την αντίθεσή του για τo πρόγραμμα των Google Books και έδωσε στη δημοσιότητα ανακοίνωση, όπου αμφισβητεί την προηγούμενη συμφωνία που είχε υπογραφεί και επέτρεπε στην Google να χτίσει την τεράστια ψηφιακή βιβλιοθήκη του. Τώρα δηλώνει ότι εκείνη η συμφωνία αποτυγχάνει να διευθετήσει ζητήματα αθέμιτου ανταγωνισμού και πνευματικών δικαιωμάτων!
Σύμφωνα με τους σχολιαστές, η αναδίπλωση αυτή απηχεί ουσιαστικά τις απόψεις του Amazon, το οποίο είχε διαφωνήσει, λέγοντας ότι το πρόγραμμα της Google να ψηφιοποιήσει και να δώσει on line πρόσβαση σε εκατομμύρια βιβλία, οδηγεί σε μονοπώλιο. Στη διάρκεια του 2009 το Google είχε υποχρεωθεί να βελτιώσει τους όρους του προγράμματος, πάλι με παρέμβαση του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Τώρα όμως το Υπουργείο δηλώνει ότι ακόμη και το βελτιωμένο πρόγραμμα προσφέρει σημαντικά και αθέμιτα πλεονεκτήματα στην Google. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση: «Η συμφωνία θα επιτρέψει στην Google να είναι ο μοναδικός ανταγωνιστής στην ψηφιακή αγορά με το δικαίωμα να διανέμει και να εκμεταλλεύεται, μία αχανή περιοχή έργων, ποικίλου περιεχομένου.»
Όμως το Υπουργείο Δικαιοσύνης κάνει και άλλες σοβαρές παρατηρήσεις:. Αναφέρεται στο περίφημο «τελεσίγραφο» της Google, για το οποίο είχαμε μιλήσει στο προηγούμενο δημοσίευμα, που ίσχυε μέχρι τις 28 Ιανουαρίου και καλούσε συγγραφείς και εκδότες να «δηλώσουν αποχώρηση» αν δεν ήθελαν το έργο τους να ψηφιοποιηθεί, διαφορετικά η ψηφιοποίηση θα γίνει αυτόματα. Τώρα το Υπ. Δικαιοσύνης λέει ότι δεν έπρεπε να τους καλεί να δηλώσουν αποχώρηση, αλλά να δηλώσουν αν επιθυμούν συμμετοχή. Είναι προφανής η τεράστια διαφορά…
Θέτει επίσης ένα άλλο μεγάλο ζήτημα για τα λεγόμενα «ορφανά έργα», δηλαδή βιβλία που οι συγγραφείς τους θεωρούνται άγνωστοι και ο αριθμός των οποίων υπολογίζεται στα 5 εκατομμύρια. Το Google είχε πετύχει αποκλειστική πρόσβαση σε αυτά τα έργα, την οποία τώρα το υπουργείο χαρακτηρίζει «μη αναγνωρισμένη» με την αιτιολογία ότι δημιουργεί προβλήματα στο επίπεδο του ανταγωνισμού, ο οποίος ως γνωστό προστατεύεται νομικά στις ΗΠΑ.
Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος της Google δήλωσε ότι «Η συμφωνία μπορεί να προωθήσει την ελεύθερη πρόσβαση σε εκατομμύρια βιβλία στις ΗΠΑ».
Η νέα ακροαματική διαδικασία για το θέμα ορίστηκε για τις 18 Φεβρουαρίου.
Ένα σύντομο Ιστορικό
- To πρόγραμμα για την on-line βιβλιοθήκη της Google, που αργότερα ονομάστηκε Google Books, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2004.
- Το 2005 η Ένωση Αμερικανών Συγγραφέων και ο Σύνδεσμος Αμερικανών Εκδοτών ζήτησαν τη διακοπή του προγράμματος κάνοντας λόγο για «μαζική καταστρατήγηση του νόμου περί πνευματικών δικαιωμάτων».
- Το 2006 η Google συμφώνησε να πληρώσει το ποσό των $ 127 εκατομμυρίων για να δημιουργήσει τη Γραμματεία Δικαιωμάτων Βιβλίου όπου συγγραφείς και εκδότες θα υπέβαλαν αιτήσεις για τα έργα τους και θα έπαιρναν αποζημίωση για εκείνα που θα ψηφιοποιούνταν.
- Η απόφαση για τον τρόπο που θα προχωρούσε η συμφωνία πάρθηκε τον Οκτώβριο του 2009. Όμως ο περιφερειακός δικαστής Denny Chin που ήταν πρόεδρος στη διάρκεια της δίκης, έστειλε πίσω τη συμφωνία για επανεξέταση, μετά από αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο.
- Από την πλευρά της η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει δηλώσει τη στήριξή της στη διάθεση βιβλίων σε ψηφιακή μορφή αλλά εκφράζει επιφυλάξεις για τη συγκεκριμένη συμφωνία, που θεωρεί ότι διαφοροποιεί τον τρόπο διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων. Άποψή της είναι ότι τέτοιου είδους αλλαγές μπορούν να γίνουν μόνο από νομοθετικό σώμα.
Ελπίδα Πασαμιχάλη
