Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Ο συνθέτης Σταύρος Γασπαράτος απαντά σε 25 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.
>Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτό τον καιρό;
Το Ο Γιατρός Ινεότης του Γιώργου Χειμωνά.
>Πώς ήρθε στα χέρια σας;
Το είχα διαβάσει πολύ παλιά και ήθελα να το ξαναδιαβάσω γιατί είχα μια ιδέα να το χρησιμοποιήσω για κάτι αλλά δεν το έβρισκα πουθενά στη βιβλιοθήκη μου μα και σε κανένα βιβλιοπωλείο μιας και έχει εξαντληθεί, μέχρι που επιτέλους βρήκα ένα τελευταίο αντίτυπο στις εκδόσεις Καστανιώτη.
>Γενικά, πώς επιλέγετε βιβλία;
Διαβάζω πάρα πολύ για θέματα της δουλειάς μου. Αυτά τα βιβλία ή άρθρα έρχονται στα χέρια μου μέσα από μικρή ή μεγάλη έρευνα που κάνω κατά καιρούς για συγκεκριμένα θέματα. Επίσης έχω την τύχη να έχω γύρω μου ανθρώπους που διαβάζουν πάρα πολύ και συνήθως σε κάποια συζήτηση αναφέρεται και κάτι.
>Έχετε βιβλίο στην τσάντα σας;
Όχι πάντα αλλά συχνά.
>Διαβάζετε στο Μετρό, σε καφέ ή σε άλλους εξωτερικούς χώρους;
Στο Μετρό όχι αλλά σε κάποιο καφέ ή στην θάλασσα, ναι.
>Σε ποια στάση σας αρέσει να διαβάζετε;
Σε πολυθρόνα ή ξαπλωμένος. Δεν έχω την πολυτέλεια να διαβάζω κάτι εκτός της δουλειάς μου συχνά, άρα συνήθως είναι σε κάποια στάση χαλάρωσης.
>Αφού τα διαβάσετε, φυλάτε τα βιβλία σας και τα μεταφέρετε από σπίτι σε σπίτι όταν μετακομίζετε;
Τα φυλάω. Αλλά σε κάθε μετακόμισή μου λέω πως από εδώ και πέρα όλα ψηφιακά! Μετά το ξεχνάω.
>Πόσο οργανωμένη είναι η βιβλιοθήκη σας; Μπορείτε να βρείτε ένα βιβλίο άμα το ψάχνετε;
Όπως σε όλα τα πράγματα η οργάνωσή μου είναι αρκετή ώστε να μπορώ εγώ να βρίσκω αυτό που θέλω αλλά πολύ δύσκολα κάποιος άλλος.
>Προσέχετε τα βιβλία σας ή τα τσακίζετε, τα υπογραμμίζετε και σημειώνετε επάνω σ' αυτά;
Δεν τα προσέχω ιδιαίτερα. Μου αρέσουν τα χρησιμοποιημένα αντικείμενα.
>Έχει τύχει ποτέ να «κολλήσετε» με βιβλίο; Τι συνέβη;
Ναι, με διάφορα. Υπάρχουν βιβλία που είναι για μεγάλες περιόδους δίπλα μου. Αλλά και που ανα διαστήματα ξαναέρχονται. Υπάρχουν σαν συντροφιά, που προφανώς ψάχνω κατά καιρούς σε κάποια κείμενα. Ίσως απ' την άλλη είναι οι αναμνήσεις που κρύβουν αυτά τα βιβλία που «κουβαλάει» κανείς στον χρόνο...
>Αφήνετε στη μέση βιβλία που σας κάνουν να βαριέστε; Πόσο συχνά;
Καθώς μεγαλώνω όλο και πιο συχνά υπάρχουν συγκεκριμένα πράγματα που ψάχνω σε κάθε βιβλίο που μπορούν να κρατήσουν το ενδιαφέρον μου άλλα κυρίως τη συγκέντρωση μου. Έτσι βρίσκω όλο και πιο συχνά τον εαυτό μου να αφήνω βιβλία στη μέση.
>Έχει τύχει να σας συναρπάσει, μετά από χρόνια, βιβλίο που στην πρώτη ανάγνωση σας είχε απογοητεύσει;
Όχι, αλλά μου έχει τύχει να εκτιμήσω βιβλία ακόμα περισσότερο. Παραραδείγματος χάριν, όταν ξαναδιάβασα πολλά χρόνια μετά τον Ξένο του Καμύ, που το είχα λατρέψει επίσης νεότερος, βρήκα μέσα του τόσα περισσότερα και ένιωσα ότι πραγματικά εκτίμησα το μεγαλείο του.
Όταν χρειαζόμαστε κάτι μπορούμε να το βρούμε μέσα στα πάντα. Πιστεύω πως μπορούμε και σε μια εφημερίδα που έπεσε στα χέρια μας ή και στην πιο απλή στιγμή να δημιουργήσουμε τον χώρο για να βρούμε την απάντηση που ψάχνουμε.
>Έχετε κλάψει ποτέ διαβάζοντας ένα βιβλίο;
Ναι. Πολλές φορές.
>Τι κάνετε με τα βιβλία που δεν τα θέλετε πια; Τα πετάτε; Τα χαρίζετε; Τα κρύβετε σε σκοτεινά υπόγεια;
Για να πετάξω βιβλίο θα πρέπει να είναι κάτι που πραγματικά σιχαίνομαι και το πετάω σαν μια κίνηση εξιλέωσης. Γενικά τα κρατάω ή καταλήγουν σε κάποια γωνιά του πατρικού μου.
>Υπάρχει κάποιο βιβλίο που έχετε δωρίσει σε περισσότερους από έναν άνθρωπο;
Ναι. Η Ανθολογία ποιημάτων του Μίλτου Σαχτούρη. Ίσως το αγαπημένο μου βιβλίο. Που κι εμένα μου το είχαν πάρει δώρο.
>Θα συμμετείχατε ποτέ σε Λέσχη Ανάγνωσης;
Όχι. Με τρομάζει και η σκέψη.
>Σας έχει συμβεί να δανείσετε αγαπημένο βιβλίο και να μην σας επιστραφεί;
Ναι, πολλές φορές. Τις πιο πολλές φορές είναι εύκολο να επιστραφεί και δεν με πειράζει. Κάποιες άλλες συγχύζομαι με τον εαυτό μου που το έδωσα. Φαντάζομαι αυτό συμβαίνει όταν δεν εκτιμώ πραγματικά τον άνθρωπο που το έδωσα. Αυτό γενικά συμβαίνει πάρα πολύ σπάνια πια.
>Ποιο ήταν το αγαπημένο σας βιβλίο όταν ήσασταν μικρός;
Όταν ήμουν πολύ μικρός δεν θυμάμαι. Αλλά γενικά δεν θυμάμαι και πολλά. Στην αρχή της εφηβείας μου θυμάμαι να διαβάζω τις Εκλεκτικές συγγένειες του Γκαίτε και να θεωρώ ότι θα είναι για πάντα το αγαπημένο μου. Όταν το ξαναδιάβασα πολύ μεγαλύτερος δεν μπορώ να πω ότι απογοητεύτηκα αλλά δεν είχε καθόλου την ίδια επίδραση επάνω μου.
>Μέσα σε ποια ιστορία που έχετε διαβάσει θα θέλατε να ζείτε;
Συνήθως τα βιβλία που με ελκύουν έχουν κάτι πολύ σκοτεινό. Δεν ξέρω αν είναι αυτός ο λόγος αλλά δεν μπορώ να πω για καμία ιστορία που διάβασα ότι θα ήθελα να την έχω ζήσει. Αυτό που έχω φανταστεί είναι να συναντήσω κάποιον απ' τους ήρωες βιβλίων. Τον Μερσώ από τον Ξένο, ας πούμε, ή τον Τρελό Λαγό του Σαχτούρη.
>Με ποιον ή ποια συγγραφέα θα θέλατε να δειπνήσετε;
Α! Με πολλούς. Θα πω όμως τον Αλμπέρ Καμύ που τον σκέφτομαι συνέχεια στη διάρκεια αυτής της συνεντευξης. Και θα ήθελα πολύ να μπορούσα να τον είχα γνωρίσει.
>Λένε ότι ορισμένα βιβλία «μας βρίσκουν» σχεδόν μαγικά τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε. Είχατε ποτέ τέτοια εμπειρία;
Δεν ξέρω. Όταν ακούω μια φράση με μια υπόνοια μεταφυσικού αμέσως γίνομαι αντιδραστικός. Χα χα χα. Νομίζω πάντως, πως όταν χρειαζόμαστε κάτι μπορούμε να το βρούμε μέσα στα πάντα. Πιστεύω πως μπορούμε και σε μια εφημερίδα που έπεσε στα χέρια μας ή και στην πιο απλή στιγμή να δημιουργήσουμε τον χώρο για να βρούμε την απάντηση που ψάχνουμε.
>Για ποιο βιβλίο θα λέγατε: αυτό το βιβλίο μου άλλαξε τη ζωή;
Δεν νομίζω πως θα το έλεγα για κανένα βιβλίο. Ίσως για τα Μαθηματικά της πρώτης γυμνασίου.
>Ποιος είναι για σας ο ορισμός του καλού βιβλίου;
Προφανέστατα και δεν έχω τον ορισμό του καλού βιβλίου. Κάθε στιγμή είναι τόσο διαφορετική. Αυτό που εγώ συνήθως «ζητάω» από ένα βιβλίο είναι να επιτρέψει στον εγκέφαλό μου να φανταστεί κάτι που από μόνος μου δεν θα μπορούσα. Ή να με κάνει να ξαφνιαστώ με μια συναισθηματική έκρηξη.
>Ποιο βιβλίο προτείνετε ενθέρμως αυτή την εποχή;
Το Πεθαίνω σαν χώρα του Δημήτρη Δημητριάδη.
Info
Ο Σταύρος Γασπαράτος είναι μουσικός και συνθέτης με μεγάλη αγάπη για την ψηφιακή μουσική. Δημιουργίες του έχουν ερμηνευθεί σε πολλές θεατρικές και άλλες καλλιτεχνικές παραστάσεις στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Δική του σύνθεση συνόδευσε τα εγκαίνια του νέου Μουσείου της Ακρόπολης το 2009, ενώ έχει βραβευθεί αρκετές φορές για συνθέσεις του.
