Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Ο συνθέτης Γιώργος Ανδρέου απαντά σε 25 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.
>Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτό τον καιρό;
Την Ανατομία του κύματος του Φώτη Βλαστού.
>Πώς ήρθε στα χέρια σας;
Τον γνωρίζω προσωπικά. Επίσης, το βιβλίο του έχει εκδοθεί από την Μικρή Άρκτο, που είναι η εταιρεία έκδοσης των πρόσφατων δισκογραφικών μου εργασιών (Ζωή μου μην αργείς και Ποιος μου χάλασε το τραίνο) αλλά και της ποιητικής μου συλλογής Ο απερίσκεπτος πλοηγός.
>Γενικά, πώς επιλέγετε βιβλία;
Ενημερώνομαι για τις νέες εκδόσεις από εξειδικευμένα έντυπα και πολιτιστικές στήλες εφημερίδων και περιοδικών («φυσικών» και ηλεκτρονικών). Στα «κλασικά» και αναγνωρίσιμα αναζητώ το ενδεχόμενο μιας νέας μετάφρασης, αφού η γλώσσα εξελίσσεται. Συμφωνώ με την επιλογή π.χ. της Τζένης Μαστοράκη να «αναθεωρήσει» δημιουργικά την πρώτη, πολύ καλή δική της μετάφραση του Φύλακα στη σίκαλη του Σάλιντζερ.
>Έχετε βιβλίο στην τσάντα σας;
Όταν ταξιδεύω, πάντα. Στο στούντιό μου υπάρχει μια πολύ μεγάλη βιβλιοθήκη έτσι κι αλλιώς, οπότε... ανατρέχω στο περιεχόμενό της κάθε που κάνω διάλειμμα από την ηχογράφηση.
>Διαβάζετε στο μετρό, σε καφέ ή σε άλλους εξωτερικούς χώρους;
Παντού, όπου βρω ευκαιρία και διάθεση. Έχω κι ένα Kindle E-book, εφοδιασμένο με πάρα πολλούς τίτλους, κυρίως αγγλοσαξονικής λογοτεχνίας, στο πρωτότυπο, μαζί με πολλές μεταφράσεις και (φυσικά) πολλά ελληνικά βιβλία. Το Ε-book μου έχει και δικό του... φωτάκι νυκτός, για... πολύπλοκες συνθήκες!
>Σε ποια στάση σας αρέσει να διαβάζετε;
Διαβάζω στην πολυθρόνα και στο κρεβάτι.
>Αφού τα διαβάσετε, φυλάτε τα βιβλία σας και τα μεταφέρετε από σπίτι σε σπίτι όταν μετακομίζετε;
Τα κρατώ σε βιβλιοθήκες και προσπαθώ να οργανώνω την αποθήκευσή τους έτσι που να μπορώ να τα ξαναβρώ εύκολα, όταν κρίνω πως χρειάζομαι... επανάληψη.
>Προσέχετε τα βιβλία σας ή τα τσακίζετε, τα υπογραμμίζετε και σημειώνετε επάνω σ' αυτά;
Γενικά τα προσέχω. Δεν μου αρέσουν οι υπογραμμίσεις ούτε τα τσακίσματα. Προτιμώ να χρησιμοποιώ σελιδοδείκτες.
>Έχει τύχει ποτέ να «κολλήσετε» με βιβλίο; Τι συνέβη;
Αν εννοείτε το να μου έχει αρέσει πολύ ένα βιβλίο και να δυσκολεύομαι να το αποχωριστώ - ναι, μου έχει συμβεί πολλές φορές. Σε πεζογραφικά βιβλία αναφοράς - του Μέλβιλ, του Τόμας Μαν, του Προυστ, της Γιουρσενάρ, του Φώκνερ, του Εμπειρίκου και πάει λέγοντας. Ωστόσο πολύ συχνά «κολλάω» και επιστρέφω σε βιβλία ποίησης.
>Αφήνετε στη μέση βιβλία που σας κάνουν να βαριέστε; Πόσο συχνά;
Συνήθως δεν προσεγγίζω τέτοια βιβλία. Αν, παρ' ελπίδα, συμβεί, δεν διστάζω να διακόψω την ανάγνωση, αφού πρώτα έχω δώσει στον συγγραφέα μια... ευκαιρία πολλών σελίδων (ως τη μέση του βιβλίου συνήθως).
>Έχει τύχει να σας συναρπάσει, μετά από χρόνια, βιβλίο που στην πρώτη ανάγνωση σας είχε απογοητεύσει;
Δεν θυμάμαι κάτι τέτοιο. Έχει συμβεί όμως να με συναρπάσει βιβλίο που στην πρώτη ανάγνωση απλώς μου άρεσε πολύ.
>Έχετε κλάψει ποτέ διαβάζοντας ένα βιβλίο;
Όχι. Έχω συγκινηθεί ωστόσο, κυρίως με βιβλία ποίησης.
>Τι κάνετε με τα βιβλία που δεν τα θέλετε πια; Τα πετάτε; Τα χαρίζετε; Τα κρύβετε σε σκοτεινά υπόγεια;
Τα δωρίζω σε βιβλιοθήκες. Δεν τα πουλώ, δεν τα «κρύβω» σε σκοτεινά υπόγεια.
>Υπάρχει κάποιο βιβλίο που έχετε δωρίσει σε περισσότερους από έναν άνθρωπο;
Αρκετά. Αδριανού απομνημονεύματα (Γιουρσενάρ), Δόκτωρ Φάουστους (Τ. Μαν), Έγκλημα και τιμωρία (Ντοστογιέφσκι), Μόμπυ Ντικ (Μέλβιλ), Η καρδιά του σκότους (Κόνραντ), Αλεξανδρινό κουαρτέτο (Ντάρελ) κ.ά. Και πολλά βιβλία ποίησης. Κυρίως τα άπαντα του Σεφέρη, του Καρυωτάκη, του Καβάφη. Τον Αντίνοο του Πεσσόα.
Ποιος είναι για σας ο ορισμός του καλού βιβλίου;
Αυτό που αντέχει στον χρόνο και που, ενώ σε πρώτο επίπεδο αφηγείται μια ιστορία, περιέχει συγχρόνως όλες τις ιστορίες που επιλέγει να μην διηγηθεί. Κι ολους τους χρόνους ροής που καθορίζουν την περιπέτεια της αφήγησης. Ένα καλό βιβλίο είναι όλα τα καλά βιβλία της ανθρωπότητας, όλων των εποχών, σε ιδιοφυή περίληψη.
>Θα συμμετείχατε ποτέ σε Λέσχη Ανάγνωσης;
Ναι, αλλά όχι σε βάθος χρόνου. Μόνο για κάποιες... συνεδρίες!
>Σας έχει συμβεί να δανείσετε αγαπημένο βιβλίο και να μην σας επιστραφεί;
Ναι - και το αγόρασα ξανά (εκνευρισμένος).
>Ποιο ήταν το αγαπημένο σας βιβλίο όταν ήσασταν μικρός;
Οι άθλιοι του Ουγκώ.
>Το έχετε ξαναδιαβάσει έκτοτε;
Ναι. Αποσπασματικά. Με νοσταλγία και... επιείκεια.
>Μέσα σε ποια ιστορία που έχετε διαβάσει θα θέλατε να ζείτε;
Με «κεντρίζει» το ενδεχόμενο να ήμουν συνομιλητής του Αδριανού το 100 μΧ. - μοιάζει τόσο εκείνη η εποχή με την δική μας μεταμοντέρνα... σούπα.
>Με ποιον ή ποια συγγραφέα θα θέλατε να δειπνήσετε;
Με τον Φρανσουά Βιγιόν. Με την Μαργκερίτ Γιουρσενάρ. Με τον Ευριπίδη. Με τον Όμηρο.
>Λένε ότι ορισμένα βιβλία «μας βρίσκουν» σχεδόν μαγικά τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε. Είχατε ποτέ τέτοια εμπειρία;
Κάθε σημαντικό βιβλίο είναι μια εμπειρία - εγρήγορσης, συγκίνησης, ανάτασης. Εξατομίκευσης.
>Για ποιο βιβλίο θα λέγατε: αυτό το βιβλίο μου άλλαξε τη ζωή;
Δεν μπορώ να δώσω τέτοιου είδους χαρακτηρισμό σε κανένα βιβλίο. Μπορώ να πω πως χωρίς την Λογοτεχνία, χωρίς την Τέχνη θα ήμουν άλλος. Πολύ κατώτερος, πολύ λιγότερος.
>Ποιος είναι για σας ο ορισμός του καλού βιβλίου;
Αυτό που αντέχει στον χρόνο και που, ενώ σε πρώτο επίπεδο αφηγείται μια ιστορία, περιέχει συγχρόνως όλες τις ιστορίες που επιλέγει να μην διηγηθεί. Κι όλους τους χρόνους ροής που καθορίζουν την περιπέτεια της αφήγησης. Ένα καλό βιβλίο είναι όλα τα καλά βιβλία της ανθρωπότητας, όλων των εποχών, σε ιδιοφυή περίληψη.
>Ποιο βιβλίο προτείνετε ενθέρμως αυτή την εποχή;
Την μετάφραση της Ιλιάδας από τον Δημήτρη Μαρωνίτη.
Info
Ο Γιώργος Ανδρέου είναι συνθέτης, στιχουργός, μουσικός παραγωγός και συγγραφέας. Η πρόσφατη ποιητική του συλλογή με τίτλο Ο απερίσκεπτος πλοηγός κυκλοφορεί από τις εκδόσεις της Μικρής Άρκτου.
