Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Ο ηθοποιός Χρήστος Στέργιογλου απαντά σε 25 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.
>Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτό τον καιρό;
Εδώ και τρεις μήνες δεν μπορώ να διαβάσω κανένα βιβλίο γιατί διαβάζω συνέχεια την Πλατεία Ηρώων του Μπέρνχαρντ. Πριν από τον Μπέρνχαρντ όμως διάβαζα Το τέλος του παιχνιδιού, του Μπέκετ, στη μετάφραση του Κωστή Σκαλιόρα και αμέσως πιο πριν το Έγκλημα και Τιμωρία.
>Πώς ήρθε στα χέρια σας;
Είχα το Έγκλημα και Τιμωρία στη βιβλιοθήκη μου, σε μια πολύ ωραία έκδοση. Ξαναδιάβαζα τον Ντοστογιέφσκι και ήταν σαν να τον διάβαζα για πρώτη φορά.
>Γενικά, πώς επιλέγετε βιβλία;
Τυχαία. Είτε μου τα χαρίζουν είτε πηγαίνω στις παρουσιάσεις και τα αγοράζω. Διαβάζω πολλούς έλληνες συγγραφείς.
>Έχετε βιβλίο στην τσάντα σας;
Όχι, δεν έχω.
>Διαβάζετε στο Μετρό, σε καφέ ή σε άλλους εξωτερικούς χώρους;
Όχι, δεν μπορώ να διαβάζω έξω. Προτιμώ να διαβάζω μέσα στο σπίτι.
>Σε ποια στάση σας αρέσει να διαβάζετε;
Στον καναπέ. Όταν όμως μαθαίνω τα λόγια είμαι στο γραφείο.
>Αφού τα διαβάσετε, φυλάτε τα βιβλία σας και τα μεταφέρετε από σπίτι σε σπίτι όταν μετακομίζετε;
Τα μεταφέρω όλα.
>Πόσο οργανωμένη είναι η βιβλιοθήκη σας; Μπορείτε να βρείτε ένα βιβλίο άμα το ψάχνετε;
Ναι, αλλά μόνο εγώ μπορώ. Κατά διαβολική σύμπτωση θυμάμαι πού είναι το κάθε βιβλίο. Ο Ντοστογιέφσκι, που διάβασα πρόσφατα, ήταν σε δεύτερη σειρά, από πίσω, κι όμως θυμόμουν πού ήταν και το έβγαλα.
>Προσέχετε τα βιβλία σας ή τα τσακίζετε, τα υπογραμμίζετε και σημειώνετε επάνω σ' αυτά;
Τα τσακίζω αλλά δεν τα υπογραμμίζω. Δεν θέλω να έχω σημειώσεις. Είναι σαν να λες ότι κάτι εκεί έχει μεγαλύτερη αξία και καθόλου δεν μ' αρέσει αυτό. Επίσης, όταν δανείζω κάποιο βιβλίο δεν θέλω ο άλλος να βλέπει ότι πρόσεξα κάποιες φράσεις. Είναι σαν να του υποβάλλω τι να προσέξει κι αυτός.
>Έχει τύχει ποτέ να «κολλήσετε» με βιβλίο;
Με το Έγκλημα και τιμωρία και τον Πρώτο έρωτα, του Μπέκετ.
>Αφήνετε στη μέση βιβλία που σας κάνουν να βαριέστε; Πόσο συχνά;
Όχι, γιατί είμαι περίεργος να δω πού θα το πάει. Καμιά φορά το αφήνω και το «πιάνω» την επόμενη μέρα, δεν το εγκαταλείπω όμως.
>Έχει τύχει να σας συναρπάσει, μετά από χρόνια, βιβλίο που στην πρώτη ανάγνωση σας είχε απογοητεύσει;
Που να με έχει απογοητεύσει, όχι. Αυτό που μου συμβαίνει, όταν ξαναδιαβάζω βιβλία, είναι να τα κατανοώ ακόμη περισσότερο. Παράδειγμα, το Τέλος του παιχνιδιού, του Μπέκετ. Όταν είχα παίξει το ρόλο του Χαμ, πρέπει να ήμουν περίπου 50 χρόνων. Τώρα που το ξαναδιάβασα, αισθάνθηκα ότι ήταν πολλά πράγματα που δεν τα είχα καταλάβει τότε.
Τα τσακίζω αλλά δεν τα υπογραμμίζω. Δεν θέλω να έχω σημειώσεις. Είναι σαν να λες ότι κάτι εκεί έχει μεγαλύτερη αξία και καθόλου δεν μ' αρέσει αυτό. Επίσης, όταν δανείζω κάποιο βιβλίο δεν θέλω ο άλλος να βλέπει ότι πρόσεξα κάποιες φράσεις. Είναι σαν να του υποβάλλω τι να προσέξει κι αυτός.
>Έχετε κλάψει ποτέ διαβάζοντας ένα βιβλίο;
Ναι. Πολύ περισσότερες φορές απ' ό,τι αν δω μια παράσταση.
>Τι κάνετε με τα βιβλία που δεν τα θέλετε πια; Τα πετάτε; Τα χαρίζετε; Τα κρύβετε σε σκοτεινά υπόγεια;
Τα κρατάω όλα. Σκέφτομαι να κάνω μια εκκαθάριση αλλά είναι δύσκολη δουλειά.
>Υπάρχει κάποιο βιβλίο που έχετε δωρίσει σε περισσότερους από έναν άνθρωπο;
Τον Μικρό Πρίγκιππα. Ακόμα και τώρα.
>Θα συμμετείχατε ποτέ σε Λέσχη Ανάγνωσης;
Δεν το έχω σκεφτεί ποτέ αλλά μάλλον όχι. Αν ήταν για θεατρικά έργα, ναι, φυσικά.
>Σας έχει συμβεί να δανείσετε αγαπημένο βιβλίο και να μην σας επιστραφεί;
Πολλές φορές. Το ζητάω πίσω αλλά και να μην μου το επιστρέψουν, δεν με πειράζει.
>Ποιο ήταν το αγαπημένο σας βιβλίο όταν ήσασταν μικρή / μικρός;
Μικρός δεν διάβαζα πολύ. Δύο παιδικά βιβλία που μου έκαναν φοβερή εντύπωση είναι ο Μικρός Πρίγκιππας και Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων και από τα παραμύθια με γοητεύει η Κοκκινοσκουφίτσα.
>Το έχετε ξαναδιαβάσει έκτοτε;
Ναι.
>Μέσα σε ποια ιστορία που έχετε διαβάσει θα θέλατε να ζείτε;
Θα ήθελα να ήμουν ήρωας του Ντοστογιέφσκι, αλλά δεν περνάνε και πολύ καλά αυτοί οι άνθρωποι. Ο Μπέρνχαρντ στην Πλατεία Ηρώων λέει: «Αυτά που γράφουν οι συγγραφείς δεν είναι τίποτα μπροοστά στην πραγματικότητα. Η πραγματικότητα είναι τόσο άσχημη που δεν μπορεί να περιγραφεί. Κανένας συγγραφέας μέχρι τώρα δεν έχει περιγράψει την πραγματικότητα όπως ακριβώς είναι. Αυτό είναι το θλιβερό».
>Με ποιον ή ποια συγγραφέα θα θέλατε να δειπνήσετε;
Με τον Μπέκετ.
>Λένε ότι ορισμένα βιβλία «μας βρίσκουν» σχεδόν μαγικά τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε. Είχατε ποτέ τέτοια εμπειρία;
Το Παρτάλι, το οποίο ήρθε από μια πρόταση του Θεόδωρου Γρηγοριάδη.
>Για ποιο βιβλίο θα λέγατε: αυτό το βιβλίο μου άλλαξε τη ζωή;
Δεν μπορώ να το πω αυτό.
>Ποιος είναι για σας ο ορισμός του καλού βιβλίου;
Καλό βιβλίο είναι να έχει το θάρρος να πει την αλήθεια. Να κάνει τον αναγνώστη να σκεφτεί, να αισθανθεί, να καταλάβει.
>Ποιο βιβλίο προτείνετε ενθέρμως αυτή την εποχή;
Προτείνω το Έγκλημα και Τιμωρία του Ντοστογιέφσκι και ολόκληρο τον Παπαδιαμάντη.
Info
Ο Χρήστος Στέργιογλου συμπρωταγωνιστεί στην παράσταση Πλατεία Ηρώων, του Thomas Bernhard, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά και μετάφραση από την Έρι Κύργια, η οποία θα παρουσίαζεται στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων - Λευτέρης Βογιατζής από τις 3 Φεβρουαρίου. Παίζουν επίσης: Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Υβόννη Μαλτέζου, Αννα Καλαϊτζίδου, Μαρία Σκουλά, Γιώργος Μπινιάρης, Σύρμω Κεκέ, Παναγιώτης Εξαρχέας.
