Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Ο Μιχάλης Δέλτα απαντά σε 25 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.
/Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτό τον καιρό;
Διαβάζω το βιβλίο Αιών - Έρευνες στη Φαινομενολογία του Εαυτού, του Carl G. Jung. Πρόκειται για ένα υλικό απαιτητικής ανάγνωσης και μελέτης στο οποίο ο Jung αναφέρεται στην αρχετυπική σχέση του ανθρώπου με τον Θεϊκό Εαυτό, τη συμβολική ψυχολογική θέση του συμβόλου Χριστού στην ανθρώπινη υπαρξιακή και πνευματική του εξέλιξη.
/Πώς ήρθε στα χέρια σας;
Οι αναζητήσεις μου είναι συγκεκριμένες και περιστρέφονται γύρω από την Ψυχολογία, την Φιλοσοφία και, περισσότερο έντονα, από τον Εσωτερισμό. Πηγαίνω και επιλέγω βιβλία στις αντίστοιχες κατηγορίες των βιβλιοπωλείων. Το συγκεκριμένο βιβλίο, όπως και άλλα βέβαια,τα παραγγέλνω τηλεφωνικά. Αυτό σημαίνει ότι έχω ήδη μια αίσθηση του περί τίνος πρόκειται για το εκάστοτε κείμενο. Το συγκεκριμένο το παρήγγειλα από την Πολιτεία.
/Έχετε βιβλίο στην τσάντα σας;
Στα ταξίδια μου πάντα έχω δύο βιβλία, το ένα θέλω να έχει ποιήματα και το άλλο περισσότερο περιεχόμενο που να δονείται σε ζητήματα εσωτερικά.
/Διαβάζετε στο Μετρό, σε καφέ ή σε άλλους εξωτερικούς χώρους;
Μου αρέσει να διαβάζω σε πάρκα ή στη θάλασσα. Η επαφή με τη φύση νιώθω πως λειτουργεί περισσότερο αφυπνιστικά, σα να κατανοώ καλύτερα τα όσα μελετάω.
/Σε ποια στάση σας αρέσει να διαβάζετε;
Μου αρέσει να διαβάζω σε όλες τις στάσεις. Η στάση δεν έχει και τόσο σημασία για μένα, όσο σημασία έχει η ηρεμία και ο χρόνος που διαθέτω για διάβασμα.
/Αφού τα διαβάσετε, φυλάτε τα βιβλία σας και τα μεταφέρετε από σπίτι σε σπίτι όταν μετακομίζετε;
Βεβαίως και τα φυλάω και τα μεταφέρω στις μετακομίσεις μου, προσέχοντάς τα όπως και τα βινύλιά μου.
/Πόσο οργανωμένη είναι η βιβλιοθήκη σας; Μπορείτε να βρείτε ένα βιβλίο άμα το ψάχνετε;
Η βιβλιοθήκη μου έχει αλλάξει κατασκευαστικά αρκετές φορές. Έχω ταξινομήσει τα βιβλία που με ενδιαφέρουν στο γραφείο μου, αλλά τα περισσότερα βρίσκονται μέσα σε έναν αποθηκευτικό συγκεκριμένο χώρο αυτή την εποχή.
/Προσέχετε τα βιβλία σας ή τα τσακίζετε, τα υπογραμμίζετε και σημειώνετε επάνω σ' αυτά;
Προσέχω τα βιβλία μου από τη στιγμή που τα μελετάω. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη προσοχή από αυτήν. Μου αρέσει να κρατάω σημειώσεις από συγκεκριμένα βιβλία, αλλά γενικά αυτά που ξεχωρίζω τα διατηρώ καθαρά, είναι η αλήθεια, ενώ άλλα, ναι, μπορεί να έχουν τη φθορά μιας μικρότερης προσοχής μου.
/Έχει τύχει ποτέ να «κολλήσετε» με βιβλίο; Τι συνέβη;
Ως έφηβος κολλούσα με διάφορες τάσεις της εποχής, τον Τρούμαν Καπότε, τον Ζαν Ζενέ και άλλους. Τα τελευταία χρόνια, συντονίζομαι κατά καιρούς με τα δύο βιβλία του Eckhart Tolle. Το Μια Νέα Ζωή το δεύτερο βιβλίο του, το είχα αγοράσει ενώ κατευθυνόμουν σε ένα επαγγελματικό ραντεβού στο κέντρο, πριν από δέκα χρόνια περίπου. Επειδή έφτασα νωρίτερα με το Μετρό στο Σύνταγμα κάθισα σε ένα παγκάκι και ξεκίνησα να το διαβάζω. Έκλεισα το κινητό, δεν πήγα ποτέ στο ραντεβού και μετά από 2 ώρες επέστρεψα σπίτι μου όπου το τελείωσα μετά από μια εβδομάδα αργής και προσεκτικής ανάγνωσης. Αυτό που συνέβη με αυτό το βιβλίο, αλλά και με το πρώτο του Η Δύναμη του Τώρα ήταν μια πρωτόγνωρη εσωτερική μετατόπιση, τόσο σε ψυχολογικό όσο και σε πνευματικό πεδίο. Σα να απέκτησα καινούργια όραση.
/Αφήνετε στη μέση βιβλία που σας κάνουν να βαριέστε; Πόσο συχνά;
Έχω αφήσει κι έχω πετάξει βιβλία που μου έχουν συστήσει άλλοι. Αυτό δε σημαίνει πως τα συγκεκριμένα κείμενα δεν ήταν ενδιαφέροντα για κάποιους αναγνώστες. Όταν αυτό που διαβάζω αισθάνομαι ότι προσβάλλει τη νοημοσύνη μου το ρίχνω στον κάδο. Είναι σαν μια ενσαρκωμένη σχέση δύο οντοτήτων. Ο κάδος μεταφράζεται ως απόρριψη, αδιαφορία, καθάρισμα από περιττά κι ανούσια βάρη.
/Έχει τύχει να σας συναρπάσει, μετά από χρόνια, βιβλίο που στην πρώτη ανάγνωση σας είχε απογοητεύσει;
Όχι, ποτέ δεν έτυχε αυτό.
Το Μια Νέα Ζωή το είχα αγοράσει ενώ κατευθυνόμουν σε ένα επαγγελματικό ραντεβού στο κέντρο, πριν από δέκα περίπου χρόνια. Επειδή έφτασα νωρίτερα με το Μετρό στο Σύνταγμα κάθισα σε ένα παγκάκι και ξεκίνησα να το διαβάζω. Έκλεισα το κινητό, δεν πήγα ποτέ στο ραντεβού και μετά από 2 ώρες επέστρεψα σπίτι μου, όπου το τελείωσα μετά από μια εβδομάδα αργής και προσεκτικής ανάγνωσης. Αυτό που συνέβη με αυτό το βιβλίο ήταν μια πρωτόγνωρη εσωτερική μετατόπιση, τόσο σε ψυχολογικό όσο και σε πνευματικό πεδίο. Σα να απέκτησα καινούργια όραση.
/Έχετε πετάξει ποτέ βιβλίο σε άνθρωπο από τα νεύρα σας;
Ποτέ δεν έχω πετάξει σε άλλον βιβλίο εξαιτίας του θυμού μου.
/Στα σκουπίδια;
Ναι, έχω πετάξει 3-4 βιβλία όλα κι όλα. Κάτι ανόητα συνομωσιολογικά και άλλα χαμηλής μεταφυσικής αναζήτησης.
/Κάνετε δώρο βιβλία;
Ναι. μου αρέσει πολύ να κάνω δώρο ένα βιβλίο, όχι απαραίτητα που να έχει κάνει το κλικ σε εμένα. Μπορώ να πάω ας πούμε στον Ιανό και να ψάξω ώρα για κάτι που πιστεύω ότι θα αρέσει στο εορταζόμενο πρόσωπο, που θα ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία του. Παράλληλα, έχω κάνει αρκετές φορές δώρο σε κοντινά μου πρόσωπα βιβλία που άνοιξαν τους ορίζοντές μου.
/Θα συμμετείχατε ποτέ σε Λέσχη Ανάγνωσης;
Δε νομίζω να το κάνω έτσι όπως το αντιλαμβάνομαι, για την ώρα τουλάχιστον. Μου αρέσει η μοναχική σχέση με το διάβασμα, είναι ένα είδος διαλογισμού. Δεν είναι εύκολο να συντονιστώ με άλλους αν δεν μου είναι έμπιστα πρόσωπα, να υπάρχει μια οικειότητα οπωσδήποτε. Μου αρέσει αυτή η Ιερή μυστικότητα που θέλω να βιώνω, δίχως να την μοιράζομαι με αγνώστους.
/Σας έχει συμβεί να δανείσετε αγαπημένο βιβλίο και να μην σας επιστραφεί;
Δυστυχώς αρκετές φορές. Μέχρι που σταμάτησα να δανείζω αγαπημένα μου βιβλία. Με ενοχλεί το γεγονός ότι κάποιος χάνει ένα βιβλίο που δανείστηκε, και περισσότερο με ενοχλεί η έλλειψη της ευθύνης του απέναντι στην καλή μου προαίρεση.Το βρίσκω αγενές και άκομψο.
/Ποιο ήταν το αγαπημένο σας βιβλίο όταν ήσασταν παιδί;
Του Ιούλιου Βερν, το 20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα.
/Το έχετε ξαναδιαβάσει έκτοτε;
Όχι.
/Μέσα σε ποια ιστορία που έχετε διαβάσει θα θέλατε να ζείτε;
Δεν έχω τέτοιες επιθυμίες.
/Με ποιον ή ποια συγγραφέα θα θέλατε να δειπνήσετε;
Με την Άννα Καμιένσκα, αλλά θα ήθελα εκτός από δείπνο να κάνω και μια βόλτα μαζί της σε μια παραλία, και από άντρες, με τον Carl Jung, να συζητάμε μέχρι τα ξημερώματα για τη Σκιά και το Χριστικό Φως του ανθρώπου.
/Λένε ότι ορισμένα βιβλία «μας βρίσκουν» σχεδόν μαγικά τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε. Είχατε ποτέ τέτοια εμπειρία;
Από όταν ήμουν 25 χρονών μέχρι και σήμερα βιώνω ακριβώς αυτό που λέτε. Εκτός από τον Tolle και τα βιβλία που προανέφερα, τέτοιας συχνότητας κείμενα μέσα από ένα άλλο οπτικό πεδίο ήταν τα φοβερά λόγια του Αντρέι Ταρκόφκσυ στο Σμιλεύοντας το Χρόνο, όπως επίσης κείμενα του Νόαμ Τσόμσκι για το σύστημα και τα ΜΜΕ, επίσης έφτασαν στα χέρια μου τη στιγμή που έπρεπε, βιβλία του Θεόφιλου Φάρου, του Μπράϊαν Βάϊς, του Μαξ Βέμπερ, του Πλάτωνα, του Ίγκορ Στραβίσνκυ, του Φρόυντ, του Νίτσε και πολλών άλλων συγγραφέων.
/Για ποιο βιβλίο θα λέγατε: αυτό το βιβλίο μου άλλαξε τη ζωή;
Του Eckhart Tolle το Μια Νέα Ζωή.
/Ποιο βιβλίο προτείνετε ενθέρμως αυτή την εποχή;
Ο Προφήτης και Ο Κήπος του Προφήτη του Χαλίλ Γκιμπράν. Να γλυκάνει τους αναγνώστες από την αγριότητα της εποχής.
/Ποιος είναι για σας ο ορισμός του καλού βιβλίου;
Καλό είναι το βιβλίο εκείνο που αφυπνίζει τον αναγνώστη χωρίς να του κουνάει το δάκτυλο. Ο δογματισμός είναι ξεπερασμένος αλλά και επικίνδυνος. Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη μια γλώσσα απλή, μέσα από την οποία θα μπορούν να βιώσουν την αλήθεια τους. Να συμμετέχουν στο μεγαλείο της ζωής με συνειδητότητα και χαρά.
Info
Η πρώτη ποιητική συλλογή του Μιχάλη Δέλτα Το φως των λέξεων κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οδός Πανός. Ο τελευταίος του δίσκος Life is now κυκλοφορεί από την Inner Ear Records.
