Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Η εικαστικός Εύη Τσακνιά απαντά σε 25 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.
/Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτό τον καιρό;
Διαβάζω το Η Δημοκρατία σε 30 μαθήματα του Giovanni Sartori, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Μελάνι. Ένα βιβλίο Absolutamente necesario αυτήν την εποχή, αλλά και γενικώς, όπως έλεγε κι ο Πρόξενος Τζόφρεϋ Φέρμιν κατεβάζοντας τα απαραίτητα ποτηράκια μεσκάλ, στο Κάτω απ' το ηφαίστειο. Όμως αυτό είναι ένα άλλο βιβλίο.
/Πώς ήρθε στα χέρια σας;
Το βούτηξα από τον σύντροφό μου, που μόλις το πήρε και δεν πρόλαβε ακόμα να το διαβάσει.
/Γενικά, πώς επιλέγετε βιβλία;
Τα επιλέγω με όλους τους δυνατούς τρόπους. Από μια παρουσίαση ή κριτική που διάβασα, όπως και από σύσταση κάποιου φίλου που ξέρει τα γούστα μου και εμπιστεύομαι την κρίση του. Κυρίως, όμως, προτιμώ την περιπλάνηση στα βιβλιοπωλεία. Η περίληψη στο οπισθόφυλλο, λίγα λόγια για τον συγγραφέα στο αυτί του βιβλίου, ένα ξεφύλισμα για να αρπάξω κάτι από τη γλώσσα και το ύφος του, και βέβαια από την εμφάνισή του. Αυτό το «don't judge a book by it's cover», τόσο μεταφορικά, όσο και κυριολεκτικά, είναι τόσο κοινότοπο και λάθος όσο και το αντίστοιχό του «μια εικόνα, χίλιες λέξεις». Φυσικά τα αγνοοώ και επιλέγω βιβλία συχνά επηρεασμένη απ' το εξώφυλλο. (Άμα δεν παινέψεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει).
/Έχετε βιβλίο στην τσάντα σας;
Μερικές φορές. Όταν ταξιδεύω, πάντα.
/Διαβάζετε στο Μετρό, σε καφέ ή σε άλλους εξωτερικούς χώρους;
Στο μετρό δεν διαβάζω. Είναι μικρές οι διαδρομές. Σε καφέ και σε εξωτερικούς χώρους, πιο συχνά.
/Σε ποια στάση σας αρέσει να διαβάζετε;
Στο γραφείο δεν διαβάζω ποτέ, γιατί μου θυμίζει διάβασμα για το σχολείο. Σε αναπαυτική πολυθρόνα, σε καναπέ, στο κρεβάτι, και σε εσωτερικές σκάλες. Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, έχει τύχει να διαβάσω ολόκληρο βιβλίο καθισμένη άβολα σε σκαλοπάτι.
/Αφού τα διαβάσετε, φυλάτε τα βιβλία σας και τα μεταφέρετε από σπίτι σε σπίτι όταν μετακομίζετε;
Δεν μετακομίζω.
/Πόσο οργανωμένη είναι η βιβλιοθήκη σας; Μπορείτε να βρείτε ένα βιβλίο άμα το ψάχνετε;
Την οργανώνω κατά καιρούς, αλλά ξεχνάω τη λογική με την οποία την οργάνωσα κι έτσι συνεχίζω να αναζητώ βιβλία και να μην τα βρίσκω.
/Προσέχετε τα βιβλία σας ή τα τσακίζετε, τα υπογραμμίζετε και σημειώνετε επάνω σ' αυτά;
Τα προσέχω και δεν παρεμβαίνω με κανέναν τρόπο. Αποφεύγω ακόμα και να τα τσακίζω και χρησιμοποιώ πολύ τα χαρτάκια post it (μεγαλοφυής πατέντα). Εκεί, μου επιτρέπω να σημειώσω.
/Έχει τύχει ποτέ να «κολλήσετε» με βιβλίο; Τι συνέβη;
Έχω κολλήσει κατά καιρούς με διάφορα βιβλία. Το συναίσθημα μοιάζει με εκείνο του ηθοποιού που δεν μπορεί να βγει απ'το ρόλο. Όπου και να πάω, σκέφτομαι το βιβλίο, ή καλύτερα, σκέφτομαι σαν το βιβλίο˙ στην ουσία ζω ακόμα μέσα στην υπόθεση και στο κλίμα του βιβλίου.
/Αφήνετε στη μέση βιβλία που σας κάνουν να βαριέστε; Πόσο συχνά;
Ναι, όσο μεγαλώνω αφήνω όλο και πιο συχνά βιβλία στη μέση. Νόμιζα πως ήταν κακό, αλλά τελικά απενοχοποιήθηκα.
/Έχει τύχει να σας συναρπάσει, μετά από χρόνια, βιβλίο που στην πρώτη ανάγνωση σας είχε απογοητεύσει;
Πολλές φορές. Αλλάζουν πολλά: η ηλικία, οι καταστάσεις, οι εμπειρίες, η ματιά.
Η περίληψη στο οπισθόφυλλο, λίγα λόγια για τον συγγραφέα στο αυτί του βιβλίου, ένα ξεφύλισμα για να αρπάξω κάτι από τη γλώσσα και το ύφος του, και βέβαια από την εμφάνισή του. Αυτό το «don't judge a book by it's cover», τόσο μεταφορικά, όσο και κυριολεκτικά, είναι τόσο κοινότοπο και λάθος όσο και το αντίστοιχό του «μια εικόνα, χίλιες λέξεις». Φυσικά τα αγνοοώ και επιλέγω βιβλία συχνά επηρεασμένη απ' το εξώφυλλο.
/Έχετε πετάξει ποτέ βιβλίο σε άνθρωπο από τα νεύρα σας;
Ναι.
/Στα σκουπίδια;
Στην ανακύκλωση. Τυπώνονται και βιβλία που αποτελούν οικολογικό, λογοτεχνικό και ψυχικό έγκλημα.
/Κάνετε δώρο βιβλία;
Πάντα.
/Θα συμμετείχατε ποτέ σε Λέσχη Ανάγνωσης;
Δεν νομίζω.
/Σας έχει συμβεί να δανείσετε αγαπημένο βιβλίο και να μην σας επιστραφεί;
Ναι, μου έχει συμβεί και υπόσχομαι στον εαυτό μου, για μια ακόμα φορά, να μην ξαναδανείσω.
/Ποιο ήταν το αγαπημένο σας βιβλίο όταν ήσασταν παιδί;
Ο Τομ Σώγιερ του Mark Twain και ο Χωκ Φινν.
/Το έχετε ξαναδιαβάσει έκτοτε;
Φυσικά. Με την ίδια πάντα απόλαυση.
/Μέσα σε ποια ιστορία που έχετε διαβάσει θα θέλατε να ζείτε;
Στον Μισσισιπή του Τομ Σώγιερ και του Χωκ Φινν, με σχεδία.
/Με ποιον ή ποια συγγραφέα θα θέλατε να δειπνήσετε;
Με την Margaret Atwood.
/Λένε ότι ορισμένα βιβλία «μας βρίσκουν» σχεδόν μαγικά τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε. Είχατε ποτέ τέτοια εμπειρία;
Εντελώς μαγικά και αναπάντεχα με βρήκε το Εκουαδόρ του Ανρί Μισώ, (εκδ. Άγρα) το 2001. Μας σημάδεψε το κοινό μας πρώτο, μεγάλο, και πραγματικό ταξίδι, με μια διαφορά 58 χρόνων, στον ίδιο παράξενο τόπο, στην ίδια περίπου ηλικία, με αντίστοιχα συναισθήματα. Ο Μισώ με βοήθησε να αποκρυπτογραφήσω τις δικές μου μνήμες και σημειώσεις από εκείνο το αλλόκοτο σύμπαν. Σε μια δύσκολη χρονιά, ήρθε το βιβλίο του, πραγματικό βάλσαμο, σαν τα καθυστερημένα γράμματα ενός φίλου από μια χώρα μακρινή και οικεία, σαν μια φυσική και μεταφυσική συνέχεια της δικιάς μου ιστορίας.
/Για ποιο βιβλίο θα λέγατε: αυτό το βιβλίο μου άλλαξε τη ζωή;
Θα το έλεγα για το παραπάνω βιβλίο καθώς και για τα παραπάνω βιβλία του Μαρκ Τουέιν. Υπάρχουν βέβαια και άλλα βιβλία που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο.
/Ποιο βιβλίο προτείνετε ενθέρμως αυτή την εποχή;
Θα πρότεινα ενθέρμως το Χόμερ & Λάνγκλεϋ του E.L. Doctorow, (Εκδ. Πατάκη, 2013). Ένα συγκλονιστικό βιβλίο.
/Ποιος είναι για σας ο ορισμός του καλού βιβλίου;
Τελικά νομίζω πως καλό βιβλίο είναι αυτό στο οποίο θα επιστρέφεις πάντα, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο.
Info
Η Εύη Τσακνιά είναι εικαστικός. Έχει εικονογραφήσει παιδικά βιβλία καθώς και εξώφυλλα βιβλίων.
