Διαβάζοντας με την Ελένη Φωτάκη

/Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;
Τα Ρέστα του Κώστα Ταχτσή. Αλλά νοερά. Δεν το έχω αρχίσει ακόμη.
/Πού το βρήκατε;
Το αγόρασα.
/Πώς επιλέγετε ποιο βιβλίο θα διαβάσετε;
Με την εμμονή και το προαίσθημα. Κάποτε και με τον ψίθυρο των άλλων.
/Κάνετε δώρα βιβλία;
Το αποφεύγω. Νιώθω σα να προτείνω έρωτες που μένουν ανεκπλήρωτοι.
/Έχετε βιβλίο στην τσάντα σας;
Όχι. Η τσάντα μου κακοποιεί τα βιβλία.
/Διαβάζετε στο Μετρό, σε καφέ ή σε άλλους εξωτερικούς χώρους;
Δεν μπορώ. Με αποσυντονίζουν οι προφορικοί άνθρωποι. Ό,τι διαβάζω έξω μένει στο σημείο που το διάβασα. Αδυνατώ να το πάρω μαζί μου.
/Σε ποια θέση ή στάση σας αρέσει να διαβάζετε;
Με το σώμα σε αδράνεια. Ξαπλωμένη συνήθως.
/Προσέχετε τα βιβλία σας ή τα τσακίζετε, τα υπογραμμίζετε και σημειώνετε επάνω σ' αυτά;
Υπογραμμίζω. Αν δεν έχω μολύβι αναβάλλω την ανάγνωση.
/Αφήνετε βιβλία στη μέση; Πόσο συχνά;
Αφήνω αλλά όχι στη μέση. Εγκαταλείπω στην αρχή, για να μπορώ να επιστρέψω. Το άλλο δεν μου φαίνεται τίμιο.
/Αφού τα διαβάσετε τα φυλάτε σε βιβλιοθήκη και τα μεταφέρετε από σπίτι σε σπίτι όταν μετακομίζετε ή δεν σας νοιάζει πια τι θα γίνουν;
Τα μεταφέρω και τα στολίζω. Αλλά δεν είμαι περήφανη για αυτή μου τη συμπεριφορά.
/Έχετε οργανωμένη τη βιβλιοθήκη σας; Μπορείτε να βρείτε ένα βιβλίο άμα το ψάχνετε;
Ναι και όχι. Τα βιβλία ωστόσο της καρδιάς μου δεν τα βάζω σε ράφια.
/Έχετε πετάξει ποτέ βιβλίο σε άνθρωπο από τα νεύρα σας;
Όχι. Μου έχουν πετάξει όμως τα ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου. Τα έχω από τότε με γδαρμένο εξώφυλλο και το φέρω βαρέως.
/Στα σκουπίδια;
Φοβάμαι πως όχι.

Προτιμώ να μη δανείζω και να μη δανείζομαι. Ότι φεύγει σπανίως ξαναγυρνάει. Με στεναχωρεί αυτή η απώλεια η δική μου και των άλλων. Είναι «ευγενής κλοπή» ο δανεισμός βιβλίων. Καλύτερο και τρυφερότερο να τα προσφέρει κανείς.

/Ορισμένοι δεν αντέχουν να δανείζουν τα βιβλία τους. Εσείς;
Προτιμώ να μη δανείζω και να μη δανείζομαι. Ό,τι φεύγει σπανίως ξαναγυρνάει. Με στεναχωρεί αυτή η απώλεια η δική μου και των άλλων. Είναι «ευγενής κλοπή» ο δανεισμός βιβλίων. Καλύτερο και τρυφερότερο να τα προσφέρει κανείς.
/Έχει τύχει ποτέ να «κολλήσετε» με ένα βιβλίο; Τι σας συνέβη;
Παραδόθηκα. Στην έλξη παραδίνομαι κι ό,τι μείνει έμεινε. Μου συνέβη εξαίσια αυτό με τις εφτακόσιες σελίδες της Ζυράννας Ζατέλη.
/Συζητάτε με άλλους για τα βιβλία που διαβάζετε;
Όσες φορές υποχρεώθηκα να το κάνω τραυματίστηκα.
/Θα συμμετείχατε ποτέ σε Λέσχη Ανάγνωσης;
Μόνο στους εφιάλτες μου. Το ωραίο διάβασμα για μένα είναι το σιωπηλό και το κατάμονο.
/Ποιο ήταν το αγαπημένο σας βιβλίο όταν ήσασταν παιδί;
Κάτι παραμύθια με αδικοσκοτωμένα παιδιά των οποίων η βγαλμένη καρδιά μίλαγε ασταμάτητα.
/Θα θέλατε να ζείτε μέσα μια ιστορία που έχετε διαβάσει; Ποια είναι αυτή;
Δεν θα ήθελα. Η μόνη πραγματική ζωή που ξέρω είναι η φανταστική, οπότε...
/Τι είναι αυτό που συνήθως σας συνεπαίρνει σε ένα βιβλίο;
Ο ολοκληρωμένος κόσμος. Και το αλησμόνητο αυτού όταν το βιβλίο έχει τελειώσει.
/Ορισμένοι λένε ότι τα βιβλία μας βρίσκουν τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε, αναλόγως τι μας απασχολεί και τι ψάχνουμε βαθύτερα. Είχατε ποτέ τέτοια εμπειρία και με ποιο βιβλίο;
Το λένε και για τους ανθρώπους αυτό. Δεν το αμφισβητώ. Μένει όμως να επαληθευτεί και πάνω μου.
/Υπάρχει κάποιο βιβλίο για το οποίο μπορείτε να πείτε: αυτό το βιβλίο μου άλλαξε τη ζωή;
Οι γάμοι του Κάδμου και της Αρμονίας του Ρομπέρτο Καλάσο. Ήταν ένα βιβλίο – λίμνη. Δεν μου άλλαξε τη ζωή, αλλά τη διαπότισε με ένα άγνωστο υγρό που κρατάει ακόμα.
/Με ποιον ή ποια συγγραφέα θα θέλατε να δειπνήσετε;
Δειπνάς με ένα συγγραφέα όταν τον διαβάζεις νύχτα τρώγοντας παράλληλα κάτι. Νομίζω αυτό είναι το μόνο ουσιώδες δείπνο που μπορεί να έχει κανείς με έναν συγγραφέα.
/Υπάρχει κάποιο βιβλίο αυτή την εποχή που το προτείνετε ενθέρμως;
Όχι. Αποφεύγω να κάνω προτάσεις σε ανθρώπους που δεν γνωρίζω.
/Ποιος είναι για σας ο ορισμός του καλού βιβλίου, με δυο λόγια;
Να το αναπολείς. Αλλά αυτό δεν είναι ορισμός.

Info
Η Ελένη Φωτάκη είναι στιχουργός. Μαζί με τον συνθέτη Μίνω Μάτσα υπογράφουν τον δίσκο "Είδα του τρελού τα κλάματα" (EMI) με ερμηνεύτρια τη Φωτεινή Βελεσιώτου.