Και η αρχαιολογία του έρωτα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Κάτω από το λιοπύρι, μέσα στη βροχή, μετά σε σκοτεινά εργαστήρια κι αραχλιασμένες βιβλιοθήκες ο μοναχικός ταξιδευτής παλεύει με τα θεριά του χρόνου. Κρατά στα χέρια του ένα αρχαίο όνομα μασκαρεμένο κάτω από τα φκιασίδια του Μεσαίωνα. Πρέπει να ξύσει από πάνω του τις φλούδες με τις οποίες το τύλιξαν καλόγριες και δεσποτάδες, συνταγματάρχες και αστυνομικοί, σύλλογοι τάχαμου εκπολιτιστικοί, ανενεργοί εγκέφαλοι των υπουργείων... Και πάλι δεν είναι σίγουρο πως τούτα θα αρκέσουν.
Η όμορφη Ελλάδα είναι κρυμμένη βαθιά, αλλά είναι παντού!
Είναι σαν τη βασιλοπούλα του παραμυθιού που κοιμάται για χρόνια.
Το δέρμα της, κεντημένο με ονόματα, περιμένει το δικό μας φιλί για να ξυπνήσει.
Φιλί σε μια κορφή των λόφων της, είναι φιλί στα στήθη, φιλί στο ασημένιο το νερό του ποταμιού, είναι φιλί στα χείλη.
Φιλί σε μία ανεμώνη που ανθεί, είναι φιλί στην ήβη. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η «αυτοβιογραφία», λογοτεχνικό είδος που ευδοκίμησε στα Επτάνησα (Ε. Μουτζάν-Μαρτινέγκου, Α. Λασκαράτος, Ε. Λούντζης, Ι. Ζαμπέλιος, Ι. Τσακασιάνος κλπ.) βρήκε στον Γρηγόριο Ξενόπουλο τον ιδανικό και πλήρη εκφραστή της. Δεν είναι μόνο η εξιστόρηση της προσωπικής και της οικογενειακής ζωής του συγγραφέα στη Ζάκυνθο και κατόπιν στην Αθήνα, αλλά η αποτύπωση και η αποτίμηση με την κριτική ματιά του και μέσα από βιωματικά γεγονότα, που έχουν ως άξονα το έργο του, της εποχής του, των ηθών και αντιλήψεών της, του πνευματικού της κόσμου, των άγνωστων περιστατικών της, των μεγάλων μορφών χώρου της δημοσιογραφίας (εφημερίδες και περιοδικά), του θεάτρου (θεατρικοί συγγραφείς, ηθοποιοί, σκηνοθέτες, θεατρικοί επιχειρηματίες) της παιδικής και μη λογοτεχνίας, της καθημερινότητας όλων σχεδόν των μεγάλου βεληνεκούς και καθοριστικών για την πορεία του νεοελληνικού πολιτισμού προσώπων της εποχής του, τα οποία γνώρισε από κοντά ή και συνεργάστηκε.
Κυρίως όμως υλοποιεί την ομολογημένη στον τίτλο και στον πρόλογο επιθυμία του, να διαβαστεί η Αυτοβιογραφία του το ίδιο ευχάριστα, «όπως ακριβώς και τα μυθιστορήματά του», δηλαδή, από όλους.
Για την περίοδο από την κυκλοφορία της Αυτοβιογραφίας μέχρι τον θάνατό του, κυρίως για την καταστροφή της κατοικίας του στα Δεκεμβριανά, παρατίθεται ένα συμπλήρωμα βιογραφίας από τον ιστορικό και συγγραφέα Κ.Γ. Τσικνάκη. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Δέκα και μία ιστορίες.
Έντεκα ιστορίες, έντεκα διηγήματα που φέρνουν γέλιο, που φέρνουν δάκρυ.
Φέρνουν μνήμες, διηγούνται ανθρώπινες αλήθειες, είναι πλεγμένες στα χνάρια της ανθρώπινης ύπαρξης.
Κι η πλέξη τους είναι φτιαγμένη με χρωματιστές κλωστές σε όλα τα χρώματα, από τις πιο φωτεινές ως τις πιο σκοτεινές, όπως ακριβώς είναι οι ζωές μας.
Κι ακόμα μια ιστορία όπου η συγγραφέας, καθώς τη γράφει, μοιάζει ν' ακουμπάει με στηθοσκόπιο πάνω στην εποχή μας, ν' ακούει με προσοχή τους χτύπους της και να τους καταγράφει σε μιαν αλληγορία. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ιστορίες από την ορεινή Ζάκυνθο. Άλλες εύθυμες, άλλες ξεκαρδιστικές.
Από τον Άγιο Λέοντα, έναν οικισμό 437 κατοίκων σε υψόμετρο 350μ., που οι πρόγονοί τους τον εποίκισαν επί Βενετών, ως απελεύθεροι από την περιοχή της Κατάνης (Liberi da Catania), απέναντι από την Ζάκυνθο. Από τις πρώτες τους φροντίδες ήταν να κτίσουν εκκλησία, στον Άγιο Λέοντα, τον επίσκοπο και μετέπειτα προστάτη άγιο της Κατάνης, και να δώσουν το χωριό το όνομά του. Και το όνομα όλων των κατοίκων έγινε "Λιβέρης-Κατσάνιας".
Στο χωριό αυτό κατέφυγαν, μετά την πτώση της Κορώνης το 1534, που ήταν κτήση των Βενετών και μεγάλο οικονομικό και πνευματικό κέντρο, κάτοικοί της, κυρίως από το χωριό Μπάστα. Από τότε το χωριό απέκτησε δυο γειτονιές, τα Λιβερέικα και Μπαστέικα με αιώνια διαμάχη μεταξύ τους.
Πρόκειται για σκαμπρόζικες ιστορίες του καφενείου, αυτοσχεδιασμένες στη διάρκεια του χρόνου από τους άνδρες του χωριού και ιστορημένες εδώ από έναν Αηλιότη, που δεν έμαθε πολλά γράμματα, αλλά που τις άκουγε από παιδί και που διαθέτει το φυσικό χάρισμα να διηγείται.
Οι ιστορίες παρουσιάζονται στην ομιλούμενη διάλεκτο της περιοχής και καταγράφονται εν πολλοίς σε φωνητική γραφή, ώστε να διατηρηθούν οι τύποι της αυτής διαλέκτου. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ιστορία ξεκινά με τον Ευστάθιο Αυγουστίνο το 1893, όταν μαζί με τους γιους του Παναγιώτη, Διονύσιο, Νικόλαο και Σπυρίδωνα αποφασίζουν να ιδρύσουν στη Ζάκυνθο επιχείρηση με την επωνυμία «Αδελφοί Ε. Αυγουστίνου».
Τους αποκαλούσαν «μεγαλοβιομήχανους» στις εφημερίδες και τα επίσημα έγγραφα της εποχής.
Διέθεταν τρία εργοστάσια σαπωνοποιίας, πυρηνελαιουργίας και ελαιουργίας, «ανωτέρας ποιότητας» προϊόντα και διεθνείς διακρίσεις.
Αποτέλεσαν σημαντικό παράγοντα της οικονομίας της Ζακύνθου, αλλά και της χώρας, με απήχηση σε πολλές χώρες του εξωτερικού. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η πόλη Τσαμαρέστ βιώνει έντονο κύμα ανομίας και παραβατικότητας. Ένας καινούργιος εισαγγελέας έρχεται να συνδράμει στη μάχη για την πάταξη της διαφθοράς.
Μια δίκη θ' αποτελέσει την αφορμή ν' αναμετρηθούν ο δίκαιος κι ο άδικος λόγος. Θα καταφέρει ο κόσμος της δικαιοσύνης να επικρατήσει απέναντι στο διεφθαρμένο σύστημα; Είναι άραγε τόσο ισχυρό το παρακράτος, ώστε ν' αθωώσει ένα μέλος του που και πάλι έχει παρανομήσει;
Η ισονομία, η αξιοκρατία κι η ελευθερία δέχονται επίθεση κι οι υπηρέτες του νόμου θα δώσουν τον υπέρ πάντων αγώνα για να τις προασπίσουν. Όλοι θα έχουν τέσσερις μέρες. Ή έστω έτσι πιστεύουν... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Από τη Σμύρνη, τη Σύρο, την Αθήνα, περνάει η ιστορία μιας οικογένειας. Μια ιστορία γραμμένη στο ημερολόγιο μιας γυναίκας. Είναι της γιαγιάς, που το παραδίδει στην εγγονή της.
"Πρώτα θέλω να το διαβάσεις εσύ", της λέει "και ύστερα δώσ' το και στους άλλους".
Η νεαρή κοπέλα, διαβάζοντάς το, βυθίζει τον νου και την καρδιά της στις πυκνογραμμένες σελίδες του.
Τότε, βλέπει πως είναι και η ίδια ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας και καταλαβαίνει πόσο ένα βαθύ τραύμα μπορεί να παγώσει μια ψυχή και να σκοτεινιάσει μια ζωή, αλλά και να τη δυναμώσει.
Όμως, δεν γνωρίζει ότι καιροφυλακτεί αυτός που με τη δύναμή του, σαν στρόβιλος, μπορεί να αλλάξει τα πάντα, αυτός που λειτουργεί ως καταλύτης. Ο έρωτας! Που κι αν ακόμα δεν της διώχνει τις μνήμες, μπορεί, μέσα από αυτές, να δημιουργήσει τη δίψα για μια καινούργια ζωή. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Οι δυο φίλοι, ο Γιωργής και ο Μιχάλης, μετά την περιπέτεια της απόδρασης, που περιγράφεται στο πρώτο βιβλίο, ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους. Παρασύρονται από την ορμή των καιρών και βιώνουν καταστάσεις που θα τους σημαδέψουν βαθιά, στο κορμί και την ψυχή.
Ο Γιωργής, ο χωροφύλακας, καταναγκαστικός εργάτης στα στρατόπεδα της ναζιστικής Γερμανίας. Βιώνει τη σκληρότητα, τη βαναυσότητα και την απανθρωπιά του καθεστώτος. Οι έγκλειστοι στα κάτεργα της Γερμανίας δεν είναι άνθρωποι. Είναι εργαλεία για να υπηρετούν νηστικοί τους στόχους του Ράιχ. Μέχρι εξόντωσης. Τα στρατόπεδα πρέπει να αδειάζουν για να έρχονται οι καινούργιοι!
Η τύχη τον φέρνει κοντά σε Γερμανό υπολοχαγό των Ες Ες, απ' τον οποίο μαθαίνει ότι τα πράγματα είναι χειρότερα. Πολύ χειρότερα από ό,τι είχε δει και φανταστεί. Οι λαοί που κατακτούνται πρέπει να είναι δούλοι για τη δόξα και την καλοπέραση της αρίας φυλής.
Η πιο μεγάλη του αγωνία είναι να κρατηθεί και να μη γονατίσει. Να μην προδώσει αυτούς που άφησε πίσω του στην Ελλάδα.
Ο Μιχάλης, ο Φοιτητής, αντάρτης στα βουνά της Μακεδονίας. Γεύεται και ενθουσιάζεται με το μεγαλείο της αντίστασης και του αγώνα ενάντια στον κατακτητή. Δεν χάνει τον ενθουσιασμό και την πίστη του ακόμα και όταν οι σύμμαχοι Εγγλέζοι βάζουν εμπόδια και δημιουργούν προβλήματα. Ακόμα και όταν καταλαβαίνει πολύ καλά ότι η αλλαγή και η προκοπή στην κοινωνία δεν έρχεται με τους αγώνες μιας γενιάς μονάχα. Η προσπάθεια θα συνεχίζεται πάντοτε, με επιτυχίες αλλά και πισωγυρίσματα, όσο υπάρχει ζωή. Όσο υπάρχουν άνθρωποι πάνω στη γη, όπως λέει ο καπετάνιος του.
Μέσα από τη ζωή και τη δράση των ηρώων του βιβλίου αναδεικνύονται καταστάσεις δύσκολες, τραγικές, απερίγραπτες. Μέσα όμως στη δυσκολία και τη σκληρότητα υπάρχει πάντα το στοιχείο της συντροφικότητας, της αλληλεγγύης και της ανθρωπιάς. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Οι δύο βασικές ηρωίδες, μητέρα και κόρη, χτίζουν τη σχέση τους μετά τη φυγή του συζύγου και πατέρα αντίστοιχα. Οι δυσκολίες, οι πειραματισμοί, οι αυτοσχεδιασμοί στο μεγάλωμα της κόρης, οι κρίσεις και τα ρίσκα χαρακτηρίζουν την τελευταία οκταετία... Είναι η στιγμή που ο πατέρας, έχοντας χάσει περιουσία και εργασία και πάσχοντας από ανίατη ασθένεια, κάνει την επανεμφάνισή του... Θα ήθελε μία επανασύνδεση με το παιδί του... Όμως, θα του δώσει το παιδί του τη δεύτερη ευκαιρία;... Η εγγραφή της εγκατάλειψης, ο πόνος, ο θυμός... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η Συμβολή της Ζακύνθου οτην Επανάσιαοη του '21 υπήρξε πρωταρχική, τόσο που χωρίς αυτήν είναι αμφίβολο αν θα είχε δικαιωθεί ο Αγώνας. Μια απλή προσέγγιση, όπως αυτή που επιχειρείται σε αυτό το βιβλίο, ιστορικών γεγονότων, των απομνημονευμάτων των Αγωνιστών και των επισήμων ιστορικών πηγών, είναι ικανή να το δείξει.
Όμως αποσιωπάται επειδή πρέπει να πέσει σκιά:
1. Στην αρπακτική συμπεριφορά κατά την Επανάσταση στα δάνεια της Αγγλίας και στις περιουσίες των Τούρκων από τους πρόκριτους της περιόδου της Τουρκοκρατίας, οι οποίοι επικράτησαν και μετά την απελευθέρωση και απετέλεσαν τα πολιτικά τζάκια και τον αφρό της κοινωνίας.
2. Στους δύο εμφύλιους πολέμους για τη νομή της εξουσίας και του χρήματος.
3. Στην αμέριστη συμπαράσταση της Ζακύνθου, σε εφόδια, πολεμιστές, νουθεσίες, φιλοξενίες και διαμεσολαβήσεις στις αυλές των ισχυρών της Ευρώπης.
4. Στη συμβολή της διεθνούς μασονίας, πολύ διαφορετικής από ό,τι σήμερα, και του Διονυσίου Ρώμα, κυρίως στον ρόλο του άτυπου Υπουργείου Εξωτερικών των επαναστατημένων.
5. Στο γεγονός ότι η Ζάκυνθος και τα Επτάνησα δεν συμμερίζονταν την εθνικιστική Μεγάλη Ιδέα, η οποία κατέληξε στη Μικρασιατική Καταστροφή, αλλά πρέσβευαν τον πατριωτισμό, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ανάπτυξη στο νέο κράτος. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)