Εκτός εαυτού, ΣΑΣΑ-ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΑΛΤΣΜΑΝ

"Νομίζω πως, αν μπορώ ακόμη να μιλήσω σε ένα "εμείς", στο οποίο να συμπεριλαμβάνω και τον εαυτό μου, μιλάω σε όσους από μας ζούμε κατά κάποιον τρόπο εκτός εαυτού, είτε με ερωτικό πάθος είτε με ψυχικό πόνο ή με πολιτική οργή". (Judith Butler, Undoing Gender)

Ποιος σου λέει ποιος είσαι;
Το μυθιστόρημα της Σάσα Μαριάννα Ζάλτσμαν, "ασυμβίβαστο και με την καλύτερη έννοια πολιτικό", μιλάει για την ταυτότητα αλλά και για την ασίγαστη λαχτάρα για ζωή. Είναι ένα βιβλίο για την ιστορία του εικοστού αιώνα και τις απτές συνέπειές της στον εικοστό πρώτο. Αφηγείται την ιστορία τεσσάρων γενεών μιας οικογένειας, τον καλυμμένο αντισημιτισμό της Σοβιετικής Ένωσης και των πρώτων μετασοβιετικών χρόνων, την οδύσσεια της μετανάστευσης και της ελπίδας για μια καλύτερη ζωή, στην πατρίδα και στην ξένη χώρα, και κυρίως την ιστορία των πολύ νέων μελών της, που δεν ξέρουν που ανήκουν, αν έχει νόημα να ανήκουν κάπου.
Είναι μαζί από την πρώτη μέρα. Τα δίδυμα αδέρφια, η Αλίσσα και ο Άντον. Σ' ένα μικρό διαμέρισμα στη Μόσχα των μετασοβιετικών χρόνων τραβάνε το ένα τις μπούκλες του άλλου καθώς οι γονείς τους ορμούν ο ένας στον άλλον. Αργότερα, στη δυτικογερμανική επαρχία, κυκλοφορούν στους διαδρόμους του κτιρίου υποδοχής προσφύγων και μπαίνουν στα ξένα δωμάτια για να κλέψουν τσιγάρα και να μυρίσουν μπουκαλάκια με αρώματα. Κάποια χρόνια μετά, όταν η Αλίσσα παρατάει τις σπουδές μαθηματικών για να αφοσιωθεί στις προπονήσεις του μποξ, ο Άντον εξαφανίζεται χωρίς να αφήσει ίχνη πίσω του. Ώσπου μια μέρα φτάνει μια κάρτα από την Κωνσταντινούπολη - δε γράφει λέξη, δεν έχει αποστολέα. Η Αλίσσα τότε θα βρεθεί στην πολύβουη, διχασμένη πόλη του Βοσπόρου, όπου υπάρχουν κομμάτια της οικογένειάς της και της ιστορίας της, σε αναζήτηση του αδερφού της. Όσο περισσότερο θα ερευνά, τόσο λιγότερο νόημα θα βγάζει για όλα, για τη μητρική γλώσσα, την πατρίδα, το "φύλο"... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)