prodimosieysi franzen

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το επίμετρο στο μυθιστόρημα του Jonathan Franzen «Σταυροδρόμια» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), που κυκλοφορεί στις 24 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Το 2021, ο Τζόναθαν Φράνζεν επανακάμπτει με μια τομή στο έργο του. Ναι, τομή: αναγγέλλει μια τριλογία με τίτλο (που παραπέμπει στο Middlemarch της George Eliot) «A Key to All Mythologies», της οποίας το πρώτο μυθιστόρημα έχει τον έμπλεο νοήματος και σημασιών τίτλο Σταυροδρόμια [“Crossroads”]. Τριλογία, κλειδί για όλες τις μυθολογίες, λοιπόν, και σταυροδρόμια. Ήδη ψυχανεμιζόμαστε τη φιλοδοξία του Φράνζεν να προχωρήσει σε μιαν ανατομία των μυθολογιών που κινούν, αλλά και ταρακουνάνε, τη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ, εκκινώντας (τυπικά, διότι με αλλεπάληλες αναδρομές πάμε πιο πίσω στα χρόνια) από την κομβική δεκαετία του 1970, και μάλιστα τις πρώτες αρχές της, εκκινώντας από στάσεις ζωής που παλιώνουν και αμφισβητούνται, από νοοτροπίες που έλαμψαν άλλοτε αλλά τώρα ωθούνται, ακόμα και βάναυσα, στο περιθώριο, από προσωπικότητες που βρίσκονται σε κρίσιμα σταυροδρόμια του βίου τους.

Ήδη ψυχανεμιζόμαστε τη φιλοδοξία του Φράνζεν να προχωρήσει σε μιαν ανατομία των μυθολογιών που κινούν, αλλά και ταρακουνάνε, τη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ...

Ο Φράνζεν, και πάλι, αντλεί υλικό από το σπαρασσόμενο σύμπαν της οικογένειας. Ανασκάπτει το υπέδαφος της τάχατες σταθερής/λαμπερής/ηθικής νοοτροπίας που διέπει τη μέση αμερικανική οικογένεια των Μεσοδυτικών. Μάλιστα, εδώ εστιάζει σε μιαν οικογένεια που θρησκεύεται. Ο πατέρας, ο Ρας Χίλντεμπραντ, είναι πάστορας στην Πρώτη Μεταρρυθμισμένη Εκκλησία, πεπαιδευμένος ιεροκήρυκας, κοινωνικός αγωνιστής, φίλος των Ναβάχο, λάτρης των μπλουζ και της τζαζ. Βρίσκεται στο σταυροδρόμι της επιλογής ανάμεσα στον στρωτό ηθικό βίο και στο άνοιγμα σε μιαν ερωτική παραζάλη, με καταλύτη μια θελκτική ενορίτισσά του, την Φράνσις Κοτρέλ, η οποία με τη σειρά της στέκεται στο σταυροδρόμι ανάμεσα στη μοναχική χηρεία και στην υπέρβασή της. Άλλοτε πρωτοπόρος, ο Ρας, αισθάνεται ότι παραγκωνίζεται, ότι η μπογιά του τώρα πια δεν περνάει, υφίσταται μάλιστα έναν σχεδόν συντριπτικό εξευτελισμό από νεαρά μέλη του ποίμνιού του και από έναν ανερχόμενο αστέρα της εκκλησίας, τον ιεροσπουδαστή Ρικ Άμπροουζ, χαρισματικό κόλακα της νεολαίας, στο σταυροδρόμι κι αυτός θρησκείας και χιπισμού.

Η Μάριον, η σύζυγος του Ρας, βρίσκεται ομοίως σε σταυροδρόμι: επί δεκαετίες πιστή και αφοσιωμένη σύζυγος και μητέρα, αναπολεί έναν αρχαίο ολέθριο έρωτα, πασχίζει να αδυνατίσει για να συναντηθεί εκ νέου με τη νιότη της (μάλλον με το φάντασμα της νιότης της), ψυχαναλύεται επισκεπτόμενη μια Αμερικανοελληνίδα αναλύτρια, κάνει σπασμωδικά ταξίδια στο παρελθόν, βγάζει ένα σωρό σκελετούς απ᾽ την ντουλάπα.

psichogios franzen stavrodromiaΚαι τα παιδιά των Χίλντεμπραντ, ο Κλεμ, η Μπέκι, ο Πέρι, και ο Τσάντσον, επίσης φτάνουν σε σταυροδρόμια: Ο Κλεμ οφείλει να αποφασίσει ανάμεσα σε όσα του επιτάσσει η κοινωνική του συνείδηση και η ομαλή σταδιοδρομία, η Μπέκι ταλανίζεται ανάμεσα στην κοσμικότητά της και το έσω κελεύσμα της προς το καλό, την αυτοθυσία, την αγάπη, ο Πέρι ισορροπεί επικίνδυνα ανάμεσα στην ιδιοφυΐα του και στα αυτοκαταστροφικά παιχνίδια με τα ναρκωτικά, και ο Τζάντσον περνάει από την ανεμελιά της παιδικής ηλικίας στο βουητό της εφηβείας.

Ο Φράνζεν επιστρατεύει (και εδώ) την κοινωνιολογική του οξύνοια, ναι, πάλλεται πάλι από την αγάπη της κοινωνιολογίας, εξετάζει σαν δεινός λεπιδοπτερολόγος κάθε πτυχή, κάθε μικρολεπτομέρεια των κοινωνικών όρων που επικρατούν στη μικροκοινωνία της (φανταστικής) προαστιακής πόλης Νιου Πρόσπεκτ – διόλου τυχαία ονομασία: «Νέα Προοπτική!» Και μέσα από την εξέταση του εν λόγω μικρόκοσμου, αναστοχάζεται/ανατάμει/αναλύει τις κοινωνικές ανακατατάξεις που αναστατώνουν τον μεγάλο κόσμο, σύνολη την κοινωνία των Ηνωμένων Πολιτειών που τωόντι βρίσκεται επίσης σε κρίσιμο σταυροδρόμι: το γλέντι της δεκαετίας του 1960, των περιλάλητων sixties, οδηγείται στο τέλος του και με λυγμούς και με βρόντους, το λεγόμενο movement ατονεί, ο πόλεμος στο Βιετνάμ φτάνει στην αρχή του τέλους του, ο συντηρητισμός, ως φαίνεται, θα πάρει το πάνω χέρι για τα καλά.

Ο Αμερικανός δημιουργός εμβαθύνει ολοένα και περισσότερο στον σύγχρονο άνθρωπο, στις εμπλοκές του καθένα μας με τα οικογενειακά και ευρύτερα κοινωνικά δρώμενα, στο πώς μια φαινομενικά συγκροτημένη προσωπικότητα φτάνει σε κρίσιμα σταυροδρόμια, ωθείται στα πρόθυρα της διάλυσης και του κατακερματισμού...

Η Τριλογία, σύμφωνα με τον ίδιο τον συγγραφέα, θα απλωθεί έως τη δεκαετία του 2020, καλύπτοντας έτσι μισόν αιώνα αμερικανικής ζωής. Κρίνοντας από το πρώτο της μέρος, τα Σταυροδρόμια, το σχέδιο αυτό του Τζόναθαν Φράνζεν είναι συναρπαστικό. Ο Αμερικανός δημιουργός εμβαθύνει ολοένα και περισσότερο στον σύγχρονο άνθρωπο, στις εμπλοκές του καθένα μας με τα οικογενειακά και ευρύτερα κοινωνικά δρώμενα, στο πώς μια φαινομενικά συγκροτημένη προσωπικότητα φτάνει σε κρίσιμα σταυροδρόμια, ωθείται στα πρόθυρα της διάλυσης και του κατακερματισμού, και πώς, ενδεχομένως, ανασυγκροτείται εμπλουτιζόμενη με τη βαθιά γνώση που προσφέρει πάντα η απειλή της συντριβής – ή και η ίδια η συντριβή. Μορφολογικά, όπως βλέπουμε, ο Φράνζεν αφήνει πια στην άκρη τις όποιες διαθέσεις για καινοτομίες και υιοθετεί, ύστερα από γόνιμες σκέψεις, φαντάζομαι, μια στρωτή αφηγηματική γλώσσα, που αγγίζει ενίοτε το κοφτό ύφος του Έρνεστ Χέμινγουεί ή/και του κλασικού νουάρ. Τα Σταυροδρόμια είναι, θαρρείς, ένα ατέρμονο μπλουζ που κλείνει το μάτι στον πατριάρχη Ρόμπερτ Τζόνσον και τον αγέρωχο σπαραγμό του.

Άρχισα με μιαν αυτοβιογραφική νότα. Ας τελειώσω επίσης με μιαν αυτοβιογραφική νότα: κάθε φορά που μεταφράζω Φράνζεν ή γράφω, όπως τώρα, γι᾽ αυτόν, ακούω κάθε τόσο, για ψυχονοητική τόνωση, ένα από τα συγκροτήματα που τόσο ο Φράνζεν όσο και ο υπογράφων δεν σταμάτησαν στιγμή να αγαπάνε και να ακούνε: τους Sonic Youth.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...
«Το τραγούδι της γοργόνας» της Σαρµέιν Κλιφτ (προδημοσίευση)

«Το τραγούδι της γοργόνας» της Σαρµέιν Κλιφτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charmian Clift «Το τραγούδι της γοργόνας» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Κάλυμνος μας αποκαλύφθηκε σταδιακά. Εκ π...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου «Κλίμακα Μπόγκαρτ» (εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ενοχή των απογόνων, και ειδικότερα της ακριβώς επόμενης γενιάς, είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο της ιστορίας, όταν μεγάλα εγ...

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ