Για την ταινία «Ντίγκερ» του Μεξικανού σκηνοθέτη Αλεχάντρο Γκονσάλες Ινιαρίτου που προβάλλεται αυτές τις μέρες στις κινηματογραφικές αίθουσες.
Γράφει ο Θόδωρος Σούμας
Το Ντίγκερ (Digger), του πολύ καλού Μεξικανού σκηνοθέτη Αλεχάντρο Γκονσάλες Ινιαρίτου, μια εντυπωσιακή αμερικανομεξικάνικη παραγωγή, με εντυπωσίασε για τη δραματουργία του, υποστηριγμένη από έναν εκπληκτικό, σεξπιρικό Τομ Κρουζ ως πρωταγωνιστή, για την ευφάνταστη, θεαματική και πρωτότυπη σκηνοθεσία του και για την εφευρετική αφήγηση κι ανάπτυξη της φιλόδοξης μυθοπλασίας του. Είναι μια από τις καλύτερες ταινίες του 2026.
Πρόκειται για μια δραματική, μεγαλεπήβολη, έξυπνα και με νεύρο φιλμαρισμένη ιστορία οικολογικών μηνυμάτων για την ασύδοτη καταστροφή της φύσης από τις εξορύξεις του πετρελαίου και την αδιαφορία των ισχυρών αξιωματούχων και εκατομμυριούχων για τις περιβαλλοντικές συνέπειες. Ήρωας της ιστορίας είναι ο κυνικός, ειλικρινής κι αδίστακτος, Αμερικάνος, μεγιστάνας πετρελαιάς Ντίγκερ, που προκαλεί μια οικολογική καταστροφή σε ένα τεράστιο παγόβουνο στη Γροιλανδία. Αυτό αποκόβεται, κατεβαίνει νοτιοανατολικά και προκαλεί μεγάλες, ολέθριες φθορές στη Β.Ευρώπη. Για να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος, συγκαλείται το αμερικάνικο υπουργικό συμβούλιο υπό τον ασθενή πρόεδρο (Τζον Γκούντμαν) στο πολυτελές …σπίτι του Ντίγκερ!
Το φιλμ είναι μια μαύρη κωμωδία για την ανθρώπινη αλαζονεία, ο άνθρωπος προκαλεί την κρίση πιστεύοντας ότι μπορεί να ελέγξει τα πάντα και όταν ο έλεγχος χάνεται, προσπαθεί να κατασκευάσει ένα νέο αφήγημα μέσα στο οποίο παραμένει ο σωτήρας.
Ο Ινιάριτου συνδυάζει τη δυστοπική σάτιρα, τη μαύρη κωμωδία και το θέατρο μέσα στο σινεμά, δημιουργώντας ένα σκόπιμα υπερβολικό και συχνά παραληρηματικό σύμπαν, όπου τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα, την παράσταση και την αναπαράσταση διαρκώς μετατοπίζονται. Η δραματική ιστορία κοινωνικού προβληματισμού που παρακολουθούμε εξελίσσεται γραμμικά μέχρι που κάποια στιγμή γίνεται μια ριζική κι αποστασιοποιητική ανατροπή. Αντιλαμβανόμαστε πως όλα τα πρόσωπα είναι ηθοποιοί που παίζουν το έργο που βλέπουμε! Μα οι σεναριογράφοι – μεταξύ αυτών ο Ινιαρίτου – δεν περιορίζονται σ’ αυτό το εύρημα. Αργότερα μας αποκαλύπτουν πως οι ηθοποιοί ως πρόσωπα του έργου, το ερμηνεύουν μερικά χρόνια αφού η αφηγούμενη οικολογική καταστροφή έχει πραγματοποιηθεί αληθινά και έχει ρημάξει το περιβάλλον…
Η συνεκτική, συμπαγής και φαντασμαγορική αισθητική του φιλμ, με τη μεγαλοπρεπή φωτογραφία, τα τεράστια σκηνικά, την εικαστική διάσταση των πλάνων, την κινητικότητα της κάμερας και τον προσήκοντα έντονο ρυθμό, μετατρέπει την περιβαλλοντική καταστροφή σε ένα θέαμα ταυτόχρονα εφιαλτικό και καυστικό. Δραματουργικά, η ταινία δεν αρκείται στην ιστορία ενός πανίσχυρου πετρελαιά που προκαλεί την καταστροφή και στη συνέχεια επιχειρεί να εμφανιστεί ως σωτήρας, αλλά υπονομεύει συνεχώς την ίδια την αναπαράσταση και την αφήγηση, παρουσιάζοντας τους ηθοποιούς που υποδύονται τους ρόλους τους μέσα στα υπέροχα σκηνικά.
Σάτιρα για την υποκρισία της εξουσίας
Έτσι, πίσω από την οικολογική και πολιτική, σαρκαστική σάτιρα και φάρσα βρίσκεται ένα ευρύτερο θέμα, η ανθρώπινη ανάγκη να κατασκευάζουμε ιστορίες που δικαιολογούν τις άσχημες, κοινωνικά επιβλαβείς πράξεις μας και προστατεύουν το εγώ μας. Ο Ινιάριτου δεν κάνει απλά και μόνο μια ταινία πολιτικής καταγγελίας. Ενδιαφέρεται για τις επικίνδυνες ανθρώπινες ψευδαισθήσεις και την αυτοκαταστροφή που συνεπάγονται, για την αυταπάτες των ατόμων και των κοινωνιών, για την ικανότητά μας να μετατρέπουμε ακόμη και τον όλεθρο που προκαλέσαμε σε αφήγημα αυτοδικαίωσης, για τη δύναμη της προπαγάνδας και του πολιτικού θεάτρου που παίζουν οι ισχυροί και πάμπλουτοι ηγέτες και ταγοί. Βασική ιδέα είναι η αυτοκαταστροφική σχέση του ανθρώπου με τον πλανήτη και η αυταπάτη της παντοδυναμίας του. Ο Ινιάριτου σατιρίζει και επικρίνει την υποκρισία της εξουσίας. Εκείνος που συμμετείχε στη δημιουργία της κρίσης επιχειρεί να γίνει ο ήρωας που θα την αντιμετωπίσει. Η ταινία στρέφεται επίσης εναντίον της ανεξέλεγκτης πολιτικής κι οικονομικής ισχύος, της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και της πολιτικής ανικανότητας απέναντι στην κλιματική κρίση και αλλοίωση. Το φιλμ είναι μια μαύρη κωμωδία για την ανθρώπινη αλαζονεία, ο άνθρωπος προκαλεί την κρίση πιστεύοντας ότι μπορεί να ελέγξει τα πάντα και όταν ο έλεγχος χάνεται, προσπαθεί να κατασκευάσει ένα νέο αφήγημα μέσα στο οποίο παραμένει ο σωτήρας. Η πολιτική, οικολογική καταστροφή γίνεται έτσι και υπαρξιακή αλληγορία για την αδυναμία μας να αναγνωρίσουμε τη δική μας ευθύνη και να παραιτηθούμε από την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να αγνοήσουμε τις συνέπειες των πράξεών μας όταν αυτές αφορούν στο αβέβαιο, υπονομευμένο μέλλον της Γης…
* Ο ΘΟΔΩΡΟΣ ΣΟΥΜΑΣ είναι συγγραφέας και κριτικός κινηματογράφου. Τελευταίο του βιβλίο, «Ο έρωτας στο σινεμά» (εκδ. Αιγόκερως).
ΗΠΑ, 2026, Εγχρωμο
Παραγωγή: Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιάριτου, Μέρι Πάρεντ, Τομ Κρουζ
Σκηνοθεσία: Αλεχάντρο Γκ. Ινιάριτου
Σενάριο: Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιάριτου, Αλεξάντερ Ντινελάρις, Νικολάς Τζιακομπόνε, Σαμπίνα Μπέρμαν
Φωτογραφία: Εμανουέλ Λουμπέσκι
Μοντάζ: Στίβεν Μιριόνε, Κόνορ Ο'Νιλ
Μουσική: Κόσμο Σέλντεϊκ
Πρωταγωνιστούν: Τομ Κρουζ, Ριζ Αχμεντ, Τζον Γκούντμαν, Σάντρα Χίλερ, Μάικλ Στούλμπαργκ, Τζέσι Πλέμονς
Διάρκεια: 129 λεπτά
Γλώσσα: Αγγλικά
Υπότιτλοι: Ελληνικά
Διανομή: Tanweer
