statecraft Katya Ev Augenmusik

Για τη διεθνή ομαδική έκθεση «Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος», η οποία παρουσιάζεται στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης [ΕΜΣΤ], σε επιμέλεια της Κατερίνας Γρέγου, μέχρι και τις 20 Νοεμβρίου. Κεντρική εικόνα: «Augenmusik» της Katya Ev. Φωτογραφία: Mathilde Geldhof.

Της Τόνιας Μάκρα

Με τον φιλόδοξο τίτλο η διεθνής ομαδική έκθεση καταφέρνει να ευοδώσει τις προθέσεις της και να εκφράσει τον προβληματισμό, ενίοτε και την αγωνία, τριάντα εννέα εικαστικών καλλιτεχνών σχετικά με τον ρόλο, την εικόνα, τη φιλοσοφία ίσως και το μέλλον του Κράτους. Εκτίθενται στην πλειονότητά τους κατασκευές, τρισδιάστατες εγκαταστάσεις, επιτοίχιες συνθέσεις, πίνακες ζωγραφικής, φωτογραφίες, έργα με έντονο πολιτικό προβληματισμό, ευφυή στην σύλληψη αλλά και εύληπτα, παρά την πολυπλοκότητα των εννοιών που επεξεργάζονται.

Η Κατερίνα Γρέγου, Διευθύντρια του ΕΜΣΤ που είχε την επιμέλεια, σε συνεργασία με το αρχιτεκτονικό γραφείο Flux Office, της Εύας Μανιδάκη και του Θανάση Δεμίρη, διαμόρφωσαν συνολικά ένα ελκυστικό εικαστικό περιβάλλον που «συνομιλεί» άνετα με ένα κοινό, ευρύτερο του μυημένου, στις συνήθως κρυφές πτυχές της εννοιολογικής τέχνης.

Η Κατερίνα Γρέγου επέλεξε μετά από αρκετή μελέτη, όχι απλώς έναν προς έναν τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες (κυρίως ξένοι αλλά και κάποιοι Έλληνες της διασποράς), αλλά και το καθένα από τα έργα ανανεωτικής μορφολογίας που εκτίθενται...

Η ομώνυμη έκθεση αποτελεί την κορυφαία εκδήλωση της επιτυχημένης επανάκαμψης του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, η οποία συντελέστηκε τον προηγούμενο Ιούνιο και από την πρώτη στιγμή κέρδισε το ενδιαφέρον καλλιτεχνών και φιλότεχνου κοινού. Περιηγούμενη την έκθεση σχηματίζω την πεποίθηση ότι η Κατερίνα Γρέγου επέλεξε μετά από αρκετή μελέτη, όχι απλώς έναν προς έναν τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες (κυρίως ξένοι αλλά και κάποιοι Έλληνες της διασποράς), αλλά και το καθένα από τα έργα ανανεωτικής μορφολογίας που εκτίθενται και τα οποία εκφράζουν με πρωτοτυπία ιδέες, απόψεις, βιώματα ακόμα και ιδεολογίες αλλά και κρίσεις και ερωτηματικά, σχετικά με τον αμφίσημο ρόλο του παγκοσμιοποιημένου Κράτους.

statecraft Tanja Muravskaja

Εγκατάσταση της Tanja Muravskaja. Φωτογραφία: Άννα Πρίμου

Όλα τα έργα συχνά θέτουν σε αμφισβήτηση νόμους και κανόνες που διέπουν το παγκοσμιοποιημένο Κράτος, οι οποίοι καθορίζουν το παρόν και ίσως, ακόμα, προδικάζουν το μέλλον αυτού του «οικοδομήματος» που αναγεννήθηκε πριν από εβδομήντα χρόνια μέσα από τις στάχτες του τελευταίου Παγκοσμίου Πολέμου, για να φτάσει σήμερα να αντανακλά μια θολή εικόνα στις προθέσεις της, να συρρικνώνει ελευθερίες και δικαιώματα, να απειλείται ακόμα και η δημοκρατική οντότητά του, ενώ συγχρόνως το ίδιο το Κράτος να εμφανίζεται ανίκανο να εξασφαλίζει την ευημερία των πολιτών του.

Καταρχήν τι σηματοδοτεί άραγε η έννοια του Κράτους για τον πολίτη του σύγχρονου κόσμου, σε μια εποχή τεράστιων πολιτειακών όσο και κοινωνικών αλλαγών; Τι αναμένει ο πολίτης από το Κράτος σε μια εποχή που κινδυνεύει ακόμα και στην Ευρώπη η ίδια η ειρήνη; Ποιες μεταβολές θα επιφέρουν στις δημοκρατικές ελευθερίες και στα δικαιώματα των εργαζομένων οι νέες συνθήκες ύπαρξης του δυτικού κράτους όσο είναι «αλυσοδεμένο» σε διεθνείς συμμαχίες και οικονομικά συμφέροντα, που τον μόνον που δεν φροντίζουν να προστατεύσουν είναι το άτομο και το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να ζήσει;

emst Cristina Lucas Vexillology

Cristina Lucas, Vexillology, 2015 - 211 φωτογραφίες, 18 x 24 εκ. η καθεμία

Όλα αυτά, και πόσα ακόμα ερωτήματα προκύπτουν κατά την περιήγησή μας στην έκθεση. Όλα τους ερωτήματα πολύπλοκα, για τα οποία ωστόσο οι καλλιτέχνες της έκθεσης μοιάζει να ήταν έτοιμοι να απαντήσουν είτε γιατί το θέμα βρίσκεται στους άμεσους προβληματισμούς τους και αποτελεί τη βάση της δουλειά τους είτε γιατί η έκθεση τους πρόσφερε την ευκαιρία να το επεξεργαστούν στην πλειονότητά τους, ομολογουμένως με επιτυχία.

Το μεγάλο προσόν της έκθεσης είναι η γενικευμένη υψηλή ποιότητα των έργων, ο εξαιρετικά πλούσιος σε νοήματα προβληματισμός που εκφράζουν, σε συνδυασμό με τον άρτιο σχεδιασμό της (αρχιτεκτονικό γραφείο Flux Office. 

Το μεγάλο προσόν της έκθεσης είναι η γενικευμένη υψηλή ποιότητα των έργων, ο εξαιρετικά πλούσιος σε νοήματα προβληματισμός που εκφράζουν, σε συνδυασμό με τον άρτιο σχεδιασμό της (αρχιτεκτονικό γραφείο Flux Office). Εξαιτίας όλων αυτών ο επισκέπτης απολαμβάνει ανοιχτό ορίζοντα στο σύνολο σχεδόν του εκθεσιακού χώρου και περίβλεπτη οπτική εικόνα σε μεγάλες ενότητες έργων. Η έκθεση ρέει οδηγώντας τον επισκέπτη ομαλά από την υπόγεια αίθουσα του Μουσείου (μέσα από δύο ειδικά κατασκευασμένες ξύλινες σκάλες που θυμίζουν τα σκαλοπάτια καταπακτής), προς την ισόγεια αίθουσα περιοδικών εκθέσεων όπου η έκθεση ολοκληρώνεται.

Εξερχόμενοι στο φουαγιέ του Μουσείου ατενίζουμε την εικαστική εγκατάσταση «Arbres à Palabres» («Το δέντρο της πλατείας») του Stephan Goldrajch, ένα γιγάντιο δέντρο, ύψους 6 μ., φτιαγμένο από κομμάτια πλεκτών, υφαντών και κεντημάτων, από νήματα πολύχρωμα και κουρέλια σε ποικίλα μοτίβα και συνθέσεις. Ένα εμβληματικό έργο, μια ξεχωριστή έκθεση από μόνο του θα έλεγα, το οποίο αποτελεί ύμνο στη διαπολιτισμική κουλτούρα.

statecraft Cristina Lucas

Cristina Lucas: «Monochromes» (Μονοχρωμίες). Φωτογραφία: Άννα Πρίμου

Τι ακριβως όμως διευρενά η διεθνής ομαδική έκθεση «Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος»;

«Διερευνά τους υποκείμενους μηχανισμούς στη διαμόρφωση του έθνους-κράτους, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, καθώς και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει στον σημερινό παγκοσμιοποιημένο και δικτυωμένο κόσμο. Το “Statecraft”, αναδιφώντας την ιστορία και τις διαδικασίες συγκρότησης του έθνους στους νεότερους χρόνους, εξετάζει τις δομές ισχύος και τις διαδικασίες πίσω από την κρατική γραφειοκρατία, τη διακυβέρνηση και την κυριαρχία, καθώς και τα συνακόλουθα ζητήματα της δημοκρατίας, της ιθαγένειας και της πολιτειότητας, των δικαιωμάτων, της συμπερίληψης και του αποκλεισμού. Η έκθεση μελετά το εύρος και τα όρια της κρατικής εξουσίας, ενώ ταυτόχρονα κοιτά τη νέα πολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη αλλά και πέρα από αυτή, σε μια περίοδο που ο εθνικισμός και η απολυταρχία βρίσκονται σε άνοδο, καθώς κάποιες χώρες υιοθετούν και πάλι εσωστρεφείς στάσεις και αντιλήψεις», σύμφωνα με την Κατερίνα Γρέγου. «Με τη συμμετοχή 39 καλλιτεχνών, πολλοί από τους οποίους εκθέτουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το “Statecraft” στρέφει το βλέμμα του πέρα από τις παραδοσιακές μορφές του έθνους-κράτους, προς την κατεύθυνση εναλλακτικών μοντέλων κρατικής και πολιτικής συγκρότησης, σε συνάφεια με τις σημερινές προκλήσεις της μαζικής μετανάστευσης. Όσο ετοιμαζόταν η έκθεση, η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, γεγονός που κατέστησε σαφές με τον πλέον επώδυνο τρόπο ότι η μετα-ψυχροπολεμική τάξη πραγμάτων έχει αρχίσει να αποσυντίθεται, ότι η δημοκρατία και η εθνική κυριαρχία δεν μπορούν να θεωρηθούν δεδομένες, και ότι η ανεξέλεγκτη κρατική εξουσία οδηγεί σε βίαιες και επικίνδυνες καταστάσεις».

Οι καλλιτέχνες διερευνούν με οξύτητα, εκφράσεις βίας από το σύγχρονο κράτος, προβάλλουν με επικριτικό βλέμμα την τοξικότητα του εθνικισμού, αναζητούν την ουτοπική εικόνα και έννοια του παγκόσμιου πολίτη, που φαίνεται να κερδίζει έδαφος λόγω της ανάγκης ανεύρεσης κοινών λύσεων σε κοινά προβλήματα, επιχειρούν μια ευρεία κριτική ανατομία όλων των ζητημάτων και προβλημάτων που έχουν να κάνουν με τις κρυφές και φανερές πτυχώσεις των εννοιών και της πραγματικότητας του έθνους και του κράτους, μέσα από έργα εύληπτα, που αγγίζουν τόσο το πνεύμα όσο και το συναίσθημά του θεατή.

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες Bani Abidi, Ewa Axelrad, Μαρία Βαρελά, Zanny Begg & Oliver Ressler, Βαγγέλης Βλάχος, Ειρήνη Βουρλούμη, Loulou Cherinet, Liu Chuang, Γιώργος Γύζης, Navine G. Dossos, Katya Ev, Köken Ergun, Marta Górnicka, Ivan Grubanov, Lise Harlev, Femke Herregraven, Ελένη Καμμά, Thomas Kilpper, Szabolcs KissPál, Πάνος Κοκκινιάς, Stéphanie Lagarde, Langlands & Bell, Ella Littwitz, Thomas Locher, Cristina Lucas, Tanja Muravskaja, Marina Naprushkina, Kristina Norman, Daniela Ortiz, Trevor Paglen, Αντώνης Πίττας, Jaanus Samma, Larissa Sansour, Jonas Staal, Αναστάσης Στρατάκης, Sasha Streshna, Αλέξης Φιδετζής. 

➙ Η έκθεση συνοδεύεται από έγχρωμο δίγλωσσο κατάλογο (Ελληνικά / Αγγλικά), σχεδιασμένο από την Rafaela Drazic.


Η ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Εγκλεισμοί, αιχμαλωσίες και σιωπή: Μια πολύπλευρη και ιδιαίτερα σημαντική έκθεση στο Δρομοκαΐτειο

Εγκλεισμοί, αιχμαλωσίες και σιωπή: Μια πολύπλευρη και ιδιαίτερα σημαντική έκθεση στο Δρομοκαΐτειο

Για την έκθεση του Δημήτρη Τρίκα στο Δρομοκαΐτειο με τίτλο «Εγκλεισμοί», με διοργανώτρια εταιρεία την ΑΜΚΕ Ρίζες Πολιτισμού, «που απηχεί τον ταξικό χαρακτήρα που είθισται να προσλαμβάνει ακόμη και ο ψυχιατρικός εγκλεισμός».

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...
Ρέκβιεμ για τον Αντρέι Ταρκόφσκι στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Ρέκβιεμ για τον Αντρέι Ταρκόφσκι στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Για την όπερα «Αντρέι: Ρέκβιεμ σε οκτώ σκηνές» σε σύλληψη, σύνθεση, μουσική διδασκαλία, σκηνοθεσία και μουσική διεύθυνση της Δήμητρας Τρυπάνη και πρωτότυπο ποιητικό κείμενο του Παντελή Μπουκάλα, η οποία παρουσιάστηκε 25, 27 & 28.09 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής – ΚΠΙ...

Μουσείο της Πόλης του Βόλου – Δύο νέες περιοδικές εκθέσεις για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική καταστροφή

Μουσείο της Πόλης του Βόλου – Δύο νέες περιοδικές εκθέσεις για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική καταστροφή

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Μικρασιατική καταστροφή, το Μουσείο της Πόλης θα φιλοξενήσει δύο περιοδικές εκθέσεις με τη συνεργασία πολιτιστικών φορέων της πόλης και επιχορήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Κεντρική εικόνα: Πρόσφυγες σε αποθήκες, 1924. Συλλογή πολιτιστικού συλλόγου Μικρασιατ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, παρουσιάζει την Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2022 και ώρα 19.00, την τελευταία του έκδοση «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στον χώρο του Μεγάρου της Παλιάς Βουλής, Σταδίου 13. Στην κεντρική εικόνα, το Θωρηκτό Αβέρωφ, ζωγ...

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Θετική εξέλιξη για τον κλάδο του βιβλίου και για τα πνευματικά δικαιώματα στη χώρα μας. 

Επιμέλεια: Book Press

Στις 22 Νοεμβρίου ψηφίσθηκε από τη Βουλή ο νόμος 4996/2022 για τα πνευματικά δικαιώματα, ο οποίος ενσωματώνει τις Οδηγίες (ΕΕ) 789/...

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων διοργανώνει την Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2022, στον Πολυχώρο του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) την τελετή απονομής των Βραβείων 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Στην ίδια εκδήλωση η Εταιρεία θα καλωσορίσει τα νέα μέλη της και θα παρουσιάσει το Ημερολόγιό της για το 2023 με ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ