Ο Ευριπίδης Λασκαρίδης και η ομάδα OSMOSIS παρουσιάζουν την παράσταση «Lapis Lazuli» στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης από τις 4 έως τις 21 Απριλίου 2024. Το γκροτέσκο, το κωμικό και το τρομακτικό συνυπάρχουν σε ένα έργο στα όρια της περφόρμανς, του χορού και των εικαστικών τεχνών.
Επιμέλεια: Book Press
«Το έργο απευθύνεται σε όσους αναγνωρίζουν πόσο συγκινητική είναι η αστεία πλευρά της ζωής, σε όσους δεν ψάχνουν μηνύματα και διδάγματα, σε όσους δεν παίρνουν στα σοβαρά τον εαυτό τους».
Πόσο απέχει τελικά μια κραυγή από ένα γέλιο;
Μετά την ολοκλήρωση τριών έργων, που συνεχίζουν να περιοδεύουν με θερμή υποδοχή και εγκωμιαστικά σχόλια ανά τον κόσμο, των «Relic» (2015), «Titanes» (2017) και «Ελενιτ» (2019), ο Ευριπίδης Λασκαρίδης παρουσιάζει σε παγκόσμια πρεμιέρα στη Στέγη, από 4 έως 21 Απριλίου, τη νέα του διεθνή συμπαραγωγή, «Lapis Lazuli», πριν ξεκινήσει μια μεγάλη διεθνή περιοδεία.
Ικανός να δημιουργεί μαγεία με τα πλέον ετερόκλητα και ευτελή υλικά, εφευρέτης ενός υβριδικού είδους θεάματος, στα όρια της περφόρμανς, του χορού και των εικαστικών τεχνών, του μεγαλειώδους και του εσκεμμένα γελοίου, ο Ευριπίδης Λασκαρίδης επιστρέφει με τη δημιουργία μιας ακόμα ιδιότυπης παράστασης, όπου συνυπάρχουν τα στοιχεία του γκροτέσκου, του κωμικού και του τρομακτικού. Σε συνέχεια της διερεύνησής του πάνω στις έννοιες της μεταμόρφωσης και του γελοίου, ο Λασκαρίδης επιχειρεί να πλάσει εκ νέου έναν γοητευτικό και μυστηριώδη κόσμο, φιλόξενο στους παράξενους, ιδιότροπους, αλλά και ευαίσθητους χαρακτήρες του. Ο τίτλος αυτού του νέου έργου του («Lapis Lazuli») παραπέμπει στον ημιπολύτιμο λίθο με το χαρακτηριστικό μπλε χρώμα.
Το λάπις λάζουλι είναι ένα μεταμορφωσιγενές πέτρωμα, που παρουσιάζει απρόβλεπτη συμπεριφορά κάτω από μεγάλη πίεση. Από τη μάσκα του Τουταγχαμών έως τους αναγεννησιακούς πίνακες του Τιτσιάνο και τα (μετα)μοντερνιστικά παραδείγματα των μονοχρωματικών έργων του Yves Klein, το λάπις λάζουλι έχει κοσμήσει με το ζωηρό και μυστηριώδες χρώμα του πλήθος έργων τέχνης.
Στο «Lapis Lazuli», ο Ευριπίδης Λασκαρίδης επικεντρώνεται στην υπαρξιακή μας σχέση με τον φόβο και το τρομακτικό και επιζητά να εξερευνήσει μια σειρά από δίπολα, όπως το υλικό με το πνευματικό, το ονειρικό με το εφιαλτικό και το συνειδητό με το ασυνείδητο, κατασκευάζοντας έτσι επί σκηνής ένα πυκνό πλέγμα αντιθέσεων.
Στο «Lapis Lazuli», ο Ευριπίδης Λασκαρίδης επικεντρώνεται στην υπαρξιακή μας σχέση με τον φόβο και το τρομακτικό και επιζητά να εξερευνήσει μια σειρά από δίπολα, όπως το υλικό με το πνευματικό, το ονειρικό με το εφιαλτικό και το συνειδητό με το ασυνείδητο, κατασκευάζοντας έτσι επί σκηνής ένα πυκνό πλέγμα αντιθέσεων. Αυτές οι σχέσεις αντίθεσης συναντιούνται –απρόσμενα για τον δημιουργό και ερμηνευτή– ακόμα και στο ίδιο το όνομα του πετρώματος, το οποίο ετυμολογικά αποτελεί σύζευξη της λατινικής λέξης lapis (πέτρα) και της αραβικής lāzurd (γαλάζιο), που έχει τη ρίζα της στην περσική lājevard (ουρανός). Ως εκ τούτου, το λάπις λάζουλι συχνά αποδίδεται ως «Πέτρα από τον Ουρανό».
Ο Λασκαρίδης αναφέρει για το έργο:
«Η αφετηρία μου είναι διαφορετική και μου επιβάλλεται απρόσμενα. Συνήθως, παίρνει δύο χρόνια για να ολοκληρωθεί κάθε έργο, από τη σύλληψη μιας πρώτης ιδέας ή ενός χαρακτήρα. Στο «Lapis Lazuli», ο κεντρικός χαρακτήρας με “επισκέφθηκε” για πρώτη φορά σε ένα όνειρο, τον Φεβρουάριο του 2022, στη Λιέγη. Έκτοτε, αναζητώ τον κόσμο αυτού του χαρακτήρα. Στα περισσότερα έργα μου αποφεύγω τη χρήση του λόγου, κυρίως για να μην εγκλωβίζεται το νόημα. Έτσι, συχνά παρεισφρέει ένας ακατάληπτος λόγος, μαζί με άλλα στοιχεία, όπως είναι το φως, τα αντικείμενα, οι μουσικές, η κίνηση των σωμάτων, των αντικειμένων και των φώτων, ακόμη και των ήχων. Το «Lapis Lazuli» μοιάζει να ολοκληρώνει κάτι, συνομιλεί με όλα όσα έχω κάνει. Ταυτόχρονα, έχω την αίσθηση ότι υπάρχει κάτι νέο εδώ, το οποίο όμως, μόλις καλούμαι να μιλήσω για αυτό, αυτομάτως θαμπώνει. Κάνω πως δεν το βλέπω λοιπόν. Περιμένουμε να μας εκπλήξει κι εμάς τους ίδιους το τέλος».
Συντελεστές
ΕΡΓΟ ΓΙΑ ΠΕΝΤΕ ΕΡΜΗΝΕΥΤΕΣ
Σύλληψη & Σκηνοθεσία: Ευριπίδης Λασκαρίδης
Ερμηνεύουν: Άγγελος Αλαφογιάννης, Ευριπίδης Λασκαρίδης, Δημήτρης Ματσούκας, Μαρία Μπρέγιαννη / Ευτυχία Στεφάνου*, Σπύρος Ντόγκας (*διπλή διανομή)
Μουσική & Ηχητική Σύνθεση: Γιώργος Πούλιος
Σύμβουλος Δραματουργίας: Αλέξανδρος Μιστριώτης
Σκηνικά: Σωτήρης Μελανός
Σχεδιασμός Φωτισμού: Στέφανος Δρουσιώτης
Ειδικές Ακουστικές & Ηλεκτρονικές Ηχητικές Κατασκευές, Ηχηρά Αντικείμενα: Γιώργος Στενός
Καλλιτεχνικοί Συνεργάτες – Κοστούμια: Χρήστος Δεληδήμος & Αλέγια Παπαγεωργίου
Ειδικές Κατασκευές & Σκηνικά Αντικείμενα: Κωνσταντίνος Χαλδαίος
Καλλιτεχνικός Συνεργάτης – Σκηνικά: Βαγγέλης Ξενοδοχίδης
Σύμβουλος Κίνησης: Νίκος Δραγώνας
Βοηθοί Σκηνοθέτη: Χαρίκλεια Πετράκη & Γιάννης Σαβουιδάκης
Καλλιτεχνικός Συνεργάτης & Αναπληρωτής Ερμηνευτής Προβών: Τέλης Τελλάκης
Καλλιτεχνικοί Συνεργάτες Έρευνας Onassis Air Fellowship 2022
Κοστούμια: Άγγελος Μέντης
Σκηνικά: Λουκάς Μπάκας & Φιλάνθη Μπουγάτσου
Τεχνικός Διευθυντής: Κωνσταντίνος Μαργκάς
Τεχνικός Ήχου: Μάρθα Καπάζογλου
Τεχνικός Φωτισμού & Ειδικές Φωτιστικές Κατασκευές: Γιώργος Ιεραπετρίτης
Βοηθός Ειδικών Κατασκευών & Σκηνικών Αντικειμένων: Τίμοθυ Λασκαράτος
Βοηθός Παραγωγής: Νίκος Χαραλαμπίδης
Runners Παραγωγής: Θεολόγος Καμπούρης & Λήδα Μανούσου Αλεξίου
Βοηθός Σκηνοθέτη (πρακτική): Κατερίνα Τσώλου
Βοηθός Σκηνογραφίας (πρακτική) & Σχεδιασμός Λογοτύπου: Κωνσταντίνος Παπαντώνης
Βοηθοί Ειδικών Κατασκευών (πρακτική): Αφροδίτη Ψυχούλη, Ηλέκτρα Ανικίνι Πανταλάκη & Ευθύμης Γρόνθος
Βοηθός Ενδυματολογίας (πρακτική): Ερνέστα Χατζηλεμονίδου
Βοηθός Δραματουργίας (πρακτική): Jimmy Machai
Συντονισμός Λειτουργιών ΟSMOSIS: Ευκλείδα Βέλαϊ
Διεύθυνση και Εκτέλεση Παραγωγής & Περιοδείας: POLYPLANITY Productions/ Γιολάντα Μαρκοπούλου & Βίκυ Στρατάκη
Με την υποστήριξη του Fondation d'entreprise Hermès
Συμπαραγωγοί: Théâtre de la Ville (Γαλλία), Théâtre de Liège (Βέλγιο), Espoo Theatre (Φινλανδία), Teatros del canal (Ισπανία), Teatro della Pergola Firenze (Ιταλία), Festival Aperto / Fondazione I Teatri di Reggio Emilia (Ιταλία) και τα φεστιβάλ της Big Pulse Dance Alliance: Julidans (Ολλανδία), Torinodanza Festival/Teatro Stabile di Torino – Teatro Nazionale (Ιταλία) & One Dance Festival (Bουλγαρία)
Με συγχρηματοδότηση του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Με την υποστήριξη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών
Με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού
Ένα έργο του Ευριπίδη Λασκαρίδη και της OSMOSIS / Μια παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση / Πρώτη παρουσίαση στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, Απρίλιος 2024
Διαβάστε περισσότερα
➨ Η συνεργασία του Ευριπίδη Λασκαρίδη με το Ίδρυμα Ωνάση ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2019, όταν το RELIC παρουσιάστηκε στο φεστιβάλ Democracy is Coming του Ιδρύματος στη Νέα Υόρκη. Τον Νοέμβριο του 2019 ο Ευριπίδης Λασκαρίδης εγκαινίασε τη συνεργασία του με τη Στέγη, παρουσιάζοντας το ELENIT, την πρώτη μεγάλης κλίμακας διεθνή συμπαραγωγή με την υπογραφή του. Η παράσταση συνεχίζει την περιοδεία της σε μεγάλα θέατρα και φεστιβάλ, μαζί με τις δύο άλλες δημιουργίες του, RELIC και TITANS.
➨ Η έρευνα για το Lapis Lazuli ξεκίνησε με την υποστήριξη του Onassis AiR, το οποίο έδωσε την ευκαιρία στον Ευριπίδη Λασκαρίδη να δουλέψει, μαζί με τους συνεργάτες του, κάποιες αρχικές ιδέες πάνω στα κοστούμια και τα σκηνικά της νέας παράστασης και να κάνει επιτόπια έρευνα στην Ιαπωνία. Το ταξίδι αυτό, όπως τονίζει ο ίδιος, αποδείχθηκε «αποκαλυπτικό», καθώς εκεί συνάντησε έναν πολιτισμό ο οποίος έχει στενή συγγένεια με το νέο σύμπαν που δημιουργεί. Εκεί, επίσης, είδε για πρώτη φορά θέατρο Καμπούκι, εκθέτοντας τον εαυτό του σε ένα είδος που τον ενδιαφέρει πολύ.
➨ Lapis σημαίνει λίθος στα λατινικά. Η λέξη lazuli (γενική του lazulum) προέχεται από την περσική lājward και δηλώνει μια γαλάζια απόχρωση. Lapis lazuli, λοιπόν, σημαίνει γαλάζια λίθος και πρόκειται για ένα ημιπολύτιμο αδιαφανές πέτρωμα με κύριο συστατικό τον λαζουρίτη. Αναφορές για αυτό γίνονται σε γραπτά της βαβυλωνιακής και της αιγυπτιακής μυθολογίας και σε κείμενα της Βίβλου. Ο μύθος λέει πως ο βασιλιάς των Αιγύπτιων θεών Ρα φορούσε στο κεφάλι του ένα επεξεργασμένο κομμάτι λάπις λάζουλι σε σχήμα ματιού, το λεγόμενο «μάτι του ουρανού». Εκτιμάται πως ο λαζουρίτης έφτασε στην Ευρώπη με τα στρατεύματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι του είχαν αποδώσει και θεραπευτικές ιδιότητες, μετατρέποντάς τον σε σκόνη.
➨ Είναι η δεύτερη φορά που μια παράσταση του Ευριπίδη Λασκαρίδη τιτλοφορείται από ένα υλικό – η άλλη ήταν το ELENIT. O ίδιος παραδέχεται πως αυτό πηγάζει από την αγάπη του για τα αντικείμενα και, γενικότερα, την ύλη. Ή ίσως πάλι, όπως λέει, σχετίζεται με την παιδική επιθυμία του να σπουδάσει αρχιτεκτονική, κάτι το οποίο, έως έναν βαθμό, κυνήγησε και ως ενήλικας και εξακολουθεί να τον ενδιαφέρει πολύ.
➨ Μετά την παγκόσμια πρεμιέρα του Lapis Lazuli στη Στέγη, δρομολογείται μεγάλη περιοδεία. Ο πρώτος σταθμός είναι το Teatros del Canal στη Μαδρίτη και θα ακολουθήσουν, μεταξύ άλλων, το Πλόβντιβ της Βουλγαρίας –όπου η παράσταση θα παρουσιαστεί για τα μέλη της Big Pulse Dance Alliance –, το Julidans στο Άμστερνταμ, το Torinodanza στο Τορίνο, το Festival Aperto στη Ρέτζιο Εμίλια, το Teatro della Pergola στη Φλωρεντία, το Θέατρο της Λιέγης στο Βέλγιο, το Espoo στη Φινλανδία.
➨ Η δημιουργική έλξη του Ευριπίδη Λασκαρίδη προς το γκροτέσκο και την υπερβολή μοιάζει να ορίζει συχνά τους χαρακτήρες των έργων του. Πιστεύει, εξάλλου, πως είναι ένας καλός δρόμος για να επισκεφτεί κανείς υπαρξιακά ζητήματα, «έμμεσα, από την πίσω πόρτα» όπως σημειώνει χαρακτηριστικά.
➨ Αφετηρία της δημιουργικής διαδικασίας του είναι ο κεντρικός χαρακτήρας κάθε έργου: λειτουργεί πάντα ως οδηγός, από τον οποίο ο ίδιος μπορεί να εμπνευστεί. Είναι ένας άξονας που, σε μεγάλο βαθμό, καθορίζει την πορεία της παράστασης αλλά, όπως επισημαίνει, «με έναν υποσυνείδητο τρόπο, ποτέ ρητά».
➨ Παράλληλα με τη διεθνή πορεία των παραστάσεών του, ο Λασκαρίδης παραδίδει εργαστήρια σε ιδρύματα και δραματικές σχολές σε όλη την Ευρώπη. Ανάμεσά τους, ξεχωρίζει την πιο πρόσφατη εμπειρία του, στο “Camping” του CND Pantin στο Παρίσι, όπου είχε την ευκαιρία να συναντήσει καλλιτέχνες των οποίων τη δουλειά θαυμάζει, όπως είναι η Meg Stuart και ο Steven Cohen. «Αυτή η συνάντηση ήταν πολύ σημαντική, καθώς, πέραν του ότι ανανεώνεται κανείς βλέποντας το νέο αίμα των χορευτών, προσπαθεί να καταλάβει ποια είναι η δική του, προσωπική φωνή» εξηγεί.
➨ Μέσω της Pina Bausch Fellowship, το 2016, ο Ευριπίδης Λασκαρίδης παρακολούθησε από κοντά τη δουλειά του χορογράφου και σκηνοθέτη Lemi Ponifasio από τη Σαμόα (ο οποίος έχει εμφανιστεί στη Στέγη το 2012 και το 2014). Καθώς ο Πονιφάζιο δημιουργεί τα έργα του σε συνεργασία με ανθρώπους από τις αυτόχθονες κοινότητες των Μαορί (Νέα Ζηλανδία) και των Μαπούτσε (Χιλή), ο Λασκαρίδης, στο πλαίσιο της υποτροφίας, ακολούθησε τον διάσημο χορογράφο στη Βιέννη, το Παρίσι, τη Νέα Ζηλανδία, τη Χιλή και το Νησί του Πάσχα. Ο ίδιος ανακαλεί αυτή την εμπειρία ως μια από τις σπουδαιότερες που βίωσε στο εξωτερικό, αφού «κατάφερα ν’ αφήσω για λίγο πίσω τον Δυτικό εαυτό μου, που αποζητά ξεκάθαρες απαντήσεις, και βρέθηκα λίγο πιο ανοιχτός προς εκείνα που δεν λέγονται. Αισθάνθηκα μια αδιόρατη σχέση ανάμεσα στην πνευματικότητα και τη σκηνική δράση, που ακόμη και σήμερα προσπαθώ να διασαφηνίσω. Δύο πράγματα που έλεγε ο Λέμι νομίζω πως θα με συντροφεύουν για μια ζωή. “Τα λόγια είναι φτωχός διαμεσολαβητής” και “Εσείς στη Δύση κάνετε μια κουτή ερώτηση: Να ζει κανείς ή να μη ζει; Μα η απάντηση φυσικά είναι μία: Να ζει κανείς ΚΑΙ να μη ζει”».
