stathmos to gala

Δύο παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός» σε κείμενα δημιουργών αναγνωρισμένης αξίας [Γιασμίνα Ρεζά και Βασίλης Κατσικονούρης] σκηνοθετημένα και ερμηνευμένα υποδειγματικά.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

«Το γάλα» του Βασίλη Κατσικονούρη
Σκηνοθεσία: Ερμίνα Κυριαζή - Μάνος Καρατζογιάννης
Ερμηνεύουν: Στέλλα Γκίκα, Δημήτρης Πασσάς, Ελένη Σακκά, Μάνος Καρατζογιάννης

Σε σκηνοθεσία Ερμίνας Κυριαζή και Μάνου Καρατζογιάννη ανεβαίνει στο θέατρο «Σταθμός», το «Γάλα» του Βασίλη Κατσικονούρη, το πασίγνωστο έργο όπου βασίστηκε η ομώνυμη ταινία του Γιώργου Σούγια. Πρωταγωνιστούν η Στέλλα Γκίκα, ο Δημήτρης Πασσάς, η Ελένη Σακκά και ο Μάνος Καρατζογιάννης. Ο κύριος Κατσικονούρης δείχνει σαφώς την εμπιστοσύνη του στην καλλιτεχνική διεύθυνση του θεάτρου «Σταθμός», όπως αποδείχτηκε και από την ανάθεση των έργων του «Καγκουρό» και «Τσιτάχ» στο ίδιο θέατρο.

Μια μητέρα που φέρει καταβολές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης ονειρεύεται τα δυο αγόρια της να προσαρμοστούν στην ελληνική πραγματικότητα και βιώνει τεράστια ποσοστά ψυχικού πόνου. Ο λόγος είναι πως ο μεγάλος της γιος, ο Αντώνης, διαθέτει έναν σκληρό ψυχικό πυρήνα που αντέχει και επιβιώνει, ενώ ο μικρός της γιος, ο Λευτέρης, πάσχει από σχιζοφρένεια και διαρκώς αναπολεί τα παιδικά του χρόνια στην Τιφλίδα (Τμπίλισι), αρνούμενος να ενσωματωθεί. Όλες οι ελπίδες της μητέρας συγκρούονται με τους εφιάλτες αυτού του παιδιού, που ταυτίζει την τρυφερότητα και τη γαλήνη με την υγρή υφή του γάλακτος, που ως λέξη στα Ρωσικά παραπέμπει στην ποιότητα του «μαλακού»: το γάλα εμφανίζεται στο κείμενο σε όλες τις εκδοχές του, με κορυφαία αυτήν του μητρικού γάλακτος, με όλες τις φροϋδικές του προεκτάσεις, ως στοιχείου σύμφυτου με τον εγκλωβισμό σ’ ένα αλλοτριωτικό παρόν, αλλά και με την ιερότητα της μνήμης ενσαρκωμένη στην ανάπλαση στιγμιότυπων μοιράσματος ενός παιδικού ποδοσφαιρικού ινδάλματος.

Τα συγκρουσιακά στοιχεία των διαλόγων αποκαλύπτουν μιαν εκρηκτική τριάδα χαρακτήρων, που έχουν αναγάγει την αλληλεξάρτηση σε τρόπο ζωής και φέρουν ως σφραγίδα δύο κουλτούρες και δυο γλώσσες.

Τα συγκρουσιακά στοιχεία των διαλόγων αποκαλύπτουν μιαν εκρηκτική τριάδα χαρακτήρων, που έχουν αναγάγει την αλληλεξάρτηση σε τρόπο ζωής και φέρουν ως σφραγίδα δύο κουλτούρες και δυο γλώσσες. Ο Αντώνης υλοποιεί όλες τις μεθοδεύσεις που θα οδηγήσουν στην οικονομική και κοινωνική του αναρρίχηση και βρίσκεται προ αποφάσεων: να φέρει την επίδοξη σύζυγό του σε επαφή με τη διάχυτη νοσηρότητα του πατρικού του σπιτιού ή να την κρατήσει σε απόσταση;

Το τέταρτο αυτό πρόσωπο θραύει τις ισορροπίες της εξαρτησιακής οικογένειας των μεταναστών και παράγει νέες εντάσεις, αφυπνίζοντας τα ιδιοκτησιακά συναισθήματα και τη λίμπιντο του άρρωστου μικρού αδελφού. Η κοσμιότητα εξαφανίζεται και ένα σκηνικό σεξουαλικής παρενόχλησης φτάνει στα όρια του βιασμού. Ο θάνατος της μητέρας θα οδηγήσει τον Αντώνη σε άρνηση των συναισθηματικών του δεσμών με τον αδελφό του, δηλαδή στη θυσία του Λευτέρη. Θυσία με την πλήρη έννοια του όρου-εφόσον το τίμημα γι’ αυτήν είναι ο βαθύς πόνος της ανάμνησης μιας παλαιότερης, ευτυχισμένης ζωής.

Υπό αυτό το πρίσμα θεωρούμενη, η έκβαση του έργου του κύριου Κατσικονούρη προσλαμβάνει τις διαστάσεις μιας σύγχρονης τραγωδίας. Η ερμηνεία της κυρίας Γκίκα είναι σπαρακτική και συμπληρώνεται από τις κορυφαίες ερμηνείες του Μάνου Καρατζογιάννη και του Δημήτρη Πασσά. Άψογη και η Ελένη Σακκά στον εύθραυστο αλλά καθοριστικό της ρόλο.

Η παράσταση είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Κωνσταντίνου Παπαχρόνη, του ηθοποιού που πρώτος ερμήνευσε τον ρόλο του Λευτέρη, το 2006 στην παράσταση του Εθνικού, καθώς και στον πρόσφατα απολεσθέντα μεγάλο δάσκαλο του θεάτρου μας, τον Γιώργο Μιχαλακόπουλο. 

stathmos bella figura

«Bella figura» της Γιασμίνα Ρεζά
Σκηνοθεσία: Μάνος Καρατζογιάννης
Μτφρ. Γιώργος Αρχιμανδρίτης
Ερμηνεύουν: Υβόννη Μαλτέζου, Φαίη Ξυλά, Παναγιώτης Μπουγιούρης, Ραφίκα Σαουίς, Χρήστος Κοντογεώργης

Το έργο «Bella Figura» της Γιασμίνα Ρεζά («Τέχνη», «Θεός της σφαγής») παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο θέατρο «Σταθμός» σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη και μετάφραση Γιώργου Αρχιμανδρίτη. Η Ρεζά είχε γράψει το «Bella Figura» ειδικά για τον σκηνοθέτη του Schaubühne Τόμας Οστερμάγιερ, επιτρέποντας στην απροσδιοριστία να κυριαρχήσει στο κείμενό της.

«Fare brutta figura» σημαίνει, στα Ιταλικά, το να κάνεις κακή εντύπωση, ενώ «Fare bella figura» σημαίνει, αντίθετα, το να νοιάζεσαι για την καλή εντύπωση που θα δώσεις: να ρισκάρεις όλα τα στάδια της ματαιοδοξίας μέχρι να έρθεις αντιμέτωπος με κάποιον παράγοντα «απορρύθμισης» της εικόνας σου, σαν να είναι προαποφασισμένο το παιχνίδι, σαν να είναι σημαδεμένη η τράπουλα της τυχαιότητας και σαν να αποσυντίθεται το «φαίνεσθαι» που τόσο πάσχισες να σκηνοθετήσεις.

Έτσι, η Αντρεά είναι ένα pin-up girl που φορά ψηλά τακούνια όσο μπορεί να τα υποστηρίξει, όμως τώρα η αυτοπεποίθηση και η παρρησία της συγκρούονται με ένα στάδιο παρακμής, παραίτησης, έκπτωσης της λάμψης της, καθώς και με την ιδιότητά της ως μητέρας που δεν παρέχει ασφάλεια στην κόρη της. Ο Μπορίς είναι ένας μεσήλικας σε κρίση ψυχοσυναισθηματική που απατά συστηματικά τη γυναίκα του, όμως δεν παραιτείται και από τη μικροαστική βολή του. Το ζεύγος των Ερίκ και Φρανσουάζ αναπαράγει το ίδιο τετριμμένο μοτίβο σε κάποιο πρωϊμότερο στάδιο, με τη σφραγίδα της νομιμότητας όμως να καλύπτει τα σκοτεινά σημεία. Όσο για την ηλικιωμένη κυρία Υβόν, αυτή περιβάλλεται από έναν προστατευτικό κλοιό αδυναμίας, ενώ γύρω της κοάζουν τα βατράχια και τα κουνούπια τσιμπούν αδιάκοπα. Η ματιά της Υβόν είναι μια ματιά αθωότητας που ενορχηστρώνεται με τον άναρχο χαρακτήρα με τον οποίον η άγρια φύση παρεισφρέει στην εύθραυστη «κοσμιότητα» του βίου των ανθρώπων.

Οι μάσκες πέφτουν και το κείμενο δεν είναι μια αφελής αστική κομεντί, αλλά καταθέτει ένα σαφές υπαρξιακό σχόλιο: πως η ματαιοδοξία των ανθρώπων δεν είναι μόνο παράγωγο του καταναλωτισμού και της ανάγκης προσωπικής ανάδειξης, αλλά προκύπτει ως σύμπτωμα και από τον εύκολα ανατρέψιμο, εφήμερο χαρακτήρα της καθημερινότητας, που χαμογελά στον άνθρωπο ειρωνικά και διαψεύδει τις φρούδες ελπίδες του.

Οι μάσκες πέφτουν και το κείμενο δεν είναι μια αφελής αστική κομεντί, αλλά καταθέτει ένα σαφές υπαρξιακό σχόλιο: πως η ματαιοδοξία των ανθρώπων δεν είναι μόνο παράγωγο του καταναλωτισμού και της ανάγκης προσωπικής ανάδειξης, αλλά προκύπτει ως σύμπτωμα και από τον εύκολα ανατρέψιμο, εφήμερο χαρακτήρα της καθημερινότητας, που χαμογελά στον άνθρωπο ειρωνικά και διαψεύδει τις φρούδες ελπίδες του. Οι παγιδευμένοι, άτολμοι ήρωες του έργου, χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι της γαλλικής επαρχιακής μέσης τάξης (θαυμάσιες ερμηνείες από τον Χρήστο Κοντογιώργη, την Υβόννη Μαλτέζου, τον Παναγιώτη Μπουγιούρη, τη Φαίη Ξυλά και τη Ραφίκα Σαουίς), στρέφουν τα βλέμματά τους προς τον ουρανό και βιώνουν την άκρα τραγικότητα του έρωτα και του επικείμενου θανάτου ως διαρκές συναίσθημα αιώρησης, απουσίας μεταφυσικής στέγασης και αναποτελεσματικότητας. Πάντως, ο πόνος τους συνίσταται στην ανικανότητά τους να αποτινάξουν τα προσωπεία και να προβούν ακόμη και στην παραμικρή ανατρεπτική, επαναστατική πράξη.

Η μουσική του Τηλέμαχου Μούσα υποστηρίζει αποτελεσματικά το σκηνοθετικό «δάμασμα» που έκανε ο Μάνος Καρατζογιάννης σε αυτό το πολύσημο κείμενο, κύριο γνώρισμα του οποίου είναι η ρευστότητα των συμβάντων και μια «άναρχη», τρόπον τινά, αντιμετώπιση της πραγματικότητας, ενώ αξιοπρόσεκτη γενναιοδωρία εκ μέρους της παραγωγής προδίδεται από τα περίπλοκα, πολυτροπικά σκηνικά της Τέτας Τσαβδαρίδου και οι πανάκριβοι φωτισμοί του Άγγελου Παπαδόπουλου.


 Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Το νέο του μυθιστόρημα «Αλλοτεκοίτη – Εκεί που χάθηκε η βλάστηση» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Sadmen» του Θανάση Κριτσάκη στο Θέατρο Ροές (κριτική) – Θλιμμένοι «σούπερ ήρωες» που δεν πείθουν

«Sadmen» του Θανάση Κριτσάκη στο Θέατρο Ροές (κριτική) – Θλιμμένοι «σούπερ ήρωες» που δεν πείθουν

Για την παράσταση «Sadmen» του Θανάση Κριτσάκη που ανέβηκε στο Θέατρο Ροές. Κεντρική εικόνα: Ελ. Χούμου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

Ο Θανάσης Κριτσάκης, μετά από την παράσταση «Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης», έρ...

«Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου στο Από Μηχανής Θέατρο (κριτική) – Μια παράσταση τολμηρή και αισθησιακή

«Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου στο Από Μηχανής Θέατρο (κριτική) – Μια παράσταση τολμηρή και αισθησιακή

Για την παράσταση «Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ σε σκηνοθεσία του Θανάση Σαράντου που παίζεται στο Από Μηχανής Θέατρο. Κεντρική εικόνα: © Κωνσταντίνος Λέπουρης. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Κουαρτέτο» του Heiner Müll...

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

Για την παράσταση «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου που ανέβηκε στο θέατρο Ελ Ερ. Κεντρική εικόνα: © Σπύρος Περδίου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τo «100 χρόνια μοναξιά» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες έγινε σειρά

Τo «100 χρόνια μοναξιά» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες έγινε σειρά

Η πλατφόρμα έδωσε στη δημοσιότητα το teaser trailer του σίριαλ 16 επεισοδίων που προσπαθεί να οπτικοποιήσει το εμβληματικό μυθιστόρημα «100 χρόνια μοναξιά» του νομπελίστα Κολομβιανού συγγραφέα. Κεντρική εικόνα: © Netflix. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος: Η Άννα Κοκκίνου διαβάζει τον «Μοσκώβ-Σελήμ» του Γεωργίου Βιζυηνού

Στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος: Η Άννα Κοκκίνου διαβάζει τον «Μοσκώβ-Σελήμ» του Γεωργίου Βιζυηνού

Την Κυριακή 28 Απριλίου στις 20:00 στον Φάρο του ΚΠΙΣΝ θα πραγματοποιηθεί η τελευταία ανάγνωση της επιτυχημένης σειράς «Παραβάσεις / Αναγνώσεις», του θεατρικού αναλόγιου που επιμελείται η σκηνοθέτης Σύλβια Λιούλιου. Αυτή τη φορά, η Άννα Κοκκίνου συνεργάζεται με τον Νίκο Βελιώτη και διαβάζει τον «Μοσκώβ-Σελήμ» τ...

Μια βραδιά για τον Νίκο Γκάτσο στην Καλαμάτα

Μια βραδιά για τον Νίκο Γκάτσο στην Καλαμάτα

Καλεσμένοι στη βραδιά μιλούν για το έργο του κορυφαίου στιχουργού, ενώ θα ακουστούν και τραγούδια σε ποίηση Νίκου Γκάτσου με τη Μαρία Κρασοπούλου και τον Νικόλα Παλαιολόγο.

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δήμος Καλαμάτας και ο Τομέας Λόγου και Γραμμάτων της Κ.Ε. «ΦΑΡΙΣ», διοργανώνουν...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ