The kitchen maid

Για το μυθιστόρημα του Ανδρέα Νικολακόπουλου «Φλόρενς Μπλαντ» (εκδ. Ίκαρος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean Siméon Chardin, «The Kitchen Maid» (1738), λάδι σε καμβά.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Έπειτα από δύο παρόμοιας λογικής συλλογές διηγημάτων (η Αποδοχή κληρονομιάς το 2020 και ο Σάλτος το 2022, που ακολούθησε σαν σε μανιέρα το ίδιο μονοπάτι), συλλογές οι οποίες έφεραν στην επιφάνεια την ελληνική επαρχία με την πάλη ανάμεσα στο άτομο και την κοινωνία, τον εαυτό και το Κακό, ο Ανδρέας Νικολακόπουλος στο τέταρτο έργο του κάνει το άλμα προς το μυθιστόρημα και την Ευρώπη.

Η εκδίκηση του Δούναβη

Το Κακό ξεκινά, όταν οι κάτοικοι στις πηγές του Δούναβη αποφασίζουν να τον στεγνώσουν, αλλά αυτός ξεχειλίζει και κατακλύζει διά των απανταχού αδερφών ποταμών του σε όλη τη Γηραιά Ήπειρο τις χώρες της Ευρώπης. Έτσι, αρχίζει ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα, που απλώνεται σε τέσσερα μέρη, τα οποία δεν προβάλλουν οφθαλμοφανώς τη μεταξύ τους σχέση. Είναι ο 19ος αιώνας που, μέσα στον πολιτισμό που ευαγγελίζεται, έχει να επιδείξει και άθλιες συμπεριφορές, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο.

Ο Τιμπό Γκωντέν αναδεικνύεται στον πλέον διάσημο δήμιο της Γαλλίας, που στα τέλη του αιώνα είχε εδραιώσει τη φήμη του ως άψογος επαγγελματίας και μεθοδικός αποκεφαλιστής μέσω της λαιμητόμου του, ώσπου η γυναίκα του τον εγκαταλείπει, το σκυλί του πεθαίνει βάναυσα και ο ίδιος αυτοκτονεί. Η Ίνγκερν Μπάρτον γεννιέται το 1838 στη Νορβηγία, μένει ορφανή και αντικείμενο εκμετάλλευσης από έναν προαγωγό μικρών παιδιών, μέχρις ότου κατακρεουργείται άγρια, καταφέρνει ωστόσο να επιζήσει και να δραπετεύσει στο Λονδίνο, όπου εξελίσσεται στην πλέον δυναμική και καλή διευθύντρια ενός ορφανοτροφείου. Η συλλογή με σεξουαλικά είδη που βρίσκεται μετά τον θάνατό της το 1940 στην κατοχή της τη συνδέει με το πορνικό παρελθόν που βαθιά μέσα της διατηρούσε. Ο Μπραντ Φάουλερ ξεκινά από οικογένεια ανθρακωρύχων, συγκρούεται με την αστυνομία και τα επιχειρηματικά συμφέροντα της εργοδοσίας και των κτηματομεσιτών και σε μια τρομοκρατική του προσπάθεια σκοτώνει δύο αστυνομικούς. Σταδιακά κάνει στροφή 180° μοιρών, εντάσσεται στο σώμα της αστυνομίας και αναρριχάται σε διευθυντή και μάλιστα πολύ πετυχημένο.

Είναι η εκδίκηση ένα κλειδί που οφθαλμοφανώς προβάλλεται καθώς η Φλόρενς είναι η ενσάρκωση της εκδικητικής μανίας όχι μόνο της δικής της αλλά και όλης της κοινωνίας, που τιμωρεί επιφανείς και αφανείς;

Τα τρία αυτά νήματα του σπονδυλωτού αυτού μυθιστορήματος συγκλίνουν στην τελευταία αφήγηση, που αφορά τη δηλητηριάστρια Φλόρενς Μπλαντ, που μεγαλώνει στο ορφανοτροφείο της Ίνγκερν Μπάρτον, ξεκινά να κερδίζει κολοσσιαία ποσά, εξοντώνοντας κατά παραγγελία ανθρώπους, συνδέεται συναισθηματικά με έναν παντρεμένο, αλλά αυτός την προδίδει, και τελικά συλλαμβάνεται από τον Μπραντ Φάουλερ και μεταφέρεται στη Γαλλία, για να λαιμητομηθεί από τον περιβόητο Τιμπό Γκωντέν.

ikaros nikolakopoulos florence bloodΟ Νικολακόπουλος ζωγραφίζει, με πολλές περιγραφές, πλούσια χρώματα, σαγηνευτικά αφηγηματικά μονοπάτια, τις τέσσερις αφηγήσεις του. Η προσωπογραφία κάθε χαρακτήρα παρουσιάζεται μπροστά μας ολοζώντανη, ενώ το συνολικό περιβάλλον σ’ αυτήν την πορεία ανά την Ευρώπη, από τη Νορβηγία ως την Αγγλία και από την Ουαλία έως τη Γαλλία, ξεδιπλώνεται γλαφυρά και παραστατικά. Η ατμόσφαιρα του 19ου αιώνα ορθώνεται ρεαλιστική όσο και παραμυθική, ικανή να προσελκύσει μέσα της τον αναγνώστη, ο οποίος βουτά στην εποχή για να αναζητήσει το δικό του στίγμα.

Επομένως, σ’ αυτήν την πολύχρωμη θάλασσα οι αναγνώστες προβληματίζονται ως ενεργοί μέτοχοι στην παραγωγή νοήματος. Πώς συνδέονται τα τέσσερα πρόσωπα; Πώς οι διασταυρούμενες πορείες τους συναντώνται όχι μόνο στην πρωταγωνίστρια που δίνει το όνομά της στο έργο, αλλά και σε έναν άξονα που θα συρράπτει τα ετερόκλιτα μέρη σε έναν βασικό άξονα; Είναι η εκδίκηση ένα κλειδί που οφθαλμοφανώς προβάλλεται καθώς η Φλόρενς είναι η ενσάρκωση της εκδικητικής μανίας όχι μόνο της δικής της αλλά και όλης της κοινωνίας, που τιμωρεί επιφανείς και αφανείς; Ή, παράπλευρα, είναι προδιαγεγραμμένο ότι η ζωή του ανθρώπου, που κινείται αριβιστικά, ξεκινά από χαμηλά και ανεβαίνει κοινωνικά, όχι πάντα με θεμιτούς τρόπους, θα καταβαραθρωθεί, όταν μία νομοτελειακή δύναμη τον χτυπήσει; Ομνύει έτσι το μυθιστόρημα στη μοίρα ή σε απηνείς δυνάμεις που δεν αφήνουν την επιτυχία να ριζώσει, αλλά την κατακρημνίζουν χωρίς το άτομο να μπορεί να αποδράσει; Η μεταφυσική αρχή υποδεικνύει ότι όλο αυτό το ρεαλιστικό χαλί αργοσαλεύει πάνω σε ένα παραφυσικό δάπεδο, μια εξωανθρώπινη ορμή που δεν αφήνει την ανοδική πορεία πολλών να συνεχίσει ες αεί. Γιατί όμως;


 Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Στα τέλη του 19ου αιώνα το Παρίσι ήταν σημείο αναφοράς στους κύκλους της διανόησης και πνευματικό κέντρο του Δυτικού κόσμου. Πέρα από τις κατακτήσεις της βιομηχανίας και των γραμμάτων, η γαλλική πρωτεύουσα παρουσιάζε στην υπόλοιπη Ευρώπη την Αρτ Νουβό και τις διακοσμητικές υπερβολές της, το αδίκως χτισμένο Πτι Παλαί, τις πύλες του παριζιάνικου μετρό με τα υπέροχα κιγκλιδώματα και τα φανάρια του Εκτός Γκιμάρ, τη Σοσιετέ ντεζ αρτίστ Φρανσέζ, το μεγαλειώδες μουσείο Καρναβαλέ, τη γέφυρα Αλμά, την αναζωογονητική λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων, την Πλας ντε λα Κονκόρντ…» 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

Για το μυθιστόρημα της Ιωάννας Μπουραζοπούλου «Η μνήμη του πάγου» (εκδ. Καστανιώτη).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τώρα που ολοκληρώθηκε ευδοκίμως η τριλογία «Ο Δράκος της Πρέσπας» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου, μπορούμε να θέσουμε γενικότερα...

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

Για το μυθιστόρημα του Φώτη Δούσου «Τέλεση» (εκδ. Νήσος).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το πρώτο βιβλίο του Φώτη Δούσου ...

«Οδός Ευτυχίδου» της Χρύσας Φάντη (κριτική) – Κάποτε στο Παγκράτι

«Οδός Ευτυχίδου» της Χρύσας Φάντη (κριτική) – Κάποτε στο Παγκράτι

Για το μυθιστόρημα της Χρύσας Φάντη «Οδός Ευτυχίδου» (εκδ. Σμίλη). Κεντρική εικόνα: Φωτογραφία από το παλιό Παγκράτι.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Παρακολουθώντας τη συγγραφική πορεία της Χρύσας Φάντη, είναι ευδιάκριτη η συνε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) –  Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) – Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

Για το βραβευμένο με Πούλιτζερ 2022 μυθιστόρημα του Τζόσουα Κοέν [Joshua Cohen] «Οι Νετανιάχου» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Η οικογένεια Netanyahu (ο μικρός αριστερά είναι ο «Μπίμπι» - Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ από τη φωτογραφία απουσιάζει ο τρίτος γιος της οικογένειας, ο Ίντο)...

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Ο θάνατος του συγγραφέα, δημοσιογράφου και μέλους της Εταιρείας μας, Δημήτρη Φύσσα, ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία και γέμισε θλίψη όλους όσους τον γνώριζαν, προσωπικά ή μέσω των κειμένων του.« 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δημήτρης Φύσσας, «Μήτσος» για τ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ