ΚΡΙΤΙΚΕΣ

05 Αυγούστου 2020 ΠΟΙΗΣΗ

Άπαντα τα ποιήματα, της Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν

Για τον συγκεντρωτικό τόμο με ποιήματα της Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν «Άπαντα τα ποιήματα» (μτφρ. Χριστίνα Παναγιώτα Γραμματικοπούλου, εκδ. Βακχικόν). Της

hollywood_showpage_mainer

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Στα πρώτα χρόνια του Δημοτικού, όταν τις Κυριακές πηγαίναμε οι τρεις αδελφές στον κινηματογράφο Ετουάλ, στην Καλλιθέα, από τις δύο μέχρι τις τέσσερις το μεσημέρι, ήθελα να μοιάσω σ’ εκείνες τις γυναίκες των ταινιών, που βλέπαμε. 

Να φοράω δερμάτινα γάντια και να κρατάω το βολάν του αυτοκινήτου, που θα οδηγούσα, μεγάλα μαύρα γυαλιά του ηλίου, να καπνίζω με μια μακριά μαύρη πίπα –τα φιλμ ήταν ασπρόμαυρα- να φυσάω ψηλά τον καπνό, με μισόκλειστα μάτια με μακριές βλεφαρίδες, να βγαίνω από τη θέση του οδηγού, την μπροστινή πόρτα αριστερά, φορώντας μακριά μεταξωτά παντελόνια ή μακριές τουαλέτες και γούνες το χειμώνα.

Να πηγαίνω σε εστιατόρια με πολλά γκαρσόνια, να με περιποιούνται όλοι, να πίνω ποτά σε κολονάτα ποτήρια και να χορεύω με καβαλιέρους με μπριγιαντίνη στα μαλλιά για να μην ξεφεύγουν τρίχες από τη χωρίστρα, στους ρυθμούς μιας μεγάλης μπάντας και να ακούω τα τραγούδια που τραγουδούσαν ξανθές γυναίκες, μπροστά στα μικρόφωνα, φορώντας τις ωραιότερες τουαλέτες, από αυτές που έβλεπα στα περιοδικά, κεντημένες με στρας και αστραφτερά κοσμήματα στο λαιμό, στ’ αυτιά, στα χέρια.

Και να είμαι όμορφη.

Όταν τέλειωσα το Δημοτικό και άρχισα να διαβάζω, κυκλοφορούσε σε δεκαεξασέλιδα, ένθετο στην εφημερίδα στην ίδια ποιότητα χαρτιού, σε συνέχειες το μυθιστόρημα Ένα Δέντρο Μεγαλώνει στο Μπρούκλιν, ένιωθα πως μέσα μου κάτι άλλαζε.

Όμως η Κυριακάτικη κινηματογραφική ψυχαγωγία συνεχιζόταν.

Στενοχωριόμουν που δεν είχα μπούκλες σαν την Σίρλεϊ Τεμπλ, τη φωνή της Νταιάνα Ντάρμπιν και γαλανά μάτια και θεωρούσα υπεύθυνη, γι’ αυτές τις ελλείψεις μου, τη μαμά μου.

Είχα τελειώσει το Μπρούκλιν και σκεφτόμουν τη γέφυρά του, όταν ένα μεγαλύτερο παιδί, με ψηλά και χοντρά πόδια κάτω από το κοντό του παντελόνι, μας έφερε, πάλι σε συνέχειες, το μυθιστόρημα Όσα παίρνει ο άνεμος, κι εγώ κρατούσα σφιχτά τις σελίδες να μη μου τις πάρει ο αέρας.

Ζήτησα από τον μπαμπά μου να μου χαράξει τα σύνορα Βορράς και Νότος, μου έλεγε διάφορα, μέχρι που ένας θείος μου είπε: Ο Νότος είναι από το Αυλάκι και κάτω, εννοώντας τον Ισθμό της Κορίνθου, τον περνούσαμε όταν πηγαίναμε με το τρένο στο χωριό του παππού μου ή όταν γυρίζαμε στην Καλλιθέα τον μήνα που θα άνοιγαν τα σχολεία. Χαιρόμασταν να βλέπουμε το θαλασσινό κανάλι.

Η απάντηση του θείου μου με μπέρδεψε.

Όλοι οι συγγενείς μας ήταν από το Νότο, αλλά εγώ προτιμούσα να είμαι από τον Βορρά. Είχα αγαπήσει τους Βόρειους και λυπόμουν τους Νότιους.

Με μπέρδευε εξίσου και η Σκάρλετ, δεν μπορούσα να αποφασίσω αν ήταν καλή ή κακιά. Ζηλιάρα, όμως, ήταν.

Ύστερα ήρθαν Τα Σταφύλια της Οργής, που προξενούσαν στο στομάχι μου μια ξινίλα, Ο Αποχαιρετισμός στα Όπλα με τα νοσοκομεία γεμάτα τραυματίες, τα αίματα φαίνονταν στις γάζες, κολλημένες στο πρόσωπό τους, τα ξυρισμένα κεφάλια τους, τις πατερίτσες και τα κομμένα πόδια, και όταν αναρωτήθηκα πήρα από τον εαυτό μου την απάντηση, τα ρούχα μου γέμισαν αίματα από τα πακεταρίσματα των σφαγείων, τις γειτονιές του Σικάγου, και έτσι κατάλαβα πως υπήρχαν πολλές ζωές.

Τις έβρισκα στα διηγήματα και τα μυθιστορήματα.

Πέρασαν πολλά χρόνια ώσπου να σχηματίσω τις δικές μου ιδέες για τον αμερικάνικο εμφύλιο Νοτίων και Βορείων και κυρίως για την αμερικάνικη πολιτική ιστορία, όπως όταν άρχισα να μαθαίνω για τον Γερουσιαστή ΜακΆρθι, το κυνηγητό των ανθρώπων που εργάζονταν στα Κόκκινα Κανάλια, και των αστέρων του Χόλιγουντ, που ήθελαν μέσα από τα λόγια τους και τα έργα τους να περάσουν όψεις μιας πραγματικής ζωής ανάμεσα στις τάξεις του λαού της Αμερικής.

Ο ένας τίτλος με οδηγούσε σ’ έναν άλλο, ο ένας συγγραφέας μου σύστηνε κάποιον άλλο, η μια βιογραφία σε κάποια άλλη και μέσα μου χτιζόταν ένας πύργος που τα θεμέλιά του μπήγονταν όλο και πιο βαθιά και στέρεα, ενώ ανυψώνονταν οι ιδέες και σφηνώνονταν στο μυαλό μου για επεξεργασία και ανάλυση.

Ζήτησα αρκετές φορές τη βοήθεια φίλων ή ανθρώπων με μεγαλύτερη πείρα σε κοινωνικούς αγώνες, ή έκανα καινούριους φίλους που κινούνταν μέσα σε κύκλους δράσης.

Οι αναφορές τους ήταν επίσης παραπομπές σε άλλους διανοητές, οποιασδήποτε εθνικότητας, των οποίων οι σκέψεις και οι αναλύσεις συμπλήρωναν ή με προκαλούσαν σε περισσότερες αναζητήσεις.

Χρωστάω πολλά στους ανθρώπους, όπως χρωστάω πολλά και στα βιβλία.

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Γιορτάζοντας τα 3 χρόνια κυκλοφορίας και τα 6 τεύχη του, το περιοδικό για την ποίηση και τα εικαστικά ΦΡΜΚ διοργανώνει «ΤΑ 6 ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ - Μια γιορτή προγνωστικής ποιητικής» στον πολυχώρο Ρομάντσο.

...

Ελέφαντας

Ελέφαντας

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Χωρίς προειδοποίηση μες στον ύπνο ένιωσε τον ηλεκτρικό πόνο, το δόντι του ήταν ή τι. Βραχυκύκλωσαν τα νεύρα και γέμισαν το κεφάλι του σήματα. Πονούσε μ’ ένα κτηνώδη τρόπο.

...
Για ποιους

Για ποιους

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη 

Είναι για τους αναλφάβητους που γράφω.

Αυτή είναι η αφιέρωση της Έλσα Μοράντε στο βιβλίο της «Ιστορία».

Η απάντησή τ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

Πτυχές του πολυσχιδούς έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου, που, σε ηλικία 89 ετών, έφυγε χθες από κοντά μας. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1931. Το κανονικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος Δημητριάδης, α...

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έφυγε στα 89 του χρόνια ο ποιητής και διηγηματογράφος Ντίνος Χριστιανόπουλος, λογοτέχνης ταυτισμένος με την πόλη και την Ιστορία της Θεσσαλονίκης. 

Επιμέλεια: Απόστολος Σκλάβος

Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή ο συγγραφέας και φιλόλογος Θωμ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...

ΣΤΗΛΕΣ

08 Αυγούστου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικο

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

03 Αυγούστου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Η Στέγη με «εξωστρέφεια» στα…

Οι ελληνικές παραγωγές της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση ταξιδεύουν φέτος το καλοκαίρι εντός της χώρας, βοηθώντας τους Έλλη

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

27 Ιουλίου 2020 ΕΛΛΗΝΕΣ

Σπύρος Πετρουλάκης: «Έχω αδυναμία στις…

Συνέντευξη με τον Σπύρο Πετρουλάκη με αφορμή το μυθιστόρημά του «Η νύχτα της αλήθειας» (εκδ. Μίνωας). Της Στεφανίας Τζα

ΘΕΑΤΡΟ - ΧΟΡΟΣ

03 Αυγούστου 2020 ΘΕΑΤΡΟ - ΧΟΡΟΣ

Ρος και Ρέιτσελ, στο θέατρο «Κυδωνία»

Για την παράσταση του Τζέιμς Φριτς «Ρος και Ρέιτσελ» σε μετάφραση του Δημήτρη Κιούση και σκηνοθεσία του Μιχάλη Βιρβιδάκη, η οποία παρουσιάστηκε στον αίθριο χώρο του

ΣΙΝΕΜΑ

03 Αυγούστου 2020 ΣΙΝΕΜΑ

Το Jojo Rabbit, του Τάικα Γουαϊτίτι, ανανεώνει το βλέμμα μας για τη ναζιστική θηριωδία

Σκέψεις με αφορμή την ταινία του Jojo Rabbit (2019) του Νεοζηλανδού Taika Waititi (Τάικα Γουαϊτ

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ - ΜΟΥΣΙΚΗ

01 Ιουλίου 2020 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ - ΜΟΥΣΙΚΗ

Μια ανάμνηση από τον Γιάννη Τσαρούχη και…

Η ανάμνηση μιας συνάντησης με τον καλλιτέχνη τη δεκαετία του 80 μπλέκεται με την πρόσφατη επίσκεψή μας στο «Μουσείο Αμαρουσίου», πλέον «Ίδρυμα Γιάννη

ΠΡΟΣΩΠΑ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

04 Μαΐου 2019 ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

Διαβάζοντας με τη Μαριανίνα Κριεζή

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και τη

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

10 Ιουλίου 2020 ΔΟΚΙΜΙΑ-ΜΕΛΕΤΕΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κ

ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

08 Ιουλίου 2020 ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

Το εμπόδιο

Οι καμπάνες της Κυριακής ηχούσαν ακόμα, όταν το λεωφορείο μπήκε στο σταθμό. Ο κόσμος τον προσπερνούσ

ΠΟΙΗΜΑΤΑ

07 Ιουλίου 2020 ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Δήμητρα Κωτούλα: «Σάρωνε με το μολύβι του τον ουρανό σαν κατακόκκινο μπαλόνι»

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, η Δήμητρα Κωτούλ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ