alt

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

Ο Φερνάντο Πεσσόα, στο Βιβλίο της Ανησυχίας, γράφει πως μερικές φορές φανταζόταν ότι είναι κάποιος άλλος, ένας απόστρατος βαθμοφόρος, που ζει με την σύνταξή του σε κάποιο επαρχιακό ξενοδοχείο. Για να αυξηθεί η αίσθηση από αυτή την φαντασίωση συνήθιζε να κλείνει ερμητικά τα παντζούρια (καθώς στην πραγματικότητα βρισκόταν στο κέντρο της Λισσαβόνας).

alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Γιώργος Καράμπελας, με αφορμή το μυθιστόρημα του Emmanuel Carrère «Λιμόνοφ», το οποίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

alt

Βιβλιοφάγοι & Βιβλιομανείς: Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος «Το εικοσιτετράωρο ενός αναγνώστη» (εκδ. Πόλις), Nuccio Ordine «Οι κλασικοί στη ζωή μας — Μια μικρή ιδανική βιβλιοθήκη» (μτφρ. Μαρία Σπυριδοπούλου, εκδ. Άγρα), Αλέξης Πανσέληνος «Σεμινάρια δημιουργικής γραφής» (εκδ. Κίχλη).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Στη σειρά κειμένων με τίτλο Σάκος Εκστρατείας, προτείνω παράλληλες αγαγνώσεις, δίδυμες, ενίοτε και τρίδυμες, συνδυασμούς νέων κυκλοφοριών με κάποιες παλαιότερες ώστε η τέρψη της ανάγνωσης να συμβαδίσει με την καλύτερη αφομοίωση των σελίδων, μιας και πάντα τα διασταυρούμενα πυρά είναι και τα αποτελεσματικότερα. Τρία βιβλία, αυτή τη φορά, διεκδικούν μια περίοπτη θέση στο κομοδίνο, στο γραφείο, και στη βιβλιοθήκη κάθε επίμονου αναγνώστη. Τα υπογράφουν, μάλιστα, συστηματικοί και αθεράπευτοι λάτρεις της ανάγνωσης.

alt

Για το μανιφέστο του Εμανουέλ Μακρόν «Επανάσταση - Ο αγώνας μας για τη Γαλλία» (μτφρ. Γιώργος Παπαδόπουλος, εκδ. Ψυχογιός)

Του Σωτήρη Βανδώρου

Να πω την αμαρτία μου, ελάχιστα βιβλία πολιτικών έχω διαβάσει. Πείτε με προκατειλημμένο, αλλά έχω την εντύπωση πως στη μεγάλη τους πλειονότητα είναι αφόρητα πληκτικά. Είτε ο ίδιος ο πολιτικός είναι όντως ο συγγραφέας είτε κάποιος ghost writer, τείνουν να αναμασούν κοινοτοπίες, ενίοτε βαρύγδουπα, χωρίς να υπάρχει κάτι που να δικαιολογεί στ’ αλήθεια την έκδοσή τους, πέραν από ακόμη μια αφορμή δημοσιότητας ή την επιδίωξη να φιλοτεχνηθεί ένα προφίλ διανοούμενου ή έστω «σκεπτόμενου» πολιτικού.

alt

Του Γιάννη Λειβαδά

Η κλιμάκωση της εξειδίκευσης στον ορισμό και την ερμήνευση του ποιήματος δεν είναι αποτελεσματική εφόσον η εξειδίκευση αυτή δεν εξειδικεύεται στην ποίηση αλλά στον βαθμό εξειδίκευσης. Στη σύγχρονη κριτική και τη σύγχρονη ανάγνωση, μπορεί κανείς να διαπιστώσει πως τα θεμελιακά στοιχεία δεν συγκαταλέγονται στα στοιχειώδη, και αντίστοιχα, τα στοιχειώδη δεν συγκαταλέγονται στα θεμελιακά. Επιπλέον, στις περιπτώσεις που αμφότερα, τα στοιχεία αυτά, συναποτελούν μία κάπως διερευνητική τοποθέτηση, παρατηρεί κανείς πως και από τις δύο κατηγορίες υπάρχουν σημεία και ορισμοί που έχουν αυθαίρετα εξαιρεθεί – ώστε να καταντήσει το ποιητικό αντικείμενο, το στίγμα της ποίησης, ιδιαίτερα χρηστικό και ευάρμοστο, ώστε να αποτελέσει απλώς ένα αντικείμενο με ενδιαφέρον το οποίο όμως δεν θα αφορά την ποίηση καθαυτή.

alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Αποστόλης Πρίτσας, με αφορμή το μυθιστόρημα του J.G. Ballard «High Rise», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

alt

Για το μυθιστόρημα του Nathan Hill «Το Νιξ» (μτφρ. Γιάννης Βογιατζής, εκδ. Αλεξάνδρεια), του David Pichaske «Μια γενιά σε κίνηση» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου, εκδ. Κουκκίδα) και το βιβλίο του Norman Mailer «Οι στρατιές της νύχτας» (μτφρ. Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος, εκδ. Καστανιώτης).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Η ευπρόσδεκτη πληθώρα πολύ καλών βιβλίων που κυκλοφόρησαν στα τέλη του 2017 καλεί σε μια χρηστική ταξινόμηση και εν συνεχεία τοποθέτησή τους στον σάκο εκστρατείας του επίμονου αναγνώστη, ήτοι στο γραφείο του ή/και στο κομοδίνο του. Στη σειρά κειμένων με τίτλο Σάκος Εκστρατείας, λοιπόν, προτείνω παράλληλες αγαγνώσεις, δίδυμες, ενίοτε και τρίδυμες, συνδυασμούς νέων κυκλοφοριών με κάποιες παλαιότερες ώστε η τέρψη της ανάγνωσης να συμβαδίσει με την καλύτερη αφομοίωση των σελίδων, μιας και πάντα τα διασταυρούμενα πυρά είναι και τα αποτελεσματικότερα. Στο τρίτο μέρος λέω λίγα λόγια για ένα ογκώδες μυθιστόρημα, για ένα ροκ πόνημα, και για ένα λογοτεχνικό υβρίδιο. Και τα τρία έχουν προκαλέσει έντονες συζητήσεις. Και τα τρία σχετίζονται άμεσα με τη δεκαετία του 1960, τα θρυλικά sixties, απόγειο και δόξα της οποίας ήταν το πολυτάραχο και πολύσημο έτος 1968. Ένας ευπρόσδεκτος κοινός παρονομαστής και στα τρία αυτά βιβλία είναι το πέρασμα που κάνει από τις σελίδες τους ο βάρδος της Beat Generation, ο Άλλεν Γκίνσμπεργκ (Allen Ginsberg, 1926 – 1997).

alt

Για το βιβλίο του Jean Echenoz «Ειδική απεσταλμένη» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος) και το βιβλίο του Βενσάν Πεγιόν «Aurora» (μτφρ. Μαριάννα Μαντά, εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Η ευπρόσδεκτη πληθώρα πολύ καλών βιβλίων που κυκλοφόρησαν στα τέλη του 2017 καλεί σε μια χρηστική ταξινόμηση και εν συνεχεία τοποθέτησή τους στον σάκο εκστρατείας του επίμονου αναγνώστη, ήτοι στο γραφείο του ή/και στο κομοδίνο του. Στη σειρά κειμένων με τίτλο Σάκος Εκστρατείας, λοιπόν, προτείνω παράλληλες αγαγνώσεις, δίδυμες, ενίοτε και τρίδυμες, συνδυασμούς νέων κυκλοφοριών με κάποιες παλαιότερες ώστε η τέρψη της ανάγνωσης να συμβαδίσει με την καλύτερη αφομοίωση των σελίδων, μιας και πάντα τα διασταυρούμενα πυρά είναι και τα αποτελεσματικότερα. Στο δεύτερο μέρος, δύο πολιτικά θρίλερ, το ένα γραμμένο με μια διάθεση μεταμοντέρνας ειρωνείας, το άλλο γραμμένο με μια προειδοποιητική μέριμνα. Αμφότερα, πάντως, καταπιάνονται με αιχμηρά γεωπολιτικά, οικονομικά, πολιτικά θέματα. 

ethnos 390x260

Κατασκευάζοντας το έθνος

Του Σωτήρη Βανδώρου

Σημαία!... Να, ελληνική σημαία!... Κι άλλη σημαία! Επί τρεις-τέσσερις μέρες μας είχε «τρελάνει». Είτε από το μπαλκόνι να ψάχνει στις απέναντι πολυκατοικίες, είτε σε διαδρομές με το αυτοκίνητο να κοιτά αριστερά και δεξιά, όπου στεκόμασταν κι όπου βρισκόμασταν, διαρκώς επιχειρούσε να εντοπίσει σημαίες και σημαιάκια. Και μόλις έβρισκε μία έσκαγε το χαμόγελο κι έμπηγε τη φωνή: «Σημαία!» Ήταν πριν μερικά χρόνια, λίγο πριν από την 25η Μαρτίου, όταν ο τότε 2,5 ετών γιος μου κατασκεύασε με τα άλλα παιδάκια στον παιδικό σταθμό ελληνικές σημαίες από χαρτόνι, ως ταιριαστή στο κλίμα των ημερών χειροτεχνία. Ενθουσιασμός!

alt

Για το βιβλίο του Τέοντορ Βίζενγκρουντ Αντόρνο «Η εκπαίδευση μετά το Άουσβιτς» (μτφρ. Γιώργος Σαγκριώτης, εκδ. Νήσος) και το βιβλίο του Gershom Scholem και της Hannah Arendt «Δύο επιστολές για τη ρηχότητα του κακού» (μτφρ. Παναγιώτης Τσιαμούρας, εκδ. Άγρα).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Η ευπρόσδεκτη πληθώρα πολύ καλών βιβλίων που κυκλοφόρησαν στα τέλη του 2017 καλεί σε μια χρηστική ταξινόμηση και εν συνεχεία τοποθέτησή τους στον σάκο εκστρατείας του επίμονου αναγνώστη, ήτοι στο γραφείο του ή/και στο κομοδίνο του. Στη σειρά κειμένων με τίτλο Σάκος Εκστρατείας, λοιπόν, προτείνω παράλληλες αναγνώσεις, δίδυμες, ενίοτε και τρίδυμες, συνδυασμούς νέων κυκλοφοριών με κάποιες παλαιότερες ώστε η τέρψη της ανάγνωσης να συμβαδίσει με την καλύτερη αφομοίωση των σελίδων, μιας και πάντα τα διασταυρούμενα πυρά είναι και τα αποτελεσματικότερα. Στο πρώτο μέρος, έχουμε δύο ολιγοσέλιδα, αλλά σημαντικότατα, βιβλία.

banksy 390x260

Του Σωτήρη Βανδώρου

Έχει γίνει έννοια πασπαρτού. Έχει αναγορευτεί σε αιτία όλων των δεινών. Όποιο κι αν είναι το πρόβλημα, ο νεοφιλελευθερισμός φταίει! Θυμίζει την άλλη λέξη που όλα τα σφάζει κι όλα τα μαχαιρώνει, τον λαϊκισμό. Διαλέγετε και παίρνετε ανάλογα με τις ιδεολογικές σας προτιμήσεις και τις πολιτικές σας συμπάθειες. Έτσι (όπως ακριβώς και για τους αρνητές της χρησιμότητας της έννοιας του λαϊκισμού), η κατάχρηση και η υπερδιαστολή της έννοιας οδηγεί ορισμένους να ισχυριστούν ότι στερείται αναλυτικής αξίας, ίσως και νοήματος συνολικά. Ας πούμε, κάποιοι θα μας πουν δηκτικά ότι ο νεοφιλελευθερισμός είναι ο τελευταίος που μπορεί να ενοχοποιηθεί για την οικονομική μας κρίση (παρά το γεγονός ότι αυτό ακριβώς έχει υποστηριχθεί κατά κόρον): αν οι πολιτικές που ασκούνταν από τις ελληνικές κυβερνήσεις ήταν στ’ αλήθεια νεοφιλελεύθερες, τότε δεν θα φτάναμε ποτέ στα πρόθυρα της χρεωκοπίας· διότι αν κάτι εχθρεύεται ο νεοφιλελευθερισμός, θα μας θυμίσουν, είναι οι «υπέρογκες» δημόσιες δαπάνες, τα χρέη και τα ελλείμματα. Είναι στ’ αλήθεια έτσι;

alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο συγγραφέας και μεταφραστής Δημήτρης Στεφανάκης, με αφορμή το μυθιστόρημα του Standhal «Το μοναστήρι της Πάρμας», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

vivlia gia ola ta paidia 2017

Επιλογές ελληνικών και μεταφρασμένων βιβλίων για παιδιά και εφήβους, από όλη την βιβλιοπαραγωγή του 2017. 

Της Ελένης Κορόβηλα

alt

Της Ιουλίτας Ηλιοπούλου

Πίσω από στοίβες βιβλίων, πίσω από τυπωμένα χαρτιά, από την αγωνία για τη σωστή διαχείριση του πνευματικού έργου των συγγραφέων, πίσω από μηχανές σαν καράβια που τυπώνουν τέσσερα χρώματα μαζί, αλλά και πίσω από πάγκους με καινούργια εξώφυλλα ήταν ένας δημιουργικός άνθρωπος, ένας εκδότης που έμαθε από νωρίς αυτήν την τέχνη φτιάχνοντας και παρακολουθώντας ο ίδιος όλα τα στάδια της παραγωγής του βιβλίου.

2017 exof 700 reduced

Επιμέλεια: Book Press

Στο τέλος ακόμη μιας χρονιάς κατά την οποία εκδόθηκαν πολλά και καλά νέα βιβλία, επιλέξαμε και φέτος για τους αναγνώστες μας εκατό από τα καλύτερα, σε σχεδόν όλες τις κατηγορίες, εκτός από τα παιδικά και τα αστυνομικά για τα οποία θα δημοσιεύσουμε σύντομα ειδικές λίστες με προτάσεις. Εκατό βιβλία που αξίζει να διαβάσετε, με χρήσιμες πληροφορίες για τον συγγραφέα, την έκδοση, τους συντελεστές, τον λόγο που τα κάνει ξεχωριστά. Καλές αναγνώσεις, με πολλές ευχές για τις Γιορτές, από την Oμάδα της Book Press. 

alt

Του Γιάννη Λειβαδά

Η ένταξη σου σε μία ανθολογία δεν σε καθιστά καλύτερο ποιητή από κάποιον του οποίου το έργο στην εν λόγω ανθολογία δεν έχει συμπεριληφθεί – δεν σε καθιστά καν ποιητή. Πολλοί απ’ αυτούς που συμπεριλαμβάνονται σε ανθολογίες δεν είναι ποιητές, είναι άνθρωποι που για λόγους και αφορμές που δεν αφορούν την ποίηση εμφανίζονται ως τέτοιοι, διότι η νομοτέλεια της υποχρέωσης στην ομοιότητα, στην κοινή καταφυγή, είναι ισχυρότερη από την ποιητική εμπλοκή.

kafka

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

Τα περισσότερα από τα αποφθέγματα του Φραντς Κάφκα γράφτηκαν σε μια σειρά τετραδίων, τα λεγόμενα «μπλε τετράδια», λόγω του καλύμματος τους. Πρόκειται για μικρές προτάσεις, η κάθε μία από τις οποίες παρουσιάζει μια μεμονωμένη εικόνα, ως φωτεινό κύκλο στο γενικότερο σκοτάδι.

alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Γιάννης Κοιλής, με αφορμή το μυθιστόρημα του Hans Jacob Christoffel Von Grimmelshausen «Σιμπλίκιος Σιμπλικίσιμος», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εξάντας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

alt

Για τα μυθιστορήματα των Pino Cacucci «Φρίντα Κάλο - !VIVA LA VIDA!» (μτφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. Άγρα) και Emma Reyes «Αναμνήσεις δι᾽ αλληλογραφίας» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Η ένταση του βίου, η ανυποχώρητη επιμονή στο να ζεις και στο να μετατρέπεις τη ζωή, τη δική σου και των άλλων, σε έργο τέχνης, η γενναία, η ηρωική εμμονή στην εμμένεια των εμμονών, και η ιπποτική θητεία στις προσηλώσεις: ιδού τι διέπει το πέρασμα από τούτο τον πλανήτη γυναικών όπως η Φρίντα Κάλο και η Έμμα Ρέγιες.

The librarian andre martins de barros700

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

«Πρότεινέ μου ένα καλό βιβλίο». Σ’ αυτήν τη συνηθισμένη προτροπή, εγείρεται πάντα μια αμήχανη απάντηση, που δεν μπορεί να είναι απόλυτη, αλλά τραμπαλίζεται σαν ακροβάτης πάνω σε τεντωμένο σκοινί, με μόνο δίχτυ ασφαλείας την παιδεία αυτού που απαντά. Και στο άλλο άκρο ακούγεται η ερώτηση για το ποιο βιβλίο θα μείνει στον χρόνο και θα διαβάζεται σε πενήντα-εκατό χρόνια. Η απάντηση είναι το ίδιο αμήχανη.

alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου με το οποίο δούλεψαν πρόσφατα και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο συγγραφέας και μεταφραστής Παναγιώτης Κεχαγιάς, με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων του Greg Jackson «Άσωτοι», η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αντίποδες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

alt

Του Γιάννη Λειβαδά

Το λογοτεχνικό δάνειο, υπάρχει από τότε που ο αφετηριακός δεύτερος στην λογοτεχνική ιστορία, υπέκυψε στον δανεισμό ενός ύφους, μιας τεχνικής ή ενός περιεχομένου, από κάποιον προπορευόμενο. Σήμερα, εξ ανάγκης, σπαταλούνται άπειρες ώρες σε μια προσπάθεια να διευκρινιστεί η ρευστότητα που κοχλάζει ανάμεσα στη διαπίστωση της διακειμενικής ταυτότητας και της δημιουργικής συνομιλίας∙ διότι η λογοτεχνία (ως έκταση έργου που διοχετεύεται στο εκδοτικό δίκτυο) περνάει σταδιακά στην απάλειψη και εκτοπίζεται μεθοδικά μέσω των παρεπόμενων της πλαστότητας, η οποία σε λίγες δεκαετίες θα την έχει πλήρως αντικαταστήσει με την υστερική κειμενογραφία. 

hands culpolgreekcrisis

Μετά τη στροφή του αιώνα και ειδικότερα όσο σωρεύονται τα χρόνια της κρίσης, πληθαίνουν οι ενδείξεις για την εκκόλαψη μιας γραμματολογικά αχαρτογράφητης νέας ποιητικής ευαισθησίας. Το ερώτημα για την ύπαρξή της θέτουν επιτακτικά, μεταξύ των άλλων, οι τρεις δίγλωσσες αγγλόφωνες ανθολογίες που κυκλοφόρησαν τα δυο τελευταία χρόνια στο όνομα της κρίσης. Η θορυβώδης υποδοχή τους στην Ελλάδα και το εξωτερικό από τον Terry Eagleton μέχρι τον Edmund Kelly μας υποχρεώνει να θέσουμε μερικά ενδιαφέροντα ερωτήματα για τη νεώτερη ποίηση των αρχών του 21ου αιώνα. 

Του Μάκη Καραγιάννη

alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου με το οποίο δούλεψαν πρόσφατα και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Γιώργος Βαρθαλίτης, με αφορμή την ανθολογία του Stefan George «Ποιήματα και Πεζά» το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου με το οποίο δούλεψαν πρόσφατα και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής και συγγραφέας Αλέξανδρος Κυπριώτης, με αφορμή το μυθιστόρημα της Jenny Erpenbeck «Η συντέλεια του κόσμου» το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου με το οποίο δούλεψαν πρόσφατα και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Γιώργος Μαθόπουλος, με αφορμή το μυθιστόρημα του Fredrik Backman «Η γιαγιά μου σας χαιρετά και ζητάει συγνώμη», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

alt

Περί Χρυσής Αυγής IV

Του Σωτήρη Βανδώρου

school 2

Έξι ξεχωριστές αναγνωστικές προτάσεις για τα πρωτάκια που ανυπομονούν, που ανησυχούν, που δεν ξέρουν πού να βάλουν τόνο, που μένουν στον προσφυγικό καταυλισμό, που ετοιμάζονται για την πρώτη τους φορά στα θρανία. 

Επιλογή: Ελένη Κορόβηλα

alt

Του Γιάννη Λειβαδά

«Χαμένος μέσα σ' αυτό που απουσιάζει,
αυτή είναι η άπταιστη κουβέντα.
Όχι δα· απών μέσα στης άγνοιας την τάξη.
Μεσολάβηση τελεολογίας που σαφρακιάζει
την παραμέληση των θεωριών».

Το υστερόγραφο ενός ανολοκλήρωτου προλόγου έξι δοκιμίων –τα οποία δημοσιεύθηκαν σε σειρά από τον Μάρτιο του 2016– σχετικά με την πεφυσιωμένη θλίψη, τη νοθεία, και την αισθητικοποίηση των κοπετών∙ με την προϋπόθεση μίας απροσάρμοστης δυσκολίας: αυτή η κριτική τοποθέτηση δεν επιζητεί κάποιο πόρισμα, δεν προσαρμόζει εντέχνως ή αλλιώτικα την επιχειρηματολογία της, –στον βαθμό πάντοτε που μπορεί μία επιχειρηματολογία να επεκταθεί στα όρια ενός τυπικού δημοσιεύματος– εφόσον αψηφά κάθε προοριστική και τελεολογική ισχύ της γραφής, όταν αυτή σχετίζεται με την ποίηση.

hitler stalin 2

Του Σωτήρη Βανδώρου

Τώρα που κατακάθισε ο κουρνιαχτός από την «Εσθονιάδα» ίσως έχει νόημα να διατυπώσουμε δυο-τρεις σκέψεις για τη σχέση κομμουνισμού και ναζισμού, πέραν από μικροκομματικές σκοπιμότητες, τακτικισμούς και συνθήματα. Πηγαίνοντας κατευθείαν στο ψαχνό, αυτό που βρίσκουμε ότι δημιουργεί σύγχυση (στους καλοπροαίρετους) και ευκαιρία εργαλειακής αξιοποίησης σε μια προσπάθεια να κατατροπωθεί ο πολιτικός αντίπαλος (για τους στρεψόδικους) είναι κυρίως ότι μοιράζονται μια θεμελιώδη ομοιότητα αλλά ταυτόχρονα και μια θεμελιώδη διαφορά. Ως καθεστώτα υπήρξαν ολοκληρωτικά, ως ιδεολογίες είναι η μέρα με τη νύχτα. Εάν αυτή η διάκριση δεν γίνεται ή εάν στρεβλώνεται η σχέση που διέπει την ιδεολογία με το καθεστώς, τότε αναπόφευκτα οδηγούμαστε σε σημαντικές παρανοήσεις. Ας προειδοποιήσουμε λοιπόν τον αναγνώστη μας. Δεν θέλουμε να στρατευθούμε υπέρ κάποιου σκοπού ούτε να κάνουμε ιδεολογικό κήρυγμα. Η πρόθεσή μας είναι απλή και περιορισμένη: ένα ξεκαθάρισμα εννοιών.

alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου με το οποίο δούλεψαν πρόσφατα και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενη, η μεταφράστρια Σταυρούλα Αργυροπούλου, με αφορμή το μυθιστόρημα του Αντρέι Μπέλυ Πετρούπολη, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

koutsourelis lagios 700

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Το «Προτελευταίο ποίημα» του Ηλία Λάγιου γράφτηκε 25 χρόνια πριν, στις 21.7.1992, όπως υποσημειώνει ο ποιητής. Παρότι «προτελευταίο», είναι το επιλογικό της συλλογής του Το βιβλίο της Μαριάννας που δημοσιεύθηκε έναν χρόνο αργότερα. Πρόκειται για ποίημα ελλειπτικό, αφού ο Λάγιος αφήνει τους μισούς στίχους άγραφους ή ημιτελείς, δίνοντας στη φαντασία του αναγνώστη το ελεύθερο να συμπληρώσει το πιθανό τους περιεχόμενο. Με την ευκαιρία της 25ετίας, αλλά και ένα ανάλογο πείραμα που έγινε πρόσφατα, είπα εδώ να το αποπειραθώ, να δοκιμάσω δηλαδή να το ολοκληρώσω στο πνεύμα του αρχικού ποιήματος.

390x260 laikismos

Του Σωτήρη Βανδώρου

Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από τον κόσμο. Απειλεί τη δημοκρατία, την πολιτική σταθερότητα, την κοινωνική ειρήνη, την οικονομική ευημερία. Είναι το φάντασμα του λαϊκισμού… Ποτέ μέχρι τα τελευταία χρόνια διεθνώς οι αναφορές στο φαινόμενο αυτό δεν ήταν τόσο πυκνές κι ο τόνος ανησυχίας που τις συνόδευε τόσο οξύς. Τι είναι όμως στ’ αλήθεια ο λαϊκισμός; Συχνά εμφανίζεται λίγο-πολύ ως η αιτία όλων των δεινών. Σκεφτείτε ένα πολιτικό πρόβλημα. Δεν μπορεί, κάποιοι λαϊκιστές το έχουν προκαλέσει ή έστω, εμποδίζουν την επίλυσή του. Είναι αναντίλεκτο, λοιπόν, ότι στην κοινή χρήση της η λέξη χρησιμοποιείται συχνά ως πολεμική έννοια (προκειμένου να κακολογηθούν οι πολιτικοί αντίπαλοι ή και να απαξιωθούν αιτήματα φιλολαϊκής πολιτικής) ενώ ταυτόχρονα παρατηρούνται τάσεις υπερδιαστολής της (όμως αν «εξηγεί» τα πάντα τότε δεν εξηγεί τίποτα).

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

30 Ιουνίου 2020 ΕΛΛΗΝΕΣ

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

Συνέντευξη με τον π. Χαράλαμπο Παπαδόπουλο με αφορμή το βιβλίο του «Εμπιστοσύνη – Η ελευθερία από την ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα» (εκδ. Αρμός). Της Στε

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

30 Ιουνίου 2020 ΕΛΛΗΝΕΣ

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

Συνέντευξη με τον π. Χαράλαμπο Παπαδόπουλο με αφορμή το βιβλίο του «Εμπιστοσύνη – Η ελευθερία από την ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα» (εκδ. Αρμός). Της Στε

ΦΑΚΕΛΟΙ