Πυρσός μέσα στη νύχτα

Εκτύπωση

altΤου Κυριάκου Χαλκόπουλου

Ο Φερνάντο Πεσσόα, στο Βιβλίο της Ανησυχίας, γράφει πως μερικές φορές φανταζόταν ότι είναι κάποιος άλλος, ένας απόστρατος βαθμοφόρος, που ζει με την σύνταξή του σε κάποιο επαρχιακό ξενοδοχείο. Για να αυξηθεί η αίσθηση από αυτή την φαντασίωση συνήθιζε να κλείνει ερμητικά τα παντζούρια (καθώς στην πραγματικότητα βρισκόταν στο κέντρο της Λισσαβόνας).

Σε μια άλλη, συναφή σημείωση, φαντάζεται τον εαυτό του ως κάποιον που περιμένει σε ένα σταθμό το τρένο, και όλα όσα γράφει είναι τα κείμενα κάποιου που περιμένει να φύγει – όπως όλοι κάποια στιγμή θα φύγουν από την ζωή.

Σε μια άλλη, συναφή σημείωση, φαντάζεται τον εαυτό του ως κάποιον που περιμένει σε ένα σταθμό το τρένο, και όλα όσα γράφει είναι τα κείμενα κάποιου που περιμένει να φύγει – όπως όλοι κάποια στιγμή θα φύγουν από την ζωή.

Θα μπορούσε κανείς να δημιουργήσει πολλές αλληγορίες με το ίδιο νόημα· όλη η κοινωνική ζωή, για παράδειγμα, μπορεί να θεωρηθεί, μεταφορικά, πως λαμβάνει χώρα σε κάποιο φωτεινό σαλόνι, με τους ανθρώπους να συναντιούνται εκεί, να παίζουν χαρτιά στο τραπέζι, να συζητούν, να φωνάζουν ή να γελούν, να περιφέρονται μέχρι τις άκρες του οικείου δωματίου, έχοντας ήδη συνδέσει κάποιο σημείο του με τον εαυτό τους.

Κάποιοι, όμως, όπως ο Πεσσόα, δεν μπορούν να μείνουν στο φωτεινό εκείνο σαλόνι. Φεύγουν. Έξω τους περιμένουν οι διάδρομοι, σκοτεινοί, που δεν τελειώνουν πουθενά – ίσως απλώς επειδή όσα είναι σκοτεινά φαινομενικά είναι και απέραντα, ίσως όμως και να είναι στην πραγματικότητα.

Πίσω, στο σαλόνι, συνεχίζονται οι ίδιες συζητήσεις. Οι άνθρωποι πηγαινοέρχονται από κάθισμα σε κάθισμα. Μοιάζουν χαρούμενοι απλώς και μόνο που μπορούν να παραμένουν εκεί. Αλλά το σαλόνι είναι μόνο ένα μέρος, ένα σημείο στην απεραντοσύνη – είναι όπως ένας πυρσός που τον σηκώνουν ψηλά μέσα στην νύχτα: φαινομενικά φωτίζει, κατά βάθος όμως αυτό που φωτίζει είναι η πραγματικότητα πως όλα τα άλλα είναι σκοτεινά και το ίδιο θα ήταν και εδώ εάν το μικρό φως έσβηνε.

* Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΛΚΟΠΟΥΛΟΣ είναι μεταφραστής και συγγραφέας.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ FERNANDO PESSOA

alt

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Σύγκρουση τάξεων και ιδιοσυγκρασιών στα έργα διάσημων λογοτεχνών

Σύγκρουση τάξεων και ιδιοσυγκρασιών στα έργα διάσημων λογοτεχνών

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

Ο Φερνάντο Πεσσόα –ή ο ήμι-ετερώνυμός του, ο Μπερνάρντο Σοάρες– σημειώνει στο Βιβλίο της Ανησυχίας πως σε λογοτεχνικά έργα άλλων έχει συμβεί πολλές φορές να δει τον εαυτό του να πρωταγωνιστεί....

Η αποσιωπημένη πνευματική δράση του Νικόλαου Κάλας

Η αποσιωπημένη πνευματική δράση του Νικόλαου Κάλας

Της Αθηνάς Ντίνου

Η λογοτεχνική υποστασιοποίηση του Νικόλαου Κάλας (1907-1988) συνοδεύτηκε από τη διάθεση να επιφέρει επαναστατικά ρήγματα στην εποχή που ανήκε (δεκαετία του 1930), διαγράφοντας μια τροχιά ιδιότυπη όσο κι ενδιαφέρ...

Η αυτογνωσιακή αποξένωση του γίγνεσθαι

Η αυτογνωσιακή αποξένωση του γίγνεσθαι

Του Γιάννη Λειβαδά

Στην ποίηση υπάρχουν μόνο προλεγόμενα. Σημειώνω σε χρόνο κατά τον οποίο συμβάλλω, σε χρόνο κατά τον οποίο η μεταβατικότητα διανύει την απώλεια της υπόστασής της, την απόκτηση νέας υπόστασης και την απώλειά της∙ πως η ποίηση ως γλώσσα εμ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
«Είδα το παρελθόν να επιστρέφει»

«Είδα το παρελθόν να επιστρέφει»

Για την ποιητική συλλογή του Διονύση Στεργιούλα «Καθόλου ποιήματα» (εκδ. Νησίδες) και την επανέκδοση της μοναδικής ποιητικής συλλογής της Ανθούλας Σταθοπούλου «Νύχτες αγρύπνιας» (εκδ. Οδός Πανός), με εισαγωγή του Διονύση Στεργιούλα.

...
Βιογραφίες, αυτοβιογραφίες, μαρτυρίες: στο μυαλό ξεχωριστών ανθρώπων

Βιογραφίες, αυτοβιογραφίες, μαρτυρίες: στο μυαλό ξεχωριστών ανθρώπων

14 βιογραφίες, αυτοβιογραφίες και μαρτυρίες από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή + 1 βιβλίο με συνεντεύξεις ξεχωριστών προσώπων. 

Επιμέλεια: Στεφανία Τζακώστα

Β...

«Δημιουργώντας ένα ελληνογερμανικό διαπολιτισμικό δίκτυο»

«Δημιουργώντας ένα ελληνογερμανικό διαπολιτισμικό δίκτυο»

Η Έλενα Χουζούρη συνομίλησε με τον Τέο Βότσος και τη Μιχαέλα Πρίντσινγκερ, τους συντονιστές του 1ου Ελληνογερμανικού Εργαστηρίου, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 16η Δ.Ε.Β.Θ.

Της ...