Πυρσός μέσα στη νύχτα

Εκτύπωση

altΤου Κυριάκου Χαλκόπουλου

Ο Φερνάντο Πεσσόα, στο Βιβλίο της Ανησυχίας, γράφει πως μερικές φορές φανταζόταν ότι είναι κάποιος άλλος, ένας απόστρατος βαθμοφόρος, που ζει με την σύνταξή του σε κάποιο επαρχιακό ξενοδοχείο. Για να αυξηθεί η αίσθηση από αυτή την φαντασίωση συνήθιζε να κλείνει ερμητικά τα παντζούρια (καθώς στην πραγματικότητα βρισκόταν στο κέντρο της Λισσαβόνας).

Σε μια άλλη, συναφή σημείωση, φαντάζεται τον εαυτό του ως κάποιον που περιμένει σε ένα σταθμό το τρένο, και όλα όσα γράφει είναι τα κείμενα κάποιου που περιμένει να φύγει – όπως όλοι κάποια στιγμή θα φύγουν από την ζωή.

Σε μια άλλη, συναφή σημείωση, φαντάζεται τον εαυτό του ως κάποιον που περιμένει σε ένα σταθμό το τρένο, και όλα όσα γράφει είναι τα κείμενα κάποιου που περιμένει να φύγει – όπως όλοι κάποια στιγμή θα φύγουν από την ζωή.

Θα μπορούσε κανείς να δημιουργήσει πολλές αλληγορίες με το ίδιο νόημα· όλη η κοινωνική ζωή, για παράδειγμα, μπορεί να θεωρηθεί, μεταφορικά, πως λαμβάνει χώρα σε κάποιο φωτεινό σαλόνι, με τους ανθρώπους να συναντιούνται εκεί, να παίζουν χαρτιά στο τραπέζι, να συζητούν, να φωνάζουν ή να γελούν, να περιφέρονται μέχρι τις άκρες του οικείου δωματίου, έχοντας ήδη συνδέσει κάποιο σημείο του με τον εαυτό τους.

Κάποιοι, όμως, όπως ο Πεσσόα, δεν μπορούν να μείνουν στο φωτεινό εκείνο σαλόνι. Φεύγουν. Έξω τους περιμένουν οι διάδρομοι, σκοτεινοί, που δεν τελειώνουν πουθενά – ίσως απλώς επειδή όσα είναι σκοτεινά φαινομενικά είναι και απέραντα, ίσως όμως και να είναι στην πραγματικότητα.

Πίσω, στο σαλόνι, συνεχίζονται οι ίδιες συζητήσεις. Οι άνθρωποι πηγαινοέρχονται από κάθισμα σε κάθισμα. Μοιάζουν χαρούμενοι απλώς και μόνο που μπορούν να παραμένουν εκεί. Αλλά το σαλόνι είναι μόνο ένα μέρος, ένα σημείο στην απεραντοσύνη – είναι όπως ένας πυρσός που τον σηκώνουν ψηλά μέσα στην νύχτα: φαινομενικά φωτίζει, κατά βάθος όμως αυτό που φωτίζει είναι η πραγματικότητα πως όλα τα άλλα είναι σκοτεινά και το ίδιο θα ήταν και εδώ εάν το μικρό φως έσβηνε.

* Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΛΚΟΠΟΥΛΟΣ είναι μεταφραστής και συγγραφέας.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ FERNANDO PESSOA

alt

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Συμφοραὶ ὑπὸ ποιητῶν συγκείμεναι»: από την υλοποίηση στο ενδεχόμενο

«Συμφοραὶ ὑπὸ ποιητῶν συγκείμεναι»: από την υλοποίηση στο ενδεχόμενο

Του Γιάννη Λειβαδά

Έκρινε ο Γιώργος Μανιάτης, σ’ εκείνες τις επιστολές προς τον Γιάννη, τη σύγκλιση τρόπων, υποδηλώσεων και πορισμάτων, ως κύκλο εκτιμήσεων με ολοκληρωμένο το σχήμα και τη σημασία της αξιολόγησής του, ...

Πέρα από την επιφάνεια: η φωτογραφία ως τέχνη

Πέρα από την επιφάνεια: η φωτογραφία ως τέχνη

Σκέψεις για την αναγνώριση της φωτογραφίας ως σημαίνουσας μορφής δημιουργικής έκφρασης.

Του Γιάννη Πολυβώτη

Σε αντίθεση με τη γέννηση άλλων γλωσσών ή μορφών τέχνης, η φωτογραφία ...

Η καταδίκη της μνήμης

Η καταδίκη της μνήμης

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

Ότι η ζωή πολλών διάσημων λογοτεχνών τους επέβαλε να κρατούν λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στα βαθύτερα, καλλιτεχνικά τους ενδιαφέροντα και στις απαιτήσεις της καθημερινότητας, είναι γνωστό. Βρίσκει κανείς πολλά παραδείγματα στα αυτοβ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Μάγια Λούντε: «Υπάρχουν τόσες εκδοχές ενός βιβλίου όσες και οι αναγνώστες του»

Μάγια Λούντε: «Υπάρχουν τόσες εκδοχές ενός βιβλίου όσες και οι αναγνώστες του»

Συνομιλία με τη Νορβηγή συγγραφέα Μάγια Λούντε περί cli-fi, μελισσών, οικογενειακών σχέσεων, σχέσεων αγάπης αλλά και απώλειας με αφορμή το μυθιστόρημα «Η ιστορία των μελισσών» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Κλειδάριθμος).  

...

Διαμαρτυρία για την έκδοση του βιβλίου «Τα εσώψυχα του Ντίνου Χριστιανόπουλου»

Διαμαρτυρία για την έκδοση του βιβλίου «Τα εσώψυχα του Ντίνου Χριστιανόπουλου»

Έντονη διαμαρτυρία ανθρώπων των γραμμάτων της Θεσσαλονίκης για την πρόσφατη έκδοση βιβλίου με «συνεντεύξεις» του ποιητή Ντίνου Χριστιανόπουλου.
 
 Θεέ μου, φύλαγ...
Ανοίγοντας τα κουτιά της Πανδώρας του Βασίλη Ζιώγα

Ανοίγοντας τα κουτιά της Πανδώρας του Βασίλη Ζιώγα

Για την παράσταση «Τα 7 κουτιά της Πανδώρας» του Βασίλη Ζιώγα, σε σκηνοθεσία της Φαίης Τζανετοπούλου, με τη Βάνα Πεφάνη και τον Γιώργο Στριφτάρη, η οποία παρουσιάζεται κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στο «Από Κοινού Θέατρο» μέχρι και τις 28 Νοεμβρίου.

...