22 Απριλιου 2018

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:10:42:53 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΣΤΗΛΕΣ ΕΠΩΝΥΜΩΣ Η διαχρονία της μελάνης

Η διαχρονία της μελάνης

E-mail Εκτύπωση

altΤου Γιάννη Λειβαδά

Εκείνη η περίφημη κριτική που έγραψε ο Ουόλτ Ουίτμαν για τα Φύλλα Χλόης, σε ένα τεύχος της Επιθεώρησης Των Ηνωμένων Πολιτειών, παριστάνοντας τον βιβλιοκριτικό ο οποίος αποθέωσε τον τόμο των ποιημάτων του, αποτελείτο από λίγες παραπάνω από τρεις χιλιάδες λέξεις. 

Σε αυτή την πλαστή κριτική, ο Ουίτμαν σημείωσε πολλά και διάφορα που αφορούσαν τα ποιήματα και τον ποιητή, και όλα τους όσο στημένα και προμελετημένα κι αν ήταν, αποδείχθηκαν, διαχρονικά και εύστοχα. Εν ολίγοις, και αυτό είναι τουλάχιστον αξιοσημείωτο, ο Ουίτμαν έκανε μία συνοπτική ανάλυση στον εαυτό του και στην ποίησή του η οποία δεν απόκλινε ιδιαίτερα από τις αναλύσεις και τις παρουσιάσεις που δέχθηκε πολύ αργότερα από τον θάνατό του και δεν αποκλίνει ιδιαίτερα ούτε από τις σημερινές παρουσιάσεις και νύξεις που καταγράφονται με αφορμή τη ζωή και το έργο του. 

O Ουίτμαν έκανε μία συνοπτική ανάλυση στον εαυτό του και στην ποίησή του η οποία δεν απόκλινε ιδιαίτερα από τις αναλύσεις και τις παρουσιάσεις που δέχθηκε πολύ αργότερα από τον θάνατό του.  

Από τις τρεις χιλιάδες εκείνες λέξεις, απομόνωσα, κάποια στιγμή, την εποχή που ασχολήθηκα με το έργο του, τα εξής: «κάθε φράση αναγγέλλει καινούργιους νόμους» και «[η λογοτεχνία] δεν έχει γίνει αφόρητα προσποιητή;». Τα λόγια αυτά σημειώθηκαν και δημοσιεύθηκαν τον Σεπτέμβριο του 1855. 

Ο καλπουζάνος Ουίτμαν λοιπόν, δεν ήταν λιγότερο ειλικρινής από τον ποιητή Ουίτμαν, μολονότι δεν στάθηκε τόσο ψηλά όσο ο ποιητής, αλλά χαμηλότερα.

Ποιοι μπορεί να ήταν όμως, οι «καινούργιοι νόμοι», τι σήμαιναν αυτά τα λόγια για τον Ουίτμαν και την ποίηση; Και στα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα, σε ποια «αφόρητη προσποίηση» αναφερόταν; Τι έχει συμβεί και τι έχει αποτιμηθεί έως σήμερα από την εποχή που οι δύο αυτές φράσεις γράφθηκαν; Πολλά, μα ίσως και λίγα. Έχουν συμβεί πάρα πολλά, μα ίσως και ελάχιστα.

Η κάλπικη ποίηση είναι εξίσου ανθεκτική με την αληθινή. Η φενάκη και η εκζήτηση δεν είναι λιγότερο ανθεκτικές από την πρωτοτυπία και την ειλικρίνεια. Γιατί ο άνθρωπος δεν είναι οι άνθρωποι, και οι άνθρωποι δεν είναι ο άνθρωπος. Γιατί οι άνθρωποι είναι αυτό που είναι, αλλά ο άνθρωπος είναι αυτό που γίνεται.

Αυτή η συζήτηση, ή έστω η διερώτηση, δεν έχει νόημα. Ή αν όντως έχει, τότε δεν χρειάζεται να γίνει.

Η κάλπικη ποίηση είναι εξίσου ανθεκτική με την αληθινή. Η φενάκη και η εκζήτηση δεν είναι λιγότερο ανθεκτικές από την πρωτοτυπία και την ειλικρίνεια.

Στις θρησκείες, οι οποίες είναι περισσότερες απ’ όσες λέγεται πως είναι, η αξία ενός κειμένου κατά βάση αποδεικνύεται από την αγιότητα του συντάκτη του, κατά τον ίδιο τρόπο, εκείνο το γραπτό πράγμα που προσδιορίζει την αποτελεσματικότητα μίας υποδομής η οποία δεν διαθέτει ανωδομή, ονομάζεται πλαστογραφικά «ποίηση», για να αποκρύψει τη φύση του δικού του συντάκτη. 

Η αποδέσμευση από την τυπικότητα είναι μία μορφή θανάτου, η οποία αντιμετωπίζεται ως βέβηλη πράξη από τους εγγυητές της τυπικότητας∙ οι οποίοι, όντας οι απόλυτοι ανιεροφανείς, προτιμούν έναν θάνατο, ο οποίος εντοπίζεται στη φαντασία τους, παρά την αποδέσμευση η οποία ολοσχερώς στην ποίηση εντοπίζεται. 

* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ είναι ποιητής.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα»

«Να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα»

Oπου και αν ανήκουμε, παρακαλώ να σκεφτούμε ΟΛΟΙ, με όση αυτοκριτική ειλικρίνεια, ανιδιοτέλεια και νηφαλιότητα είμαστε ικανοί να αντλήσουμε από το βάθος του εαυτού μας, τα δυο αποσπάσματα που ακολουθούν – ποιος ξέρει; ίσως μας βοηθήσουν «να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα».

Το...

Ζατέλη-Παπαγιώργης: Νυχτερινή φιλία

Ζατέλη-Παπαγιώργης: Νυχτερινή φιλία

Με αφορμή τον θάνατο του Κωστή Παπαγιώργη, σαν σήμερα, στις 21 Μαρτίου του 2014, ένα κείμενο για την εκλεκτική συγγένεια και φιλία του με τη Ζυράννα Ζατέλη.

Της Μυ...

Πιόνι σε αποστολή

Πιόνι σε αποστολή

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

«Το Πιόνι» είναι ένα ποίημα του Καβάφη. Μοιάζει να αναφέρεται στην δυσαρέσκεια που προκαλεί σε κάποιον που αναγνωρίζει πένθιμα τον εαυτό του ως πιόνι, η επίθεση από άλλα κομμάτια της σκακιέρας, άλλα πι...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Ο Τζάστιν Γκρέι και οι φύλακες της Γης

Ο Τζάστιν Γκρέι και οι φύλακες της Γης

Προδημοσίευση από το μυθιστόρημα για παιδιά της Ελένης Ανδρεάδη «Ο Τζάστιν Γκρέι και οι φύλακες της Γης», που θα κυκλοφορήσει στις 26 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης...

Ηγεμονία: η περιπέτεια μιας λέξης

Ηγεμονία: η περιπέτεια μιας λέξης

Για το βιβλίο του Perry Anderson «Η λέξη από “Η” – Η περιπέτεια της ηγεμονίας» (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ο καλός Θεός που κατοικεί στη λεπτομέρεια και οι μικρές καθημερινές καταστροφές

Ο καλός Θεός που κατοικεί στη λεπτομέρεια και οι μικρές καθημερινές καταστροφές

Για το βιβλίο του Siegfried Kracauer «Η γραφομηχανούλα - Nietzsche ex Machina: Έξι επιστολές και ένα ποίημα του Φρίντριχ Νίτσε για τη "γραφόσφαιρα"» (μτφρ. Νικήτας Σινιόσογλου, εκδ. Κίχλη).

Του Θωμά Συμεων...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube