Η ποίηση ανταμείβει

Εκτύπωση

leer escondidoΤου Μάριου Μηχαηλίδη

H ιδιότητα της ποίησης να ανταμείβει απλόχερα τους εραστές της, ποιητές και αναγνώστες, ηχεί παράδοξα στους αντιποιητικούς καιρούς μας. Ωστόσο, η ανταμοιβή της είναι γεγονός για όσους τολμούν και αντιστέκονται, παρά τα όσα υπομένουν, για να μην τους ρουφήξει ο καταποτήρας της στυγνής και ανελέητης καθημερινότητας.

Και πρώτα οι ποιητές. Γιατί η ποίηση, όπως και κάθε άλλη μορφή τέχνης, είναι μορφή δημιουργικής αντίστασης. Και δε μιλώ για την ποίηση-εκτόνωση ούτε για την ποίηση-εξορκισμό, γιατί και τέτοια υπάρχει, ούτε για εκείνους τους οιηματίες ποιητές που δεν κρύβουν την ξιπασιά τους, αλλά επί καλάμου στροβιλιζόμενοι, άρρενές τε και θήλεις, περιφέρονται στο αχανές ανύπαρκτων αιθέρων. Μιλώ για τους σεμνούς ποιητές που υπηρετούν την τέχνη τους πιστά από το χρέος μηδέποτε κινούντες για εκείνους που διαρκώς αμφιβάλλουν και που συνεχώς βασανίζονται, μην είναι άωρα τα όσα γράφουν∙ για εκείνους που δε βιάζονται να δουν τα αποτυπώματα της ψυχής τους σε έκτυπη μορφή ή κάπου αναρτημένα, αλλά, υποτάσσοντας κάθε ανάλογη παρόρμηση, παραμένουν για μέρες και ώρες πολλές στο εργαστήρι τους και γράφουν ξανά και ξανά στίχους που τους δόθηκαν, λειαίνοντας άκαιρες αιχμές ή αλλάζοντάς λέξεις με ήχους παράταιρους.

Η ποίηση ανταμείβει και εκείνους που αντιστέκονται στις μαγγανείες του εύπεπτου λόγου και στη λογική “ευταξία” ενός κόσμου, τις συντεταγμένες του οποίου σχεδίασαν και επέβαλαν αλλότρια συστήματα πολιτικής και οικονομικής διαστροφής.

Έπειτα οι αναγνώστες. Η ποίηση ανταμείβει και εκείνους που αντιστέκονται στις μαγγανείες του εύπεπτου λόγου και στη λογική «ευταξία» ενός κόσμου, τις συντεταγμένες του οποίου σχεδίασαν και επέβαλαν αλλότρια συστήματα πολιτικής και οικονομικής διαστροφής. Τους αναγνώστες εκείνους που αρνούνται να περιφέρουν επιδεικτικά τα βιβλία τους στην αγορά, όπως εκείνος ο άθλιος Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης που κατόρθωσε να ξεγελάσει τους Αλεξανδρινούς. Τους αναγνώστες εκείνους που, σχεδόν συνωμοτικά, καταφεύγουν στην ανατρεπτική γλώσσα της ποίησης, τους εραστές του «λοξού» λόγου, για να θυμηθούμε εκείνον τον χρησμοδότη θεό που με τις δισημίες και τις αμφισημίες του έθετε σε δοκιμασία στρατηγούς και πολιτικούς ηγέτες.

Ωστόσο, πολλοί ποιητές δεν αρκούνται σ’ αυτήν την ανταμοιβή. Μέσα τους ξυπνά μια λαχτάρα που διαρκώς τροφοδοτείται από μια νοσηρή εγωπάθεια γι’ αυτό και σύντομα λοξοδρομεί, γίνεται εμμονή και παρασύρει προς ένα δρόμο χωρίς επιστροφή. Τότε, ακόμη και πολλά υποσχόμενοι ποιητές καταπνίγονται και βουλιάζουν στην αυταπάτη της υπεροχής. Σ’ αυτό συνεργούν και άλλοι: Κριτικοί που για λόγους δικούς τους, και όχι μόνον, υπερβαίνουν τα όρια και επαινούν χωρίς φειδώ, αναγνωρισμένοι ποιητές που εναγκαλίζονται νεώτερους ομοτέχνους δίκην προστατών, ειδικές εκπομπές που φιλοξενούν μετρίους έως και δήθεν ποιητές κτλ, κτλ.

Γνωρίζω ότι με αυτές τις διαπιστώσεις, δεν κομίζω γλαύκας εις Αθήνας, κι ούτε πιστεύω ότι ο δικός μου λόγος θα νουθετήσει κάποιους που ενδεχομένως θα αναγνωρίσουν ότι, ναι, η έπαρση δεν μπορεί να συμβαδίζει με ό,τι αγνό και ωραίο συνδέεται με την ποίηση. Άλλωστε, τέτοια πρόθεση δεν έχω. Απλώς, αγγίζω ένα θέμα, λίγο πολύ γνωστό σε όλους. Κι αν είναι κάτι που προκάλεσε αυτόν τον προβληματισμό είναι η πρόκληση και ο ξεπεσμός, δείγματα κι αυτά μιας φθίνουσας πορείας και ενός αγκομαχητού, κατ’ εμέ αδικαιολόγητου, από νέους ποιητές και -δυστυχώς- όχι μόνο.

Όμως, έτσι ή αλλιώς, η ποίηση ανταμείβει. Όσοι δεν το βλέπουν ή καλύτερα δεν το νιώθουν, ας επιστρέψουν εκεί, στην αφετηρία της προσπάθειας τους. Τότε που άλλα λαχταρούσαν και άλλα ποθούσε η ψυχή τους… Είναι σίγουρο ότι η ποίηση μπορεί να περιμένει, να συγχωρεί και να ενθαρρύνει αυτούς που την αγαπούν.

* Ο ΜΑΡΙΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ είναι φιλόλογος, ποιητής και πεζογράφος, μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και του Κύκλου ποιητών.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η σιορανική λογοτεχνία

Η σιορανική λογοτεχνία

Του Γιάννη Λειβαδά

Το φιλοσοφικό στοιχείο είναι κατά βάση στοιχείο γλωσσικό, η φιλοσοφία, όταν προκαλεί το νόημα και την λειτουργία της και δεν επισκέπτεται απλώς το υπάρχον φιλοσοφικό υλικό, είναι συνάμα μια νεόδμητη, ή ορθότερα...

Ανιχνεύοντας το λογοτεχνικό τοπίο στη Βόρεια Μακεδονία

Ανιχνεύοντας το λογοτεχνικό τοπίο στη Βόρεια Μακεδονία

Της Έλενας Χουζούρη

Τα Σκόπια –η πρωτεύουσα της Βόρειας Μακεδονίας– θα μπορούσε να είναι μια γραφική βαλκανική πόλη με φυσικές ομορφιές και κυρίαρχο χαρακτηριστικό τον Βαρδάρη ποταμό, που τη διασχίζει, καθώς και την παλιά συνοικί...

Το βρετανικό crime fiction και τα κοινωνικά αίτια της δυσφορίας με την Ευρώπη

Το βρετανικό crime fiction και τα κοινωνικά αίτια της δυσφορίας με την Ευρώπη

Τα κοινωνικά αίτια και η ψυχοπαθολογία των βρετανών πολιτών που θέλουν η χώρα τους να φύγει από την Ευρώπη, μέσα από ορισμένα πρόσφατα βρετανικά αστυνομικά μυθιστορήματα που μας βοηθούν να μην μένουμε στην επιφάνεια των πραγμάτων. 

Της ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Δυσοίωνες πραγματικότητες, γοητευτικές αφηγήσεις

Δυσοίωνες πραγματικότητες, γοητευτικές αφηγήσεις

Για το μυθιστόρημα του Σαντιάγο Οράσιο Αμιγκορένα «Τα τελευταία μου λόγια (μτφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. Gutenberg).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Ισχυ...

Δοκίμια & πονήματα: έργα που πλουτίζουν τη σκέψη

Δοκίμια & πονήματα: έργα που πλουτίζουν τη σκέψη

Μαξ Βέμπερ, Ζίγκμουντ Μπάουμαν, Κορνήλιος Καστοριάδης, Αν Κάρσον κ.ά. Επιλογή δοκιμίων από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

...
Κάλο & Ρέγιες: βόμβες τυλιγμένες σε μεταξωτές κορδέλες

Κάλο & Ρέγιες: βόμβες τυλιγμένες σε μεταξωτές κορδέλες

Για τα μυθιστορήματα των Pino Cacucci «Φρίντα Κάλο - !VIVA LA VIDA!» (μτφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. Άγρα) και Emma Reyes «Αναμνήσεις δι᾽ αλληλογραφίας» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη...