Σε φιλολογικό περιβάλλον

Εκτύπωση

altΗ Μέμη Κατσώνη περιπλανήθηκε στο σύστημα του Γιόζεφ Ροτ, γοητεύθηκε από τον τετηγμένο πυρήνα του, μετέφρασε ένα γράμμα του προς τον Στέφαν Τσβάιχ (από το αμετάφραστο μέχρι στιγμής βιβλίο του "A life in letters"). Tέλος, η ίδια αυτοσχεδίασε μια απάντηση του Τσβάιχ αντ’ αυτού.

Της Μέμης Κατσώνη

Καλέ και σεβαστέ μου Σ.Τ.

Ελπίζω να έχεις εγκατασταθεί με ασφάλεια στο Σάλτσμπουργκ και να περνάς μια δεύτερη νεότητα. Εδώ τα πράγματα είναι εκρηκτικά. Έφτασε ο κηδεμόνας, με μακριά γενειάδα και χοντρή κοιλιά, ανίδεος, αποβλακωμένος από τον Καθολικισμό. Το κοριτσάκι έρχεται στο δωμάτιό μου τις νύχτες, κι ας κοιμάται εκείνος στο διπλανό δωμάτιο, προσεύχεται, κάνει το σταυρό της και αμέσως μετά αμαρτάνει. Ο κηδεμόνας δεν ξέρει τι έχει κάνει η μικρή με τον σκύλο. Λέει πως έχει δίκιο, ήταν κακή ιδέα να κοιμίσουν ένα τόσο μεγάλο ζώο στο κρεβάτι, παραμένει κυνηγόσκυλο και ίσως μολυσματικό. Διαβάζει τα δικά σου βιβλία με ενθουσιασμό, είναι ιστορικός, μεγαλόστομος μπιροκοιλιάς, λατρεύει το κοριτσάκι, πιστεύει ό,τι ακούει, δεν συνειδητοποιεί την ερωτική φύση της σχέσης του μαζί της, προσεύχεται πριν και μετά από κάθε γεύμα, και μισή ώρα πριν να πάει για ύπνο, ασχολείται με την κηπουρική, τυλίγει με προστατευτικά καλύμματα τα άρρωστα δέντρα και απεχθάνεται το κυνήγι των κουνελιών γιατί τα λυπάται. Παρακολουθεί τη λειτουργία κάθε πρωί στις έξι, τραγουδάει στην εκκλησία δυο φορές τον χρόνο, φοράει το ίδιο πουκάμισο όλη τη βδομάδα, στρατιωτικά σώβρακα και παντελόνια με ρεβέρ που του παραπέφτουν στενά. Το πράγμα γίνεται όλο και πιο προφανές. Η μητέρα, η δημαρχίνα της περιοχής, περνάει τη μισή μέρα με προσευχές, την άλλη μισή με κλάψες, και τα έχει με τον παπά που από τη ζήλια του μηχανορραφεί εναντίον του κοριτσιού. Ο πατέρας του κοριτσιού μισούσε τη μητέρα και την γκάστρωνε συνεχώς για να μη χρειάζεται να την πηδάει. Απέφευγε τις πόρνες μην τύχει και τον δει κανείς ή κολλήσει αρρώστιες. Στοιχηματίζω πως πέθανε από δευτερογενή σύφιλη. Στο παραλήρημά του έσκιζε τα ρούχα του κοριτσιού και τα ξέρασε όλα. Τότε η μητέρα της άρχισε να την μισεί. Η εκκλησία διέπει τα πάντα σ’ αυτό το σπίτι, τους κάνει όλους κωφάλαλους και σκληρούς. Το κοριτσάκι είναι τόσο μαλακό τη νύχτα, κι όταν ανατέλλει ο ήλιος αλλάζει και το φύλο της γίνεται αβέβαιο. Κλαίει πολύ, είναι αισθησιακή και εφευρετική, έχει απίστευτη έφεση στις διαστροφές, είναι απερίγραπτα ευαίσθητη στον πόνο κατά την φυσιολογική συνουσία, κι όλα αυτά μάλλον πηγάζουν από τον ευαίσθητο ψυχισμό της. Έχει τρεις Καθολικούς υμένες πριν τον κανονικό, είναι θορυβώδης και ασκώ την τέχνη της διακόρευσης με ελάχιστη ηδονή. Πώς να παραιτηθώ από μια τόσο ενδιαφέρουσα ενασχόληση; Μια προγιαγιά της αγιοποιήθηκε. Φορούσε πανοπλία νυχθημερόν. Όλοι οι τραπεζικοί υπάλληλοι της ρίχνονται… αρχίζω να το απολαμβάνω. Μόνο που μου λείπεις, το εύστροφο βλέμμα σου, η ευφυής σου καρδιά. Γράφω το τέταρτο κεφάλαιο για τον γιατρό του συντάγματος, με τολμηρό, έντονο ύφος. Το βρίσκω πολύ καλό. Μην ανησυχείς για μένα. Είμαι περισσότερο συγγραφέας απ’ όσο τείνω να παραδεχτώ. Να καταστρέψεις αυτό το γράμμα αφού το επεξεργαστείς. Τα σέβη μου στη γυναίκα σου, δεν μπορώ να της γράψω ακόμα, γυναίκα είναι. Εγώ νιώθω πάρα πολύ άνδρας, ταυτίζομαι με τον ανδρισμό σ’ όλες του τις μορφές. Η Ιρλανδή κοκκινομάλλα ξαφνικά σε ποθεί, μου λέει πως σε ονειρεύεται.

Γράψε μου σύντομα, έστω και μια δυο φράσεις. Η γυναίκα μου δεν είναι καλά. Όμως, λόγω του κοριτσιού, αυτό δεν με βαραίνει όσο συνήθως. Μπορεί να είμαι αχρείος αλλά η διακόρευση σε φιλολογικό περιβάλλον έχει αξία για μένα.

Στον φίλο τον παλιό και πρόσφατο
δικός σου
Γ.Ρ. 

alt

Αγαπητέ Γ.Ρ.

Βρίσκομαι από την περασμένη Τετάρτη στην Ελλάδα. Η παραμονή μου στο Σάλτσμπουργκ τερματίστηκε απότομα για λόγους σχετικούς με τη θρησκεία, την πολιτική αλλά και τον ερωτισμό. Τώρα ο κίνδυνος για μένα ελλοχεύει αλλού.

Μου γράφεις πως σε διεγείρει η διακόρευση σε φιλολογικό περιβάλλον. Κατά σύμπτωση αναμένω να αντιμετωπίσω ευεπίφορες συνθήκες, καθώς δίνω μια σειρά ομιλιών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με θέμα Πολιτική και Ερωτισμός από τον Αριστοφάνη στην Καινή Διαθήκη. Ως εκ τούτου διατρέχω προφανώς κίνδυνο να υποστώ διακόρευση τόσο στο φιλολογικό/ευρύτερο πανεπιστημιακό περιβάλλον όσο και σε άλλους χώρους πνευματικής και εκτελεστικής εξουσίας. Αναφέρω, επίσης, με ανάμεικτα συναισθήματα πως φίλοι, συχνοί επισκέπτες του ελλαδικού χώρου για ακαδημαϊκή έρευνα, έχουν μοιραστεί μαζί μου ιστορίες με έντονη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, επώδυνη την παρουσία του ζωικού βασιλείου. 

Επ’ ευκαιρία, η αφήγησή σου όσον αφορά το κυνηγόσκυλο αφήνει κενά, δεν είναι χαρακτηριστικό σου να αυτολογοκρίνεσαι, θα περίμενα μεγαλύτερη σαφήνεια, γιατί να σπαταλάς το τολμηρό και έντονο ύφος σου σε περιγραφές του γιατρού του συντάγματος;

Θα είμαι πιστεύω σε θέση να σε ενημερώσω για τα τεκταινόμενα και σε αυτό το μέτωπο όταν επιστρέψω, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται πάλι στον απόηχο ενός από τα άφθονα στρατιωτικά κινήματα της πρόσφατης ιστορίας της. Η συγκυρία είναι ενδιαφέρουσα αλλά ειλικρινά ελπίζω και εύχομαι να μην συλλέξω υπέρμετρες εμπειρίες ανδρισμού σε όλες του τις μορφές. Το μιλιταριστικό στοιχείο που σε ελκύει μου είναι, όπως ξέρεις, ξένο τόσο ιδεολογικά όσο και σωματικά.

Πολύ λυπάμαι που η συμβία σου δεν αισθάνεται καλά, αν και δεν μπορώ να ισχυριστώ πως εκπλήσσομαι. Αλληλογραφεί τακτικά με τη σύζυγό μου που παραμένει στο Σάλτσμπουργκ, η Ελλάδα δεν συνάδει προς το παρόν με τα σχέδιά της ούτε με τα δικά μου. 

Καλέ μου φίλε, μου γράφεις να μην ανησυχώ για σένα. Πολλά δικά σου γράμματα στο μέλλον θα διαψεύσουν αυτή την καθησυχαστική παραίνεση. Και ναι, είναι αλήθεια πως είσαι περισσότερο συγγραφέας απ’ όσο συνήθως παραδέχεσαι και απ’ όσο αναγνωρίζουν οι σύγχρονοί μας κριτικοί και αναγνώστες. Το μέλλον σου επιφυλάσσει τόση αναγνώριση όση μου επιφυλάσσει ισοπέδωση. Θα με θυμούνται ως αυτόν που αυτοκτόνησε με τη συμβία του σε ξένη ήπειρο, εσένα ως συγγραφικό μέγεθος, τραγική υπόσταση, στοιχειωμένη φωνή της Ευρώπης. Θα με υποσκελίσεις ακόμη και στην αυτοκτονία. 

Ως τότε θα συνεχίσει η αλληλογραφία μας, και όταν τα χειμαρρώδη γράμματά σου προς εμένα εκδοθούν, η δική μου ύπαρξη θα μοιάζει χλωμή εικασία. Όμως τώρα με καλούν στην αίθουσα για την πρώτη μου ομιλία. Θα παρουσιάσω μια, πιστεύω εμπεριστατωμένη, ανάλυση των στοιχείων ζέοντος ερωτισμού στην Α’ προς Κορινθίους Επιστολή.

Προσευχήσου για μένα
ο πιστός σου φίλος
Σ.Τ.

ΥΓ: Ποια Ιρλανδή κοκκινομάλλα;


* Η ΜΕΜΗ ΚΑΤΣΩΝΗ είναι συγγραφέας και μεταφράστρια.
Τελευταίο της βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Ο Λένιν στον Άγιο Αντώνιο» (εκδ. Γαβριηλίδη).

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η Maj Sjöwall και οι μελαγχολικοί Σκανδιναβοί επιθεωρητές

Η Maj Sjöwall και οι μελαγχολικοί Σκανδιναβοί επιθεωρητές

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Στις 29 Απριλίου 2020, έφυγε από τη ζωή η Maj Sjöwall, η Σουηδή συγγραφέας που μαζί με τον σύντροφό της, Per Wahlöö, υπήρξαν οι δημιουργοί το σκανδιναβικού αστυνομικού είδους. Και λέγοντας «δημιουργοί...

Δεν μεταφράζουμε λέξεις!

Δεν μεταφράζουμε λέξεις!

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Έλεγα σε προηγούμενο άρθρο μου ότι συμβαίνει κάμποσες φορές αναγνώστες μιας μετάφρασης να έχουν ενστάσεις για την απόδοση της μιας ή της άλλης λέξης. Όσοι διαμαρτύρονται μάλιστα συνήθως έχουν και μια τριβ...

Μαθήματα πολιτικής

Μαθήματα πολιτικής

Σκέψεις και ερωτήματα για τη ζωή στις πόλεις στην εποχή του COVID-19, από τον ιδρυτή της Μονάδας Βιώσιμης Κινητικότητας, καθηγητή Πολεοδομίας και Συγκοινωνιακού σχεδιασμού στο Ε.Μ.Π.

Του Θάνου Βλαστού...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Ορφέας σπαρασσόμενος

Ορφέας σπαρασσόμενος

Της Άρτεμις Γρίβα

Ω εσείς τρισκατάρατοι Πλούτωνα και Περσεφόνη, που σκαρφιστήκατε την καταδίκη μου! Ωιμέ, ο βαριόμοιρος εγώ! Μαύρη η ώρα που γύρισα και σε κοίταξα, Ευρυδίκη, εκείνο το ηλιόλουστο απόγευμα μπροστά στην πύλη...
Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2019

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2019

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακοίνωσε τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2019 (για τις εκδόσεις 2018). Τα Βραβεία απονέμονται στους: Μάρω Δούκα (Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων), Γιώργο Παπαδάκη, Δημήτρη Κανελλόπουλο, Δήμητρα Κολλιάκου, Χάρη Βλαβιανό, Βαγγέλη Χ...

Δέσποινα Καϊτατζή-Χουλιούμη: «Ο τόπος μέσα μας»

Δέσποινα Καϊτατζή-Χουλιούμη: «Ο τόπος μέσα μας»

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από το βιβλίο της Δέσποινας Καϊτατζή-Χουλιούμη «Ο τόπος μέσα μας», που κυκλοφορεί στις 5 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

...