Φιλία, έρως, Παπαγιώργης

Εκτύπωση

altΤης Μυρένας Σερβιτζόγλου

«Το φιάσκο της ζωής μας, η σκληρή φάρσα του εφήμερου», έγραφε ο Παπαγιώργης, «έγκειται στο γεγονός ότι πρέπει να θεωρήσουμε ισχυρά τεκμήρια ζωής τις λαθραίες στιγμές που ένας φίλος έζησε ή λησμόνησε πλάι μας, χωρίς να έχει την πρόθεση να τις υπογράψει σαν διαθήκη. Το τυχαίο άναμμα της στιγμής, το συμπτωματικό και το ακούσιο αποκτούν ξαφνικά κύρος κωδίκελων». Με την πένα του πολύπειρου, ο Παπαγιώργης είχε μαντέψει και το ανέφικτο του έρωτα. «Έρωτες και κουραφέξαλα. Απλώς τους ζουν άμαθοι άνθρωποι, κατάλληλοι δηλαδή για να τρελαθούν από τα βάσανα της καρδιάς που τυφλώνεται, λατρεύοντας τις παραισθησιογόνες στερήσεις της». Η φιλία του έρωτα, ο έρως της φιλίας, κι εμείς στην κόψη του χιάσματος.

Έρωτας είναι η ψυχική συγγένεια μεταξύ ανθρώπων που εργάστηκαν, αισθάνθηκαν, κόπιασαν και αγάπησαν ομοθυμαδόν. Είναι έρωτας κι όχι αγάπη ή οικογένεια, διότι έρωτας είναι η ηθελημένη αγάπη, είναι η επιλεγμένη οικογένεια. Κατά τον τρόπο που στα αλβανικά, όπως μου εξηγούσε φίλος, δεν υπάρχει η λέξη αγάπη, μήτε σ’ αγαπώ, υπάρχει μόνο σε θέλω.

-Είναι σαν την θάλασσα.
-Τι είναι σαν την θάλασσα;
-Τα συναισθήματα.
-Δηλαδή;
-Είναι βαθιά και ευμετάβλητα.

Από παιδί αισθανόμουν ο έσχατος άνθρωπος της γης. «Και γω το ίδιο πάντα νιώθω», μου απαντούσε κάθε φορά που υπερέβαινα εσκαμμένα, προβαίνοντας σε άτσαλες εξομολογήσεις.

Από παιδί αισθανόμουν ο έσχατος άνθρωπος της γης. «Και γω το ίδιο πάντα νιώθω», μου απαντούσε κάθε φορά που υπερέβαινα εσκαμμένα, προβαίνοντας σε άτσαλες εξομολογήσεις. «Υπάρχει το καλό», συμπλήρωνε, «το έχω ακούσει, υπάρχει, απλώς εμάς μας πάει πάντα έτσι». Αυτό το «και γω το ίδιο πάντα νιώθω», από έναν άνθρωπο του οποίου η ευφυΐα, το ήθος και η κρίση σε έκαναν ανηλεώς να εν-τρέπεσαι, σε συνδυασμό με το «υπάρχει το καλό, το έχω ακούσει, υπάρχει», μου έφταναν να βαλαντώσω.

Θα θυμάμαι πάντοτε τον τρόπο που άνοιγαν λίγο παραπάνω τα μάτια του, όταν αντιλαμβανόταν ότι εξέθετα τον εαυτό μου. Το ότι με βοηθούσε κάθε φορά που βρισκόμουν σε ανάγκη, με ένα τρόπο που δεν επέτρεπε ευχαριστώ. Οι ατάκες του θα βουίζουν στα αυτιά μου όσοι ωκεανοί και όσες ήπειροι κι αν μας χωρίζουν ή μας ενώνουν. «Μα τι γίνεται τελικά, μόνο εγώ πιστεύω στον γάμο;». Είχε καρφώσει στον τιρανέζικο αέρα ένα Σάββατο μεσημέρι, καθώς σχολιάζαμε τα τρέχοντα αισθηματικά ήθη. Αυτός ο αψεγάδιαστος τεχνοκράτης, ευρωπαϊκών και διεθνών προδιαγραφών, του οποίου ακόμη και οι πιο λεπταίσθητες κινήσεις, όταν το επαγγελματικό πρωτόκολλο στενεύει ασφυκτικά, έχουν ένα αγλάισμα από αμερικανικό κινηματογράφο, λατρεύει τα ντραμς, τον σκύλο του, και όλη του η ζωή είναι η γυναίκα του και ο μικρός του, που γεννήθηκε κατακαλόκαιρο «με δυο σπρωξιές μόνο».

Όταν έφυγε, και αυγάτισαν τα χιλιόμετρα και τα μίλια που μας χωρίζουν, αισθανόμουν ότι δεν με αγάπησε όσο θα ήθελα. Αλλά ποιος χορταίνει την αγάπη;

Όταν έφυγε, και αυγάτισαν τα χιλιόμετρα και τα μίλια που μας χωρίζουν, αισθανόμουν ότι δεν με αγάπησε όσο θα ήθελα. Αλλά ποιος χορταίνει την αγάπη; Όσες φορές, όμως, το έκανε, το έπραξε ακέραια. «Τρως τόσο deliberately, μου 'χει πει ένα μεσημέρι», αφήνοντας με άφωνη. Τα αγγλικά ήταν η «πρώτη» μητρική του γλώσσα, τα ελληνικά ήταν η «δεύτερη», αν εξαιρέσεις τα ιταλικά που μιλούσε έως την ηλικία των πέντε, και για τον λόγο αυτό, όταν επέστρεψε στην Ελλάδα οι συμμαθητές του στο νηπιαγωγείο τον πείραζαν «Μουσολίνι». «Κάθε σου κίνηση είναι τόσο προμελετημένη, και συγγνώμη που παρατηρώ τον τρόπο που τρως».

Μόνο με τον άλλον κερδίζουμε ή χάνουμε τον εαυτό μας. Ο Παπαγιώργης μπορεί να μην πίστευε στους φίλους, την φιλία, όμως, την πίστευε απολύτως. Που σαν το θαύμα, κατά τον Montaigne, συμβαίνει σπάνια. «Το ανοίγω», θα μου πει από τηλεφώνου, όταν δει το κείμενο. «Tο υπέγραψες; Άντε να δούμε σε τι μπελάδες έβαλες πάλι τον εαυτό σου».

Την ημέρα που έφευγε, επέδειξε την σκληρότητα τελευταία στιγμή να 'ρθει να αποχαιρετίσει. «Friends for life, συμφωνείς; Πες μου, συμφωνείς;». Επέμενε δίχως να αφήνει περιθώριο. Ένευσα θετικά, για να μην προδώσει η φωνή τον λυγμό και χαμηλώνοντας το βλέμμα βιάστηκα να κλείσω την πόρτα.

Αν για τον Κούντερα, έρωτας δεν είναι η επιθυμία του να κάνεις έρωτα, αλλά ο μοιρασμένος ύπνος -η επιθυμία για την πράξη του έρωτα μπορεί να υπάρξει για πολλές γυναίκες, αλλά μόνο με εκείνη που αγαπάς θέλεις να μοιραστείς τον ύπνο σου-, το ίδιο συμβαίνει πάνω κάτω με τη φιλία. Φιλία δεν είναι ένας καφές, μία βόλτα, ένα γεύμα. Είναι το μοιρασμένο, το κοινό καρδιοχτύπι.

* Η ΜΥΡΕΝΑ ΣΕΡΒΙΤΖΟΓΛΟΥ είναι Σύμβουλος Επικοινωνίας.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η σιορανική λογοτεχνία

Η σιορανική λογοτεχνία

Του Γιάννη Λειβαδά

Το φιλοσοφικό στοιχείο είναι κατά βάση στοιχείο γλωσσικό, η φιλοσοφία, όταν προκαλεί το νόημα και την λειτουργία της και δεν επισκέπτεται απλώς το υπάρχον φιλοσοφικό υλικό, είναι συνάμα μια νεόδμητη, ή ορθότερα...

Ανιχνεύοντας το λογοτεχνικό τοπίο στη Βόρεια Μακεδονία

Ανιχνεύοντας το λογοτεχνικό τοπίο στη Βόρεια Μακεδονία

Της Έλενας Χουζούρη

Τα Σκόπια –η πρωτεύουσα της Βόρειας Μακεδονίας– θα μπορούσε να είναι μια γραφική βαλκανική πόλη με φυσικές ομορφιές και κυρίαρχο χαρακτηριστικό τον Βαρδάρη ποταμό, που τη διασχίζει, καθώς και την παλιά συνοικί...

Το βρετανικό crime fiction και τα κοινωνικά αίτια της δυσφορίας με την Ευρώπη

Το βρετανικό crime fiction και τα κοινωνικά αίτια της δυσφορίας με την Ευρώπη

Τα κοινωνικά αίτια και η ψυχοπαθολογία των βρετανών πολιτών που θέλουν η χώρα τους να φύγει από την Ευρώπη, μέσα από ορισμένα πρόσφατα βρετανικά αστυνομικά μυθιστορήματα που μας βοηθούν να μην μένουμε στην επιφάνεια των πραγμάτων. 

Της ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Η αέναη επιστροφή της μνήμης

Η αέναη επιστροφή της μνήμης

Για το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Είμαι όσα έχω ξεχάσει» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Αν η Ιστορία αναζητά τους ηγέτες που διαχειρίζονται τα γεγ...

Μορφές ολοκληρωτισμού στον εικοστό αιώνα

Μορφές ολοκληρωτισμού στον εικοστό αιώνα

Για τα βιβλία των Καρλ Γιόακιμ Φρήντριχ «Ολοκληρωτική δικτατορία» (μτφρ. Γιάννης Καραπαπάς, εκδ. Τροπή) και Καρλ Ντίτριχ Μπράχερ «Η εποχή των ιδεολογιών» (μτφρ. Γιάννης Καραπαπάς, εκδ. Τροπή).

Του Μύρωνα Ζαχα...

Λευκό φως

Λευκό φως

Της Γεωργίας Γιαννοπούλου

Κουλουριασμένη σε μια άκρη του κελιού δίπλα στον σπασμένο νιπτήρα χώνει το κεφάλι όσο πιο βαθιά μπορεί στα πόδια. Οι λυγμοί της αθόρυβοι. Διάφανοι και επαναλαμβανόμενοι σαν τις σταγόνες π...