Μιλώντας ελληνικά σαν ξένη γλώσσα

Εκτύπωση

stamou_languagesΤης Εύας Στάμου

Είναι πλέον φαινόμενο συνηθισμένο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: αναρτήσεις επιθετικού περιεχομένου και υβριστικού χαρακτήρα γραμμένες ανορθόγραφα με κεφαλαία γράμματα. Όσοι ασχολούμαστε με το φέισμπουκ και το τουίτερ συναντάμε τέτοιου είδους αναρτήσεις καθημερινά. Πρόκειται για κείμενα χωρίς ειρμό, ασύντακτα, ασυνάρτητα κι αδόμητα, με κύριο στόχο τον εκφοβισμό ή τον διασυρμό κάποιου με του οποίου τις ιδέες ή την πολιτική δράση διαφωνεί ο γράφων.

Στις περισσότερες μάλιστα περιπτώσεις οι συγγραφείς τους δηλώνουν απερίφραστα την υποστήριξή τους για φασιστικά κόμματα και αναμασούν κάποια από τις πολλές θεωρίες συνωμοσίας (για τους Εβραίους, τους Μασόνους ή τα Νεφελίμ) που κάνουν το γύρο των ακροδεξιών ιστολογίων.

Η διατύπωση και η ορθογραφία είναι τόσο κακές που δίνουν την εντύπωση ότι προέρχονται από κάποιους των οποίων τα ελληνικά είναι η δεύτερη ή η τρίτη γλώσσα. Είναι φανερό ότι οι συγγραφείς τους δεν αγνοούν μόνο την Ιστορία, τη γεωπολιτική κατάσταση ή την επιστήμη της οικονομίας, αλλά και βασικές αρχές της ελληνικής γραμματικής.

Είναι, νομίζω, εύλογο να αναρωτηθούμε τι υποδηλώνει αυτό το φαινόμενο. Έχουμε άραγε να κάνουμε με την περίπτωση ανθρώπων που δεν είχαν την ευκαιρία να ολοκληρώσουν την βασική εκπαίδευση και των οποίων η παιδεία είναι δυστυχώς τόσο ελλιπής ώστε τα γραπτά τους να δίνουν την εντύπωση ότι διδάχτηκαν την ελληνική γλώσσα σε μεγάλη ηλικία; Μήπως, εσφαλμένα, θεωρούμε πως κατανοούν ό,τι και οι υπόλοιποι κι έπειτα από εμβριθή συλλογισμό καταλήγουν σε αυτά που γράφουν – ενώ θα έπρεπε να λάβουμε υπόψη μας την πιθανότητα το πρόβλημα να ξεκινά από την δυσκολία τους να αντιληφθούν το νόημα βασικών όρων καθώς και των εννοιών που αφορούν σε κοινωνικοπολιτικά ζητήματα;

Ας δώσω ένα παράδειγμα από διαφορετικό πεδίο: μια κλασική μεθοδολογική αρχή για τη βελτίωση παιδιών που έχουν μαθησιακές δυσκολίες είναι να διαπιστώσουν οι ειδικοί αν το πρόβλημα αφορά τη δεξιότητα να εκφραστούν αποτελεσματικά ή αν αντιθέτως πηγάζει από αδυναμία να εστιάσουν στο περιεχόμενο των εκφράσεων των άλλων. Θα μπορούσε η αρχή αυτή να εφαρμοστεί και στην περίπτωση των ενηλίκων που γράφουν κείμενα τα οποία δεν ακολουθούν ούτε τους πιο απλούς κανόνες σύνταξης και σημασιολογίας;

Πρόβλημα κατανόησης ή ιδεολογία 

stamou_photoΈνα τρίτο ερώτημα αφορά στο αν τα άτομα αυτά εκφράζονται με τον συγκεκριμένο τρόπο επειδή δεν μπορούν να κατανοήσουν σχήματα πιο περίπλοκα από αυτά που προβάλει η φασιστική ιδεολογία ή αν, αντίθετα, έλκονται από τη φασιστική ιδεολογία για άλλους λόγους (ταξικούς, οικονομικούς, ψυχολογικούς) και υιοθετούν αυτόν το χυδαίο τρόπο επικοινωνίας ώστε να εκφοβίσουν τους πολιτικούς αντιπάλους τους.

Όποια κι αν είναι η εξήγηση σε τέτοιες περιπτώσεις η απρόσκοπτη επικοινωνία και η αμερόληπτη ανταλλαγή επιχειρημάτων είναι απλώς αδύνατη, εφόσον οι λάτρεις του φασισμού φαίνεται ότι αδυνατούν να συμφιλιωθούν με τον ορθό λόγο.

Την ίδια στιγμή, δεν γίνεται να αποφύγουμε την σκέψη ότι οι συγγραφείς τέτοιων κειμένων είναι θύματα κάποιων επιτήδειων που χειρίζονται οργανωμένα την ανάγκη πολλών ατόμων για έξωθεν καθοδήγηση και υπακοή σε ηγετικές μορφές. Άλλωστε όσο περισσότερο δυσκολεύεσαι να κατανοήσεις έλλογα πώς λειτουργεί η πραγματικότητα τόσο πιο εύκολα ενστερνίζεσαι την κοινωνική προκατάληψη, την συνωμοσιολογία και τον ρατσισμό. Η υποβόσκουσα επιθετικότητα των οπαδών, έτοιμη να εκδηλωθεί με εκρηκτικό τρόπο ακόμη και μπροστά στην πρόκληση μιας απλής ανάρτησης στο διαδίκτυο που αμφισβητεί τον τρόπο σκέψης τους, χρησιμοποιείται από τους επιτήδειους προκειμένου να αυξήσουν τη διαδικτυακή τους δύναμη και να προπαγανδίσουν τις ρατσιστικές ιδέες τους.

 

 

 

 

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Για το φοιτητικό αντιδικτατορικό κίνημα στην Πάτρα

Για το φοιτητικό αντιδικτατορικό κίνημα στην Πάτρα

Μερικά σχόλια για το βιβλίο του Κωστή Κορνέτη «Τα παιδιά της δικτατορίας» (μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου, εκδ. Πόλις).

Του Δημήτρη Κ. Βεργίδη

Ο Κορνέτης, στο π...

Σε φιλολογικό περιβάλλον

Σε φιλολογικό περιβάλλον

Η Μέμη Κατσώνη περιπλανήθηκε στο σύστημα του Γιόζεφ Ροτ, γοητεύθηκε από τον τετηγμένο πυρήνα του, μετέφρασε ένα γράμμα του προς τον Στέφαν Τσβάιχ (από το αμετάφραστο μέχρι στιγμής βιβλίο του "A life in letters"). Tέλος, η ίδια αυτοσχεδίασε μια απάντηση του Τσβάιχ αντ’ αυτού.

...
«Συμφοραὶ ὑπὸ ποιητῶν συγκείμεναι»: από την υλοποίηση στο ενδεχόμενο

«Συμφοραὶ ὑπὸ ποιητῶν συγκείμεναι»: από την υλοποίηση στο ενδεχόμενο

Του Γιάννη Λειβαδά

Έκρινε ο Γιώργος Μανιάτης, σ’ εκείνες τις επιστολές προς τον Γιάννη, τη σύγκλιση τρόπων, υποδηλώσεων και πορισμάτων, ως κύκλο εκτιμήσεων με ολοκληρωμένο το σχήμα και τη σημασία της αξιολόγησής του, ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
«Το έργο του Michel Houellebecq και η υποδοχή του στην Ελλάδα»

«Το έργο του Michel Houellebecq και η υποδοχή του στην Ελλάδα»

Ημερίδα με θέμα «Το έργο του Michel Houellebecq και η υποδοχή του στην Ελλάδα» διοργανώνει το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Γλωσσικές, Λογοτεχνικές και Διαπολιτισμικές Σπουδές στο Γαλλόφωνο και Ευρωπαϊκό Χώρο, Μεταφρασεολογία - Μετάφραση Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου», του Τ...

Ιάσονας Χανδρινός: «Οι αγωνιστές του Πολυτεχνείου βρίσκονται σε μια ξεχωριστή ηθική στάθμη»

Ιάσονας Χανδρινός: «Οι αγωνιστές του Πολυτεχνείου βρίσκονται σε μια ξεχωριστή ηθική στάθμη»

Συνομιλία με τον Ιάσονα Χανδρινό, επιστημονικό συνεργάτη του Πανεπιστημίου του Ρέγκενσμπουργκ στη Βαυαρία, με αφορμή το βιβλίο του «Όλη νύχτα εδώ», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. To βιβλίο είναι μια συλλογή ατομικών βιωματικών αφηγήσεων με θέμα την Εξέγερση του Πολυτεχ...

Συνεχίζουμε

Συνεχίζουμε

Της Γιώτας Κόκκινου

Είναι η πρώτη ζεστή μέρα της άνοιξης, που φέτος άργησε να έρθει. Κοιτάζει έξω από το παράθυρο τα ψηλά δέντρα να κινούνται αργά, στο ρυθμό της πρωινής αύρας. Βηματίζει νευρικά ...