x
Διαφήμιση

22 Οκτωβριου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:03:02:11 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΣΤΗΛΕΣ ΕΠΩΝΥΜΩΣ Ο μυστικισμός της άοκνης κίνησης

Ο μυστικισμός της άοκνης κίνησης

E-mail Εκτύπωση

altΣκέψεις για το βιβλίο του Blaise Cendrars Ρούμι (μτφρ. Ελένη Κώνστα, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιάννη Λειβαδά

Δέχεσαι τις ακτίνες μιας υψηλής εποπτείας πριν ακόμη ανοίξεις την πρώτη σελίδα του κειμένου: «Αφιερώνω αυτή την περιπετειώδη ζωή του Ζαν Γκαλμό στους νέους της σημερινής εποχής που κουράστηκαν από τη λογοτεχνία, για να τους αποδείξω ότι ένα μυθιστόρημα μπορεί επίσης να είναι και μία πράξη». Δεν είναι η πρώτη φορά που ένα βιβλίο το οποίο δημιούργησε έναν λογοτεχνικό κλάδο, ένα νέο λογοτεχνικό είδος, παρέμεινε στην Ελλάδα ασχολίαστο. Ποιος έγκριτος, αυτάρκης κριτικογράφος αντέχει να βγάλει τα μάτια του; Ουδείς. Τουλάχιστον από την εποχή που η λογοτεχνία ενέδωσε στις θέσεις της ατομικής και κοινωνικής συγκάλυψης. Πιο συνετά προχωρά όμως κανείς με τη διαφωνία παρά με τη συμφωνία. Αυτή είναι εξάλλου η μοναδική μέθοδος ικανή να οδηγήσει σε σύνθεση.   

altΣχεδόν δεκαπέντε χρόνια πριν την υπαινικτική ρήση του Λουί Φερντινάν Σελίν προς τους νέους λογοτέχνες: «Είτε γράφετε με ύφος τηλεγραφικό, είτε δεν γράφετε καθόλου», ο Μπλεζ Σαντράρ είχε ήδη καρπωθεί τα ρίγη αυτής της προκλητικής υλοποίησης, δίχως να ολισθήσει στις μεθόδους κάποιας καλόπιστης λογοτεχνικής «πραγματογνωμοσύνης», μια απ’ όσες έκαναν εκείνη την εποχή την εμφάνισή τους· όπως λόγου χάρη εκείνη του Φερνάντο Πεσόα, σε σχέση με τον οποίο ο Σαντράρ είχε επίσης σημαντικότατο προβάδισμα  – με τον δεύτερο να βρίσκεται σχεδόν έναν αιώνα πιο μπροστά.    

Το Ρούμι του Μπλεζ Σαντράρ, κυκλοφόρησε το 1930. Πρόκειται για μία σχεδόν αρθρογραφική περιγραφή της ιστορίας του Ζαν Γκαλμό, ένα κυλιόμενο ρεπορτάζ, με φόντο τη Γαλλική Γουιάνα. Η ζωή του Γκαλμό, το ποίημα μιας αναδρομικής προφητείας, μέρος της οποίας είναι και η συγγραφή αυτού του βιβλίου, τοποθετείται ανάμεσα σε ένα υβριδικό, ούτως ειπείν, πρωτότυπο και μια τραγωδία. Πραγματικός σκοπός του Σαντράρ, όχι η επικέντρωση στη μοιραία έκβαση, ούτε καν στην όποια σημασία της, αλλά στη διεργασία και τη διαδρομή προς αυτήν. Ποίηση μυθιστορηματική. Η κάμψη από το βάρος ενός παιγνίου της βιοτής, που είναι μια αίσθηση πιο ζωντανή, ακόμα πιο ζωτική, από την ίδια τη βιοτή. Ο ανέγνωρος μυστικισμός της άοκνης κίνησης, αυτός ο αιφνιδιασμός που μελοποιεί το μέλλον μέσα το παρόν.

Πραγματικός σκοπός του Σαντράρ, όχι η επικέντρωση στη μοιραία έκβαση, ούτε καν στην όποια σημασία της, αλλά στη διεργασία και τη διαδρομή προς αυτήν. Ποίηση μυθιστορηματική.

Ο Γκαλμό, η κρυστάλλωση του Γκαλμό, αλιεύεται από τον συγγραφέα που στη συγκεκριμένη περίπτωση αναμοχλεύει κάποια από τα συστατικά του «ζωγράφου της σύγχρονης ζωής» του Μποντλέρ. Ο Σαντράρ λίαν ευέλικτος, αντιμετωπίζει τον κεντρικό ήρωα ως αισθησιοκινητική, πνευματική εμπειρία. Ο Ζαν Γκαλμό, όπως όλοι σχεδόν οι χαρακτήρες που συναντά κανείς στα έργα του Σαντράρ, είναι ένας ωκεανός ιδεών, συναισθημάτων, δίχως ψυχολογικό ή ηθικό βάθος, το βάθος είναι τρίσβαθο. Ο Γκαλμόν είναι δημιουργός αποτελεσμάτων σε μία λογική γραμμικότητα της οποίας η αιχμή είναι κενή από προϋποθέσεις.

Στην καθημερινή ζωή, έχουμε την τάση να συγχέουμε τη λέξη με το πράγμα. Αυτό έχει σαν συνέπεια να αποκρυπτογραφούνται τα πρόδηλα (αυτό υποστηρίζεται σχεδόν καθολικά από πλειάδα λογοτεχνικών τάσεων και ρευμάτων), και να συσκοτίζονται τα σύμβολα, οι ενώσεις και οι διαχωρισμοί των συμβόλων. Στο Ρούμι ο Σαντράρ πάτησε όλες τις νάρκες, τη λυρικότητα, την ειρωνεία, τους βλαστούς μιας ελευθερίας που ανάγεται σε μια νεωτερικότητα· δεν εντοπίζεται ποτέ σε κάποιο παρασκήνιο, αντιθέτως, στην πιο εμφανή και άμεση δυσκολία.

Το Ρούμι δεν έγκειται στα πρακτικά της σύγχρονης πραγματικότητας, αλλά στις εμφάσεις και τις δυνατότητές της, οι οποίες περισσότερο παραπλανούν παρά επαναλαμβάνονται.

* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ είναι ποιητής και μεταφραστής.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η σιορανική λογοτεχνία

Η σιορανική λογοτεχνία

Του Γιάννη Λειβαδά

Το φιλοσοφικό στοιχείο είναι κατά βάση στοιχείο γλωσσικό, η φιλοσοφία, όταν προκαλεί το νόημα και την λειτουργία της και δεν επισκέπτεται απλώς το υπάρχον φιλοσοφικό υλικό, είναι συνάμα μια νεόδμητη, ή ορθότερα...

Ανιχνεύοντας το λογοτεχνικό τοπίο στη Βόρεια Μακεδονία

Ανιχνεύοντας το λογοτεχνικό τοπίο στη Βόρεια Μακεδονία

Της Έλενας Χουζούρη

Τα Σκόπια –η πρωτεύουσα της Βόρειας Μακεδονίας– θα μπορούσε να είναι μια γραφική βαλκανική πόλη με φυσικές ομορφιές και κυρίαρχο χαρακτηριστικό τον Βαρδάρη ποταμό, που τη διασχίζει, καθώς και την παλιά συνοικί...

Το βρετανικό crime fiction και τα κοινωνικά αίτια της δυσφορίας με την Ευρώπη

Το βρετανικό crime fiction και τα κοινωνικά αίτια της δυσφορίας με την Ευρώπη

Τα κοινωνικά αίτια και η ψυχοπαθολογία των βρετανών πολιτών που θέλουν η χώρα τους να φύγει από την Ευρώπη, μέσα από ορισμένα πρόσφατα βρετανικά αστυνομικά μυθιστορήματα που μας βοηθούν να μην μένουμε στην επιφάνεια των πραγμάτων. 

Της ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Η αέναη επιστροφή της μνήμης

Η αέναη επιστροφή της μνήμης

Για το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Είμαι όσα έχω ξεχάσει» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Αν η Ιστορία αναζητά τους ηγέτες που διαχειρίζονται τα γεγ...

Μορφές ολοκληρωτισμού στον εικοστό αιώνα

Μορφές ολοκληρωτισμού στον εικοστό αιώνα

Για τα βιβλία των Καρλ Γιόακιμ Φρήντριχ «Ολοκληρωτική δικτατορία» (μτφρ. Γιάννης Καραπαπάς, εκδ. Τροπή) και Καρλ Ντίτριχ Μπράχερ «Η εποχή των ιδεολογιών» (μτφρ. Γιάννης Καραπαπάς, εκδ. Τροπή).

Του Μύρωνα Ζαχα...

Λευκό φως

Λευκό φως

Της Γεωργίας Γιαννοπούλου

Κουλουριασμένη σε μια άκρη του κελιού δίπλα στον σπασμένο νιπτήρα χώνει το κεφάλι όσο πιο βαθιά μπορεί στα πόδια. Οι λυγμοί της αθόρυβοι. Διάφανοι και επαναλαμβανόμενοι σαν τις σταγόνες π...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube