Τα άλογα του Λεονάρντο

Εκτύπωση

studyonhorsesfeet

...και η τέχνη του ανολοκλήρωτου

Του Χάρη Βλαβιανού

Προ δύο ημερών βρέθηκα στο Μιλάνο για μια ποιητική συνάντηση και έκλεψα χρόνο να πάω στο Cenacolo Vinciano να δω επιτέλους το "Μυστικό Δείπνο" του Λεονάρντο. Τα συναισθήματά μου καθώς κοιτούσα "ζωντανά" για πρώτη φορά αυτό το αριστούργημα της Αναγεννησιακής τέχνης ήταν ομολογώ ανάμικτα.

Από τη μία ένιωθα δέος για τον μεγαλειώδη τρόπο που ο Λεονάρντο είχε κατορθώσει να συλλάβει τη "στιγμή" και να την αποτυπώσει απαράμιλλα στα δεκατρία πρόσωπα της σύνθεσης [οι μαθητές έχουν μόλις πληροφορηθεί από τον Ιησού ότι ένας εξ αυτών θα τον προδώσει], από την άλλη, βαθιά θλίψη για την τρομακτική φθορά που έχει υποστεί το έργο λόγω της ατυχούς -και βιαστικής μάλλον- επιλογής των υλικών από τον ζωγράφο. Θυμήθηκα κατόπιν όλα αυτά που είχα διαβάσει για τον Λεονάρντο [από τον Βαζάρι, τον Πέιτερ, τον Φρόιντ, τον Κένεθ Κλαρκ και τώρα από τον Sherwin Nuland] και στάθηκα σ' ένα σημείο που πάντα μ’ ενδιέφερε: στην αδυναμία του Λεονάρντο να ολοκληρώνει τα έργα τα οποία άρχιζε [π.χ. το περίφημο άλογο του Σφόρτσα, ή τον πίνακα του Αγ. Ιερώνυμου] - αποτέλεσμα ενός μεγαλοφυούς, αεικίνητου πνεύματος που δεν μπορούσε να εστιάσει για πολύ σ' ένα και μόνο πράγμα. Καθώς έφτιαχνε το άλογο του Δούκα του Μιλάνου [το οποίο καταστράφηκε από τα γαλλικά στρατεύματα που εισέβαλλαν στην πόλη λίγο μετά την αποχώρησή του Λεονάρντο - χρησιμοποίησαν το ξύλινο καλούπι του για ασκήσεις σκοποβολής], ταυτόχρονα συνέχιζε τις ανατομικές του μελέτες και σχεδίαζε τις περίφημες ιπτάμενες μηχανές του.

Πριν δέκα χρόνια ακριβώς, στη συλλογή μου "Μετά το τέλος της ομορφιάς" [2003], είχα γράψει ένα ποίημα για τον Λεονάρντο και τα ημιτελή του σχέδια με αφορμή κάτι που είχα διαβάσει στο κλασικό έργο του Βαζάρι κι ένα άλλο σχετικό ποίημα του Ολλανδού Rutger Kopland. Το αναδημοσιεύω γιατί το είχα στο νου μου αυτές τις μέρες καθώς φανταζόμουν τον Λεονάρντο να γράφει στον Λουδοβίκο Σφόρτσα πληροφορώντας τον [με κάποια ικανοποίηση μάλλον] ότι δυστυχώς δεν θα μπορέσει να εκτελέσει το έργο που είχε αναλάβει.

img_woman-s-head_leonardo-da-vinciΤΑ ΑΛΟΓΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ

Όλα εκείνα τα μοναδικά σχέδια
που βρέθηκαν παρατημένα στο εργαστήριό του
ανάμεσα στα πολύτιμα σημειωματάρια
και τα ημιτελή πορτραίτα ωραίων ευγενών κυριών.
Ήθελε ν' ανακαλύψει
τον τρόπο που λειτουργεί το σώμα τους.
"την πηγή της εκπληκτικής τους δύναμης"
αλλά, καθώς το μολύβι (το νυστέρι)
προχωρούσε όλο και πιο βαθιά,
ένιωσε το δέρμα της ψυχής τους να σκληραίνει,
το μυστικό να διαχέεται μέσα στους πόρους του χαρτιού.
Έφτιαξε δεκάδες αντίγραφα.
Μελέτησε με προσοχή κάθε ανατομική τους λεπτομέρεια.
Τα πέταξε. 

[ΥΓ. Η συλλογή αυτή καθώς και οι προηγούμενες τρεις που είχαν εκδοθεί από την "Νεφέλη" και είναι από καιρό εξαντλημένες, θα κυκλοφορήσουν σ' έναν τόμο τον Σεπτέμβριο πάλι από τις εκδ. "Νεφέλη".]

 

Διαβάστε του ιδίου:

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Για το φοιτητικό αντιδικτατορικό κίνημα στην Πάτρα

Για το φοιτητικό αντιδικτατορικό κίνημα στην Πάτρα

Μερικά σχόλια για το βιβλίο του Κωστή Κορνέτη «Τα παιδιά της δικτατορίας» (μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου, εκδ. Πόλις).

Του Δημήτρη Κ. Βεργίδη

Ο Κορνέτης, στο π...

Σε φιλολογικό περιβάλλον

Σε φιλολογικό περιβάλλον

Η Μέμη Κατσώνη περιπλανήθηκε στο σύστημα του Γιόζεφ Ροτ, γοητεύθηκε από τον τετηγμένο πυρήνα του, μετέφρασε ένα γράμμα του προς τον Στέφαν Τσβάιχ (από το αμετάφραστο μέχρι στιγμής βιβλίο του "A life in letters"). Tέλος, η ίδια αυτοσχεδίασε μια απάντηση του Τσβάιχ αντ’ αυτού.

...
«Συμφοραὶ ὑπὸ ποιητῶν συγκείμεναι»: από την υλοποίηση στο ενδεχόμενο

«Συμφοραὶ ὑπὸ ποιητῶν συγκείμεναι»: από την υλοποίηση στο ενδεχόμενο

Του Γιάννη Λειβαδά

Έκρινε ο Γιώργος Μανιάτης, σ’ εκείνες τις επιστολές προς τον Γιάννη, τη σύγκλιση τρόπων, υποδηλώσεων και πορισμάτων, ως κύκλο εκτιμήσεων με ολοκληρωμένο το σχήμα και τη σημασία της αξιολόγησής του, ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Σε χάρτινο ποτήρι

Σε χάρτινο ποτήρι

Της Μαρίας Ιωαννίδου

Όταν κοιμάσαι μες τη πόλη, ακούς πολλά, διάφορα. Κοιμάσαι μέσα στο στομάχι της κι ακούς αυτά που καταπίνει, άλλα τα χωνεύει και άλλα όχι. Ό,τι δεν αντιλαμβάνονται όποιοι έρχοντα...

Ο James Davidson στην Αθήνα για το βιβλίο του «Οι Έλληνες και ο ελληνικός έρως»

Ο James Davidson στην Αθήνα για το βιβλίο του «Οι Έλληνες και ο ελληνικός έρως»

Τη Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου, στις 19:30, στο Μουσείο Ηρακλειδών στο Θησείο, ο James Davidson θα δώσει το «παρών» στην παρουσίαση του βιβλίου του «Οι Έλληνες και ο ελληνικός έρως» (μτφρ. Λύο Καλοβυρνάς, εκδ. Αλεξάνδρεια).

...

Για το φοιτητικό αντιδικτατορικό κίνημα στην Πάτρα

Για το φοιτητικό αντιδικτατορικό κίνημα στην Πάτρα

Μερικά σχόλια για το βιβλίο του Κωστή Κορνέτη «Τα παιδιά της δικτατορίας» (μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου, εκδ. Πόλις).

Του Δημήτρη Κ. Βεργίδη

Ο Κορνέτης, στο π...