18 Νοεμβριου 2017

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:11:57:51 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΣΤΗΛΕΣ ΕΠΩΝΥΜΩΣ

ΕΠΩΝΥΜΩΣ

Ποίηση την εποχή της κρίσης: η επανάκαμψη του κοινωνικού βλέμματος

E-mail Εκτύπωση

hands culpolgreekcrisisΜετά τη στροφή του αιώνα και ειδικότερα όσο σωρεύονται τα χρόνια της κρίσης, πληθαίνουν οι ενδείξεις για την εκκόλαψη μιας γραμματολογικά αχαρτογράφητης νέας ποιητικής ευαισθησίας. Το ερώτημα για την ύπαρξή της θέτουν επιτακτικά, μεταξύ των άλλων, οι τρεις δίγλωσσες αγγλόφωνες ανθολογίες που κυκλοφόρησαν τα δυο τελευταία χρόνια στο όνομα της κρίσης. Η θορυβώδης υποδοχή τους στην Ελλάδα και το εξωτερικό από τον Terry Eagleton μέχρι τον Edmund Kelly μας υποχρεώνει να θέσουμε μερικά ενδιαφέροντα ερωτήματα για τη νεώτερη ποίηση των αρχών του 21ου αιώνα. 

Του Μάκη Καραγιάννη

«Μοραβαζίν» και «Ταξίδι στην άκρη της νύχτας»: δάνεια και συνομιλίες

E-mail Εκτύπωση

altΤου Γιάννη Λειβαδά

Το λογοτεχνικό δάνειο, υπάρχει από τότε που ο αφετηριακός δεύτερος στην λογοτεχνική ιστορία, υπέκυψε στον δανεισμό ενός ύφους, μιας τεχνικής ή ενός περιεχομένου, από κάποιον προπορευόμενο. Σήμερα, εξ ανάγκης, σπαταλούνται άπειρες ώρες σε μια προσπάθεια να διευκρινιστεί η ρευστότητα που κοχλάζει ανάμεσα στη διαπίστωση της διακειμενικής ταυτότητας και της δημιουργικής συνομιλίας∙ διότι η λογοτεχνία (ως έκταση έργου που διοχετεύεται στο εκδοτικό δίκτυο) περνάει σταδιακά στην απάλειψη και εκτοπίζεται μεθοδικά μέσω των παρεπόμενων της πλαστότητας, η οποία σε λίγες δεκαετίες θα την έχει πλήρως αντικαταστήσει με την υστερική κειμενογραφία. 

Ποίηση δίχως ποιητές, ποιητές δίχως ποίηση

E-mail Εκτύπωση

altΤου Γιάννη Λειβαδά

«Χαμένος μέσα σ' αυτό που απουσιάζει,
αυτή είναι η άπταιστη κουβέντα.
Όχι δα· απών μέσα στης άγνοιας την τάξη.
Μεσολάβηση τελεολογίας που σαφρακιάζει
την παραμέληση των θεωριών».

Το υστερόγραφο ενός ανολοκλήρωτου προλόγου έξι δοκιμίων –τα οποία δημοσιεύθηκαν σε σειρά από τον Μάρτιο του 2016– σχετικά με την πεφυσιωμένη θλίψη, τη νοθεία, και την αισθητικοποίηση των κοπετών∙ με την προϋπόθεση μίας απροσάρμοστης δυσκολίας: αυτή η κριτική τοποθέτηση δεν επιζητεί κάποιο πόρισμα, δεν προσαρμόζει εντέχνως ή αλλιώτικα την επιχειρηματολογία της, –στον βαθμό πάντοτε που μπορεί μία επιχειρηματολογία να επεκταθεί στα όρια ενός τυπικού δημοσιεύματος– εφόσον αψηφά κάθε προοριστική και τελεολογική ισχύ της γραφής, όταν αυτή σχετίζεται με την ποίηση.

Ηλίας Λάγιος, 25 χρόνια μετά

E-mail Εκτύπωση

koutsourelis lagios 700Του Κώστα Κουτσουρέλη

Το «Προτελευταίο ποίημα» του Ηλία Λάγιου γράφτηκε 25 χρόνια πριν, στις 21.7.1992, όπως υποσημειώνει ο ποιητής. Παρότι «προτελευταίο», είναι το επιλογικό της συλλογής του Το βιβλίο της Μαριάννας που δημοσιεύθηκε έναν χρόνο αργότερα. Πρόκειται για ποίημα ελλειπτικό, αφού ο Λάγιος αφήνει τους μισούς στίχους άγραφους ή ημιτελείς, δίνοντας στη φαντασία του αναγνώστη το ελεύθερο να συμπληρώσει το πιθανό τους περιεχόμενο. Με την ευκαιρία της 25ετίας, αλλά και ένα ανάλογο πείραμα που έγινε πρόσφατα, είπα εδώ να το αποπειραθώ, να δοκιμάσω δηλαδή να το ολοκληρώσω στο πνεύμα του αρχικού ποιήματος.

Ο Κώστας Μουρσελάς και η καταξίωσή του στην πεζογραφία

E-mail Εκτύπωση

altΤης Παναγιώτας Μ. Χατζηγεωργίου

Όταν ο Κώστας Μουρσελάς (1932-2017) ρωτήθηκε, κάποτε, πώς από το θέατρο μεταπήδησε στην πεζογραφία, ομολόγησε ότι στην πεζογραφία αισθάνεται πως η μοίρα των «ηρώων» είναι στα χέρια του και την καθορίζει, ενώ στο θέατρο θεωρεί ότι η πορεία τους είναι προδιαγεγραμμένη[1].

Ο πρόσφατα αποθανών πειραιώτης συγγραφέας υπήρξε, πράγματι, ένας επιτυχημένος θεατρικός συγγραφέας πριν ασχοληθεί με την πεζογραφία. Κι ενώ είχε ήδη γίνει γνωστός με τα Εκείνος και Εκείνος (1971) και Ω! τι κόσμος μπαμπά!(1972) προσέλκυσε πολύ μεγαλύτερο κοινό, όταν έγραψε το πρώτο του μυθιστόρημα, τα Βαμμένα κόκκινα μαλλιά (1989).

Η σύγχρονη τέχνη δεν προτίθεται να συντάξει τη διαθήκη της

E-mail Εκτύπωση

documenta14 FriedrichplatzΤης Άννας Μιχαλιτσιάνου

Την Τροία κατέλαβαν χρηματιστές ειδωλολάτρες σε συνεργασία με ένθεν (δεξιούς) κακείθεν (αριστερούς) Ηρακλειδείς παλαιών στερεοτύπων και με τεχνάσματα προκάλεσαν άπνοια στο Αιγαίο. Ακινητοποιημένη έδειχνε η σχεδία της Documenta 14. Καλλιτέχνες και διοργανωτές φύσηξαν μ’ όλη τους τη δύναμη, έταξαν στο βωμό του Μαΐστρο, ενώ χέρια και πόδια δούλεψαν σαν κουπιά κερδίζοντας το ταξίδι στην αναζήτηση της νέας εικόνας.

Δοκίμιο τεσσάρων τσιγάρων

E-mail Εκτύπωση

altΤου Γιάννη Λειβαδά

Εκτός των όσων παρουσίασα σε δοκίμια προηγούμενων ετών, σχετικά με την ασυμφωνία μεταξύ του δημιουργημένου και του γραμμένου ποιήματος, ας συμπληρώσω πως οι «κρεμασμένες ρέγκες» και «ο άγγελος του ηλιακού ρολογιού», του Λε Σεκ, βρίσκονται μπροστά μας, όχι πίσω μας. Κι αυτό δίχως να στόχευε ο Λε Σεκ στην πρωτοποριακότητα της παρατήρησης και της κριτικής μας.

Η πολιτισμική αξία των λογοτεχνικών βραβείων

E-mail Εκτύπωση

Literary AwardsΤου Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Τα λογοτεχνικά βραβεία που δίνονται σε εθνικό ή παγκόσμιο επίπεδο δεν είναι μόνο ένας καλός τρόπος διαφήμισης του ποιοτικού βιβλίου και σύστασής του στο αναγνωστικό κοινό. Δεν είναι μόνο ένα είδος συλλογικής κριτικής, στην οποία συγκλίνουν οι εκτιμήσεις των μελών της εκάστοτε κριτικής επιτροπής, συναιρώντας αξιολογήσεις και διασταυρώνοντας κριτήρια και τάσεις. Δεν είναι μόνο ένα είδος ανάδειξης νέων «φωνών» και προώθησης μιας νέας τάσης, ενός λογοτεχνικού είδους ή μιας τεχνοτροπίας που θα μας απασχολήσει στο μέλλον. Δεν είναι πάλι απλώς ένας τρόπος συγχρονικής κατάρτισης μιας (καταρχάς) άτυπης Ιστορίας της Λογοτεχνίας, που κανονικοποιεί τα βιβλία που αξίζει να προσεχθούν. Είναι κι ένα πολιτισμικό γεγονός το οποίο παράγει και παράγεται από τις τρέχουσες πολιτιστικές εξελίξεις και συναντά τους προβληματισμούς της κοινωνίας, όπως αυτοί αποτυπώνονται στη λογοτεχνία.

Μύχιες σκέψεις με αφορμή ένα αριστούργημα

E-mail Εκτύπωση

altΜε αφορμή τη νουβέλα του Λέον Τολστόι Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Ροές).

Της Τόνιας Μάκρα

«Το να μιλάς για τον Θάνατο του Ιβάν Ιλίτς, εκφράζοντας μάλιστα τον θαυμασμό σου, είναι τουλάχιστον άτοπο. Το έργο αυτό ξεπερνά τα όρια της τέχνης και αποτελεί αυθεντική δημιουργία» αναφέρει σε επιστολή που έστειλε ο Ιβάν Κραμσκόι, ο Ρώσος ζωγράφος και κριτικός λογοτεχνίας, στον συγγραφέα και γνωστό φιλότεχνο Πάβελ Κοβαλέφσκι αμέσως μετά δημοσίευση της ομώνυμης νουβέλας του Ρώσου κλασικού, το 1886. Το απόσπασμα προέρχεται από το μακροσκελές και εξαιρετικό επίμετρο που υπογράφει η επιμελήτρια της έκδοσης Βιργινία Γαλανοπούλου.

Ο έρωτας και άλλα υγρά στοιχεία

E-mail Εκτύπωση

Elytis 2Για τη θάλασσα και τον έρωτα: μια σύνοψη της αποτύπωσής τους στην σύγχρονη ποίηση.

Του Παναγιώτη Λογγινίδη

Αν και πολύ εντυπωσιακό, είναι ολικό ψέμα ότι εν αρχή ην ο λόγος. Στην αρχή ήταν η θάλασσα. Και στο τέλος, η θάλασσα ήταν. Και μεις πλέουμε στη στεριά, αφού το μάτι μας έχει εντυπώσει τη διαρκή κίνηση της θάλασσας. Τι συμβαίνει λοιπόν με τη θάλασσα και τόσο κυριεύει τον ανθρώπινο ψυχισμό ώστε να γίνεται κλασικό μοτίβο των συγγραφέων; Είναι η απέραντη μάνα, ψυχαναλυτικά, έτοιμη να μας εγκολπώσει; Είναι η διαρκής υπενθύμιση του ελλείμματός μας που την κάνει τόσο σπουδαία, αφού ξέρουμε ότι δεν μπορούμε να επιβιώσουμε μέσα της ή να περπατήσουμε πάνω της, κάτι που κάνει με περισσή ευκολία ένα μικροσκοπικό ψάρι; Κι αν πάλι η τεχνολογία πέτυχε τον σκοπό της, να μας αποπροσανατολίσει από την αρχετυπική ανθρώπινη ματιά στη θάλασσα, αυτή του συμβόλου και του ιερού, της θεότητας και του άπιαστου, μήπως η θάλασσα κατέληξε περιφρονημένη για τη μάζα των ανθρώπων να αποτελεί το καλοκαιρινό της αποχωρητήριο;

Κάτω από το ηφαίστειο: το ρέκβιεμ του Μάλκολμ Λάουρι

E-mail Εκτύπωση

altΤου Γιάννη Λειβαδά

Την πρώτη φορά που διάβασα το βιβλίο ήμουν είκοσι ενός χρόνων. Έκτοτε το πήρα ξανά κάμποσες φορές στα χέρια μου, είτε για να το διαβάσω είτε για να απολαύσω επιλεκτικά ορισμένες αρaάδες του. Μετά από μία δεκαετία, και έχοντας αποκτήσει ένα πολύτιμο αντίτυπο της πρώτης του αμερικανικής έκδοσης, το διάβασα πάλι, και αυτή η ανάγνωση, όπως και εκείνες που ακολούθησαν, διέθεταν όλα τα στοιχειώδη χαρακτηριστικά της πρώτης. Κάθε φορά το βιβλίο κατάφερνε να επικεντρώνει το ενδιαφέρον μου σε διαφορετικό σημείο, σε άλλη πτυχή της πραγμάτευσής του.

«...και πλάγιασα στες κλίνες των»

E-mail Εκτύπωση

altΤα κρεββάτια στην ποίηση του Κ.Π. Καβάφη

Του Παναγιώτη Γούτα

Η ερωτική διάσταση των ποιημάτων του Κωνσταντίνου Καβάφη σαφέστατα υπήρξε σημαντικότερη της φιλοσοφικής και ιστορικής διάστασής τους. Άλλωστε γι’ αυτήν ακριβώς την απαγορευμένη και τολμηρή πτυχή της ζωής του (ή της γραφής του) ο ποιητής λοιδορήθηκε και εμπαίχτηκε ακόμα κι από τους λεγόμενους προοδευτικούς κύκλους της διανόησης – οι συντηρητικοί κύκλοι, πάλι, την αποσιώπησαν αναίσχυντα επί πολλά χρόνια. Κι όμως το ερωτικό στοιχείο στον Καβάφη έχει μπολιάσει κι έχει διαπεράσει ακόμα και τα φιλοσοφικά και τα ιστορικά του ποιήματα. Ο Ευγένιος Αρανίτσης, στον πρόλογο μιας ανθολόγησης ερωτικών ποιημάτων του Αλεξανδρινού (Ερωτικά ποιήματα, Κ. Καβάφη, εκδόσεις Ερατώ, 1984, σελ. 14) επισημαίνει χαρακτηριστικά: «Η Ιστορία του Καβάφη δεν είναι οι πόλεμοι των ελληνιστικών χρόνων αλλά η Ιστορία μιας επιθυμίας. Η Φιλοσοφία του Καβάφη δεν είναι μόνο ο εκλεπτυσμένος απόηχος των Σοφιστών, αλλά κυρίως μια φιλοσοφία ερωτική».

226 λεπτά με τον Λάσλο Κρασναχορκάι

E-mail Εκτύπωση

altΤου Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη
Φωτογραφίες Μαρίλη Ζάρκου

Η ιστορία αρχίζει με μια ανάρτηση του φίλου μου Βάσου Γεώργα στο facebook. Λέει: Τι να πεις αν μπει ξαφνικά ο Λάσλο Κρασναχορκάι [László Krasznahorkai, 05.01.1954] στο βιβλιοπωλείο σου, μέρα μεσημέρι, και σου ζητήσει τα βιβλία του στα ελληνικά; Θεωρήσαμε αρχικά ότι επρόκειτο για χιούμορ. Του στυλ: Ο Ρασκόλνικοφ στην Κυψέλη, όπως συνήθιζε να λέει ο αείμνηστος φίλος ποιητής Τάσος Δενέγρης. Μετά, θυμηθήκαμε την ιστορία της γνωριμίας των μπορχεσιανών μεταφραστών με τον ίδιο τον Μπόρχες: τον είδαν στον καθρέφτη (και ξέρουμε τη γόνιμη ιδεοληψία του Μπόρχες με τους καθρέφτες) του Ζωναρά, ενόσω έπιναν καφέ και συζητούσαν το ενδεχόμενο να έχει αυτοκτονήσει ο Μπόρχες. Να ᾽σου, λοιπόν, ο Μπόρχες, το είδωλο του Μπόρχες μάλλον, και εν συνεχεία ο ίδιος, με σάρκα και οστά, στην Πανεπιστημίου. Όλα είναι εφικτά, τα πάντα είναι ανοιχτά, όλα συνδέονται.

Σελίδα 1 από 14

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube