x
Διαφήμιση

23 Μαϊου 2018

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:15:55:13 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΣΤΗΛΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Περί φιλελευθερισμού: συνεισφορές και όρια μιας εισαγωγής

E-mail Εκτύπωση

liberalism 700x467Με αφορμή το δοκίμιο του Αριστείδη Χατζή «Φιλελευθερισμός» (εκδ. Παπαδόπουλος)

Του Σωτήρη Βανδώρου

Πρόσφυγες: πού αρχίζει και πού τελειώνει το καθήκον μας;

E-mail Εκτύπωση

refugees 700x467Με αφορμή το δοκίμιο του Κωνσταντίνου Α. Παπαγεωργίου «Οι πρόσφυγες και τα καθήκοντά μας απέναντί τους» (εκδ. Πόλις)

Του Σωτήρη Βανδώρου

Πολλοί νιώθουν συμπόνια και άλλα αγαθά αισθήματα για τους πρόσφυγες, κάτι που τους αρκεί για να αποδεχθούν ή και να στηρίξουν ενεργά την άμεση αρωγή προς εκείνους, πιθανόν και πολλά περισσότερα. Αλλά, πολιτικά μιλώντας, αυτό δεν αρκεί. Γιατί υπάρχουν και όσοι δεν τους στέργουν. Τι θα πούμε σ’ αυτούς; Ακόμη, περισσότερο, πώς μπορεί π.χ. να αιτιολογηθεί η χρήση κρατικών πόρων για «ξένους» την ίδια στιγμή που πολλοί συμπολίτες μας δυσπραγούν λόγω της οικονομικής κρίσης;

«Εμείς» και οι «άλλοι»: στην παγίδα της δημαγωγίας

E-mail Εκτύπωση

demagoguery 700x467Με αφορμή το βιβλίο της Πατρίσια Ρόμπερτς-Μίλερ «Δημαγωγία και δημοκρατία» (μτφρ. Σέβυ Σπυριδογιαννάκη, εκδ. Ψυχογιός)

Του Σωτήρη Βανδώρου

Ξέρω, ξέρω. Είστε ‘τσακάλια’ στο να εντοπίζετε τους δημαγωγούς και τη δημαγωγία, κι εγώ το ίδιο! Κούνια που μας κούναγε, μας προβοκάρει η Πατρίσια Ρόμπερτς-Μίλερ. Γιατί, λέει, το θέμα δεν είναι αυτό. Πράγματι, λίγο-πολύ όλοι μας μπορούμε να εντοπίσουμε ορισμένες εκφράσεις της. Το πρόβλημα είναι ότι (τείνουμε να) έχουμε ευχέρεια στο να βρίσκουμε δημαγωγικά μοτίβα των πολιτικών αντιπάλων μας, αλλά είμαστε τυφλωμένοι –αυτό είναι το συνηθισμένο, αν δεν ισχύει πάντα– ενώπιον της δημαγωγίας που προέρχεται από τους πολιτευτές, τα κόμματα και γενικότερα το δημόσιο λόγο με τα οποία συμφωνούμε. Με άλλα λόγια, πέφτουμε κι εμείς θύματα της δημαγωγίας την ίδια στιγμή που κομπάζουμε ότι πρώτοι την αναγνωρίζουμε, ψέγοντας τους «άλλους» για την αφέλειά τους να χειραγωγούνται από επιδέξιους λαοπλάνους.

Άνθρωπος και σκύλος: ιστορία αγάπης και σκληρότητας

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Ιωσήφ. Α. Μποτετζάγια «Η ανθρώπινη ιστορία των σκύλων» (εκδ. Αλεξάνδρεια).

Του Σωτήρη Βανδώρου

Βρισκόμαστε περί τα 1500 στο Πουέρτο Ρίκο. Ισπανοί κονκισταδόρες θέλουν να διασκεδάσουν την πλήξη τους. Με σαδιστική διάθεση, ο λοχαγός Ντιέγκο Σαλαζάρ θα δώσει εντολή στον Μπεθερίγο να κατακρεουργήσει μια γηραιά ιθαγενή αιχμάλωτο. Το θηρίο με τα μαύρα μάτια πάει προς το μέρος της. Πριν λίγο καιρό, ο «μικρός ταύρος», όπως σημαίνει το όνομά του, είχε σκοτώσει σε μάχη ούτε λίγο ούτε πολύ τριάντα τρεις άντρες. Πρόκειται για την απόλυτη φονική μηχανή. Όμως όταν φτάνει μπροστά στο υποψήφιο θύμα του εκείνο μιλώντας στη γλώσσα του εκλιπαρεί για τη ζωή του. Ο σκύλος θα σπρώξει ελαφρά με το ρύγχος το πρόσωπο της γυναίκας και θα επιστρέψει πίσω χωρίς να της πειράξει ούτε τρίχα. Όταν θα εξιστορήσουν το περιστατικό στο σαστισμένο αφεντικό του, τον κυβερνήτη της αποικίας, Χουάν Πόνθε ντε Λεόν, εκείνος θα διατάξει την απελευθέρωσή της και την ασφαλή επιστροφή στους δικούς της. «Δεν θα επιτρέψω ένας σκύλος να ξεπεράσει σε ευσπλαχνία και συμπόνια έναν αληθινό χριστιανό».

Και δεξιά και αριστερά

E-mail Εκτύπωση

altΓια το μανιφέστο του Εμανουέλ Μακρόν «Επανάσταση - Ο αγώνας μας για τη Γαλλία» (μτφρ. Γιώργος Παπαδόπουλος, εκδ. Ψυχογιός)

Του Σωτήρη Βανδώρου

Να πω την αμαρτία μου, ελάχιστα βιβλία πολιτικών έχω διαβάσει. Πείτε με προκατειλημμένο, αλλά έχω την εντύπωση πως στη μεγάλη τους πλειονότητα είναι αφόρητα πληκτικά. Είτε ο ίδιος ο πολιτικός είναι όντως ο συγγραφέας είτε κάποιος ghost writer, τείνουν να αναμασούν κοινοτοπίες, ενίοτε βαρύγδουπα, χωρίς να υπάρχει κάτι που να δικαιολογεί στ’ αλήθεια την έκδοσή τους, πέραν από ακόμη μια αφορμή δημοσιότητας ή την επιδίωξη να φιλοτεχνηθεί ένα προφίλ διανοούμενου ή έστω «σκεπτόμενου» πολιτικού.

«Το όνομά μας είναι η ψυχή μας»

E-mail Εκτύπωση

ethnos 390x260Κατασκευάζοντας το έθνος

Του Σωτήρη Βανδώρου

Σημαία!... Να, ελληνική σημαία!... Κι άλλη σημαία! Επί τρεις-τεσσερις μέρες μας είχε «τρελάνει». Είτε από το μπαλκόνι να ψάχνει στις απέναντι πολυκατοικίες, είτε σε διαδρομές με το αυτοκίνητο να κοιτά αριστερά και δεξιά, όπου στεκόμασταν κι όπου βρισκόμασταν, διαρκώς επιχειρούσε να εντοπίσει σημαίες και σημαιάκια. Και μόλις έβρισκε μία έσκαγε το χαμόγελο κι έμπηγε τη φωνή: «Σημαία!» Ήταν πριν μερικά χρόνια, λίγο πριν από την 25η Μαρτίου, όταν ο τότε 2,5 ετών γιος μου κατασκεύασε με τα άλλα παιδάκια στον παιδικό σταθμό ελληνικές σημαίες από χαρτόνι, ως ταιριαστή στο κλίμα των ημερών χειροτεχνία. Ενθουσιασμός!

Ο νεοφιλελεύθερος homo economicus

E-mail Εκτύπωση

banksy 390x260Του Σωτήρη Βανδώρου

Έχει γίνει έννοια πασπαρτού. Έχει αναγορευτεί σε αιτία όλων των δεινών. Όποιο κι αν είναι το πρόβλημα, ο νεοφιλελευθερισμός φταίει! Θυμίζει την άλλη λέξη που όλα τα σφάζει κι όλα τα μαχαιρώνει, τον λαϊκισμό. Διαλέγετε και παίρνετε ανάλογα με τις ιδεολογικές σας προτιμήσεις και τις πολιτικές σας συμπάθειες. Έτσι (όπως ακριβώς και για τους αρνητές της χρησιμότητας της έννοιας του λαϊκισμού), η κατάχρηση και η υπερδιαστολή της έννοιας οδηγεί ορισμένους να ισχυριστούν ότι στερείται αναλυτικής αξίας, ίσως και νοήματος συνολικά. Ας πούμε, κάποιοι θα μας πουν δηκτικά ότι ο νεοφιλελευθερισμός είναι ο τελευταίος που μπορεί να ενοχοποιηθεί για την οικονομική μας κρίση (παρά το γεγονός ότι αυτό ακριβώς έχει υποστηριχθεί κατά κόρον): αν οι πολιτικές που ασκούνταν από τις ελληνικές κυβερνήσεις ήταν στ’ αλήθεια νεοφιλελεύθερες, τότε δεν θα φτάναμε ποτέ στα πρόθυρα της χρεωκοπίας· διότι αν κάτι εχθρεύεται ο νεοφιλελευθερισμός, θα μας θυμίσουν, είναι οι «υπέρογκες» δημόσιες δαπάνες, τα χρέη και τα ελλείμματα. Είναι στ’ αλήθεια έτσι;

Ναζισμός μασκαρεμένος σαν εθνικισμός

E-mail Εκτύπωση

flag 390x260Περί Χρυσής Αυγής IV

Του Σωτήρη Βανδώρου

Τέσσερα χρόνια μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα φαίνεται πολλοί να αντιμετωπίζουν τη Χρυσή Αυγή (ΧΑ) μάλλον αδιάφορα. Σαν μια σκλήθρα που έχει μπει στο σώμα μας, αλλά έχει πάψει να μας πονά και πλέον δεν μας απασχολεί. Γεγονός είναι ότι η βίαιη δράση της εγκληματικής οργάνωσης περιορίστηκε αποφασιστικά με τις δικαστικές διώξεις, χωρίς βεβαίως ποτέ να παύσει. Αλλά ένα από τα χειρότερα που μπορεί να μας συμβεί είναι να «συνηθίσουμε» το κακό, να το υποτιμάμε κι εν τέλει να το ανεχόμαστε. Ακόμη χειρότερα, δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει αύριο. Ούτε τις πολιτικές συνέπειες της δίκης η οποία έτσι κι αλλιώς αργεί να ολοκληρωθεί είναι εύκολο να προσδιορίσουμε ούτε η εμπιστοσύνη στο πολιτικό μας σύστημα έχει αρχίσει να αποκαθίσταται. Εδώ θα μιλήσουμε για δυο βιβλία, από τα σχετικά πιο πρόσφατα, που αποτελούν, το καθένα με τον τρόπο του, σημαντικές συνεισφορές στην επιστημονική μελέτη της ΧΑ και τα οποία επιβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. 

Ιδεολογίες, ολοκληρωτισμοί, ομοιότητες και διαφορές

E-mail Εκτύπωση

hitler stalin 2Του Σωτήρη Βανδώρου

Τώρα που κατακάθισε ο κουρνιαχτός από την «Εσθονιάδα» ίσως έχει νόημα να διατυπώσουμε δυο-τρεις σκέψεις για τη σχέση κομμουνισμού και ναζισμού, πέραν από μικροκομματικές σκοπιμότητες, τακτικισμούς και συνθήματα. Πηγαίνοντας κατευθείαν στο ψαχνό, αυτό που βρίσκουμε ότι δημιουργεί σύγχυση (στους καλοπροαίρετους) και ευκαιρία εργαλειακής αξιοποίησης σε μια προσπάθεια να κατατροπωθεί ο πολιτικός αντίπαλος (για τους στρεψόδικους) είναι κυρίως ότι μοιράζονται μια θεμελιώδη ομοιότητα αλλά ταυτόχρονα και μια θεμελιώδη διαφορά. Ως καθεστώτα υπήρξαν ολοκληρωτικά, ως ιδεολογίες είναι η μέρα με τη νύχτα. Εάν αυτή η διάκριση δεν γίνεται ή εάν στρεβλώνεται η σχέση που διέπει την ιδεολογία με το καθεστώς, τότε αναπόφευκτα οδηγούμαστε σε σημαντικές παρανοήσεις. Ας προειδοποιήσουμε λοιπόν τον αναγνώστη μας. Δεν θέλουμε να στρατευθούμε υπέρ κάποιου σκοπού ούτε να κάνουμε ιδεολογικό κήρυγμα. Η πρόθεσή μας είναι απλή και περιορισμένη: ένα ξεκαθάρισμα εννοιών.

Λαΐκισμός, η σκιά της δημοκρατίας

E-mail Εκτύπωση

390x260 laikismosΤου Σωτήρη Βανδώρου

Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από τον κόσμο. Απειλεί τη δημοκρατία, την πολιτική σταθερότητα, την κοινωνική ειρήνη, την οικονομική ευημερία. Είναι το φάντασμα του λαϊκισμού… Ποτέ μέχρι τα τελευταία χρόνια διεθνώς οι αναφορές στο φαινόμενο αυτό δεν ήταν τόσο πυκνές κι ο τόνος ανησυχίας που τις συνόδευε τόσο οξύς. Τι είναι όμως στ’ αλήθεια ο λαϊκισμός; Συχνά εμφανίζεται λίγο-πολύ ως η αιτία όλων των δεινών. Σκεφτείτε ένα πολιτικό πρόβλημα. Δεν μπορεί, κάποιοι λαϊκιστές το έχουν προκαλέσει ή έστω, εμποδίζουν την επίλυσή του. Είναι αναντίλεκτο, λοιπόν, ότι στην κοινή χρήση της η λέξη χρησιμοποιείται συχνά ως πολεμική έννοια (προκειμένου να κακολογηθούν οι πολιτικοί αντίπαλοι ή και να απαξιωθούν αιτήματα φιλολαϊκής πολιτικής) ενώ ταυτόχρονα παρατηρούνται τάσεις υπερδιαστολής της (όμως αν «εξηγεί» τα πάντα τότε δεν εξηγεί τίποτα).

Πανεπιστήμιο και ελευθερία

E-mail Εκτύπωση

Central European University 700Του Σωτήρη Βανδώρου

Για άλλη μια φορά ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεταρρυθμιστικό οίστρο ενός υπουργού Παιδείας ο οποίος, όπως τόσοι και τόσοι προκάτοχοί του, δείχνει αποφασισμένος να προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές στα πανεπιστήμια αγνοώντας τις έντονες και μαζικές αντιδράσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας. Κι αυτό μολονότι η εμπειρία έχει δείξει ξανά και ξανά ότι εάν τα μέτρα δεν τύχουν ευρείας συναίνεσης από εκείνους που καλούνται να τα εφαρμόσουν θα αποτύχουν και αργά ή γρήγορα θα «ξηλωθούν». Εδώ, αντί να σας κουράσω με λεπτομερή σχόλια ειδικού ενδιαφέροντος θα αποπειραθώ μια λοξή ματιά σε ορισμένες από τις βασικότερες διαστάσεις των επιχειρούμενων αλλαγών (διά του σχετικού υπό κατάθεση νομοσχεδίου), αλλά κι ορισμένων «σταθερών» της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα, μέσω αναφοράς στην υπόθεση του Central European University (Πανεπιστήμιο Κεντρικής Ευρώπης, CEU) και σε σύγκριση με αυτό.

Σελίδα 1 από 7

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube