«Ωραίος και διαβολικός ο έρωτας για τον Μπάιρον»

Εκτύπωση

ednaobrienΣυνέντευξη με την Edna O' Brien με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της για τον «ερωτικό» Λόρδο Βύρωνα.

Tης Ελπίδας Πασαμιχάλη

Η ζωή του υπήρξε θρυλική και σκανδαλώδης και ο ίδιος κραυγαλέα και ίσως οδυνηρή περίπτωση ποιητή για τον οποίο η φήμη προηγείται των ιδεών και του έργου του.

Ο Τζορτζ Γκόρντον Μπάιρον, ένας αυθεντικός σούπερ σταρ σε μια εποχή που δεν υπήρχαν τα σύγχρονα media, υπήρξε μία προσωπικότητα που δεν θα απογοητεύσει ποτέ τους βιογράφους. Πάντα κάτι καινούργιο θα έχει να αποκαλύψει. Η Ιρλανδή μυθιστοριογράφος Έντνα Ο’ Μπράϊεν παρουσιάζει στο βιβλίο της «Λόρδος Μπάιρον, Οι έρωτές του» το εκρηκτικό πορτρέτο του ρομαντικού ποιητή και ιδανικού εραστή, που γεννήθηκε με χωλό το δεξί πόδι αλλά πρόσφερε με το γοητευτικό του πρόσωπο το ιδεώδες μοντέλο για πλήθος ζωγράφων της εποχής του.

Έχοντας στο ενεργητικό σας τη βιογραφία του Τζέημς Τζόυς πώς αποφασίσατε, δέκα χρόνια μετά, να γράψετε τη βιογραφία του Μπάιρον;

Μετά από την βιογραφία του Τζόυς, είχα γράψει τέσσερα μυθιστορήματα. Πίστεψα λοιπόν, λανθασμένα όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, ότι το να γράψω για τον Λόρδο Μπάιρον δεν θα ήταν τόσο κοπιαστικό και χρονοβόρο όσο ένα μυθιστόρημα. Τελικά χρειάστηκε να αφιερώσω τρία χρόνια για την έρευνα και για να ξεπεράσω τις δυσκολίες που παρουσιάστηκαν.

Ποιες ήταν οι πηγές της έμπνευσης γι αυτό το βιβλίο; Υπήρξατε θαυμάστρια της χαρισματικής προσωπικότητας του Μπάιρον και του ρομαντισμού που τον περιβάλλει;

Η πηγή της έμπνευσής μου ήταν η εντυπωσιακή συλλογή άγνωστου υλικού στο βιβλίο Byron’s Letters and Journals της Leslie A. Marchand. Κανένας λογοτέχνης δεν υπήρξε τόσο σπουδαίος, τόσο απρόβλεπτος, τόσο πνευματώδης και τόσο ευφυής.

Ποια ήταν τα συναισθήματά σας για τον Μπάιρον πριν ξεκινήσετε να γράφετε το βιβλίο και πώς διαμορφώθηκαν όταν το έργο σας ολοκληρώθηκε;

Πριν ξεκινήσω να γράφω το βιβλίο και έχοντας διαβάσει και απομνημονεύσει μεγάλο αριθμό ποιημάτων του, τον θεωρούσα έναν ρομαντικό ποιητή, που έχτισε γύρω από τον εαυτό του έναν απόρθητο μύθο. Όταν όμως άρχισα να γράφω, άλλαξε αρκετές φορές η γνώμη μου γι αυτόν. Η πρόωρη ωριμότητά στην παιδική του ηλικία ήταν συγκινητική, ο σνομπισμός του ως φοιτητής ήταν ανόητος, οι σπατάλες του αξιολάτρευτες, και η συνεχής ανάγκη του να τον αγαπούν, ήταν ένα γνώρισμα που μπορούσα να κατανοήσω.

Και η συμπεριφορά του στις γυναίκες;

Χειρότερη από όλες υπήρξε η μοίρα της κόρης του από την Κλερ Κλερμοντ, της Αλέγκρα. Αφού έδωσε μάχη να την υιοθετήσει, στη συνέχεια, στην ηλικία των τριών ετών, την έστειλε σε μοναστήρι στην Ιταλία, ισχυριζόμενος ότι είχε καταληφθεί «από το πνεύμα το διαβόλου».

Η συμπεριφορά του στις γυναίκες και ειδικά στην Αναμπέλα Μπίλμπανκ, τη γυναίκα του, υπήρξε σκληρή, για να μην πω παρανοϊκή. Χειρότερη από όλες υπήρξε η μοίρα της κόρης του από την Κλερ Κλερμοντ, της Αλέγκρα. Αφού έδωσε μάχη να την υιοθετήσει, στη συνέχεια, στην ηλικία των τριών ετών, την έστειλε σε μοναστήρι στην Ιταλία, ισχυριζόμενος ότι είχε καταληφθεί «από το πνεύμα το διαβόλου». Πρέπει όμως να επισημάνουμε ότι ο Μπάιρον είχε την τάση να «αυτομαστιγώνεται» ανελέητα και όπως είχε πει στον ποιητή Τομ Μουρ, έτρεμε στην ιδέα ότι μάζευε πολλούς λογαριασμούς για τον θάνατό του. Ο έρωτας ήταν γι’ αυτόν ένας συνδυασμός του ωραίου και του διαβολικού και βρισκόταν διχασμένος ανάμεσα και στα δύο. Όταν το βιβλίο ολοκληρώθηκε και λαμβάνοντας υπ’ όψη μου τον πρόωρο θάνατό του στην Ελλάδα, δεν μπορούσα να μην νιώσω μια τρομερή συμπάθεια για έναν σπουδαίο και παραπλανημένο άνθρωπο.

Το βιβλίο σας αφηγείται τη ζωή του Λόρδου Μπάιρον μέσα από τις ερωτικές του σχέσεις με αναρίθμητους συντρόφους και των δύο φύλων. Ποιος ήταν ο ρόλος του έρωτα στη ζωή του Λόρδου Μπάιρον;

Ο ίδιος ο Μπάιρον είχε εξομολογηθεί για τον εαυτό του ότι δεν μπορούσε να υπάρξει χωρίς κάποιο αντικείμενο πόθου. Στην πραγματικότητα ερωτευόταν με το ταμπεραμέντο μιας γυναίκας και εγκατέλειπε τα αντικείμενα του έρωτά του με την απονιά ενός άντρα.

Πώς κρίνετε την άποψη του Μπάιρον ότι η Ελλάδα ήταν η χώρα που τον έκανε ποιητή;

Ο ίδιος πίστευε ότι η Ελλάδα ήταν η μήτρα της μεγάλης Ποίησης και ότι αν πήγαινε εκεί και χάρασσε το όνομά του σε ένα κίονα των Δελφών, αυτομάτως θα έπαιρνε το βάφτισμα του ποιητή.

Ποιοι ήταν κατά τη γνώμη σας οι λόγοι που έκαναν το Λόρδο Μπάιρον ιστορική προσωπικότητα; Ήταν το έργο του ή η ταραγμένη ζωή του;

Και στην περίπτωση αυτή, το σενάριο είναι περίπλοκο. Η φήμη που απέκτησε στη διάρκεια της ζωής του, τροφοδότησε σταδιακά το μύθο του και προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον για την ποίησή του. Είναι δύο παράγοντες αδιαχώριστοι.

byron_exofΛόρδος Μπάιρον - Οι έρωτές του
Έντνα Ο’ Μπράιεν
Μτφρ. Σοφία Σκουλικάρη
Μεταίχμιο 2010
ΣΕΛ. 192, ΤΙΜΗ €16,00
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Λαρρύ Τραμπλαί: «Το να γράφεις για τον εαυτό σου ξεχνώντας τον άλλον καταλήγει σε αδιέξοδο»

Λαρρύ Τραμπλαί: «Το να γράφεις για τον εαυτό σου ξεχνώντας τον άλλον καταλήγει σε αδιέξοδο»

Μια σύντομη κουβέντα με τον πολυβραβευμένο Καναδό συγγραφέα Λαρρύ Τραμπλαί, ενόψει της επίσκεψής του στην Αθήνα.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

O Larry Tramblay (γεν. 1954, στο Κεμπέκ) είνα...

Θίο Ντόργκαν: «Ένα ποίημα δεν ολοκληρώνεται ποτέ πραγματικά, απλώς το εγκαταλείπουμε»

Θίο Ντόργκαν: «Ένα ποίημα δεν ολοκληρώνεται ποτέ πραγματικά, απλώς το εγκαταλείπουμε»

Της Ελένης Γαλάνη

Συνάντησα τον Ιρλανδό ποιητή Theo Dorgan (γεν. 1953) και τον Σωκράτη Καμπουρόπουλο, τον μεταφραστή στα ελληνικά του βιβλίου του Ορφέας, στην Αθήνα, στη στοά Κουρτάκη, μπ...

Νεσιέ Γιασίν: «Η ποίηση είναι ένα μεγάλο έθνος χωρίς σύνορα»

Νεσιέ Γιασίν: «Η ποίηση είναι ένα μεγάλο έθνος χωρίς σύνορα»

Συνέντευξη με την τουρκοκύπρια ποιήτρια Νεσιέ Γιασίν (Nese Yasin) με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Απαγορευμένοι κήποι» (μτφρ. Αγγελική Δημουλή εκδ. Βακχικόν) και την επίσκεψή της στην Αθήνα για την παρουσίαση αυτής.

...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Δεν μεταφράζουμε λέξεις!

Δεν μεταφράζουμε λέξεις!

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Έλεγα σε προηγούμενο άρθρο μου ότι συμβαίνει κάμποσες φορές αναγνώστες μιας μετάφρασης να έχουν ενστάσεις για την απόδοση της μιας ή της άλλης λέξης. Όσοι διαμαρτύρονται μάλιστα συνήθως έχουν και μια τριβ...

Τι κάνει ο μεταφραστής

Τι κάνει ο μεταφραστής

Tου Κώστα Κουτσουρέλη

Συμβαίνει συχνά. Ο μεταφραστής που μένει πιστός στη μορφή του πρωτότυπου ποιήματος, που κρατάει λ.χ. το μέτρο ή την ομοιοκαταληξία του, να δέχεται κριτική (καλόπιστη συνήθως) ότι προδίδει το «νόημά» του....

Για τη μετάφραση

Για τη μετάφραση

Του Γιώργου Βέη

Ο Ezra Pound, ως γνωστόν, αρεσκόταν να μεταφράζει Κομφούκιο από το σινικό πρωτότυπο χωρίς να ομιλεί ή να γράφει τη γλώσσα των μανδαρίνων. Πρόκειται για δήθεν μετάφραση, παρανόηση, παράφραση ή επινόηση κειμένου;
...