«Χρειαζόμαστε τη χαοτική συνύπαρξη ετερόκλητων φωνών»

Εκτύπωση

altΕπιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Κωνσταντίνος Τζήκας με τη συλλογή διηγημάτων του Κομμένα (εκδ. Νεφέλη) φέρνει στο προσκήνιο περιθωριοποιημένους ήρωες. Ήρωες που τους παρατηρεί  μέσα από το πρίσμα του Μαγικού Ρεαλισμού, θέτοντας συνιστώσες που προσιδιάζουν στο παράλογο, το αλλόκοτο, το διαφορετικό. Με εμφανείς τις επιρροές του από τον Κάφκα, ο Τζήκας, στα δεκατρία διηγήματα της συλλογής, επιχειρεί να θέσει ερωτήματα με τρόπο ιδιαίτερο, βάζοντας με επιτυχία τον αναγνώστη στον κειμενικό του κόσμο.

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέας; Τι το καινούργιο φέρνει;
Καταρχάς, δεν πιστεύω ότι ο συγγραφέας φέρνει από μόνος του κάτι «καινούργιο». Υπάρχουν, βεβαίως, σε κάθε εποχή, συγγραφείς που είναι εμφανώς πρωτοποριακοί, που προχωρούν μπροστά τη γλώσσα, τη φόρμα, την αφήγηση με συχνά συναρπαστικό τρόπο. Περισσότερο όμως πιστεύω ότι όλοι μαζί οι συγγραφείς της εκάστοτε περιόδου φέρνουν κάτι καινούργιο, σαν σύνολο. Όλοι μαζί συνθέτουν το ψηφιδωτό του Ενός Λογοτεχνικού Κειμένου, αυτού που διατρέχει την παγκόσμια λογοτεχνία εδώ και αιώνες και βρίσκεται αενάως σε επεξεργασία των ίδιων θεματικών περί έρωτα, θανάτου, ζωής και ούτω καθεξής. Οι σύγχρονοι συγγραφείς στηρίζονται πάνω στις καινοτομίες που έχουν εισάγει οι προηγούμενοι και τις εξελίσσουν. Είναι μια αργή διαδικασία: περισσότερο σαν σπήλαιο που διαμορφώνεται στο πέρασμα των αιώνων παρά σαν χείμαρρος. Οπότε στην ίσως δικαιολογημένη ερώτηση κάποιων «μα κι άλλος πρωτοεμφανιζόμενος συγγραφέας;» θα απαντούσα ότι χρειαζόμαστε αυτή την πολυφωνία, αυτή τη χαοτική συνύπαρξη ετερόκλητων φωνών, γιατί μόνο έτσι μπορεί να προκύψει η σύνθεση, το ψηφιδωτό. Όπως όλοι οι συγγραφείς, μείζονες και ελάσσονες, έτσι κι εγώ το μόνο που φέρνω ως «καινούργιο» είναι η δική μου λογοτεχνική φωνή, η δική μου, αναπόφευκτα ιδιοσυγκρασιακή ματιά πάνω στον κόσμο.

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε για σας;
Πρόκειται για μια συλλογή σύντομων διηγημάτων με χαρακτήρες που νιώθουν, με διάφορους τρόπους, αποκομμένοι από το κύριο ρεύμα της ζωής. Νομίζω ότι η εποχή μας ευνοεί, για διάφορους λόγους, τις παντός είδους περιθωριοποιήσεις. Συγχρόνως η τέχνη ανέκαθεν γοητευόταν από το περιθωριακό, το ακραίο, το εξωλογικό. Ποτέ άλλοτε στην ιστορία της λογοτεχνίας δεν είχαμε τόσες πολλές απεικονίσεις αντιηρωικών μορφών. Το βιβλίο μου εικονογραφεί ένα φάσμα ανθρώπινης ακρότητας: οι ήρωές μου είναι σακατεμένοι, μεταφορικά ή κυριολεκτικά. Υπάρχουν επιρροές από τον Κάφκα, αλλά και από τον μαγικό ρεαλισμό. Το ανθρώπινο σώμα έχει κεντρικό ρόλο, αφού πάνω σε αυτό εγγράφονται, αγκυροβολούνται και ενίοτε εκτονώνονται οι φοβερές πιέσεις που δέχεται το άτομο στη ζωή του. Μέχρι την έκρηξη. Στο βιβλίο μου αρμολογώ μια σειρά από τέτοιες εκρήξεις.

Νομίζω ότι η εποχή μας ευνοεί, για διάφορους λόγους, τις παντός είδους περιθωριοποιήσεις. Συγχρόνως η τέχνη ανέκαθεν γοητευόταν από το περιθωριακό, το ακραίο, το εξωλογικό. Ποτέ άλλοτε στην ιστορία της λογοτεχνίας δεν είχαμε τόσες πολλές απεικονίσεις αντιηρωικών μορφών.

Πείτε μας δυο λόγια για το νεότευκτο «συγγραφικό σας εργαστήρι».
Εδώ και αρκετά χρόνια πειραματίζομαι με διαφορετικά στυλ. Στο τέλος της μέρας, βέβαια, ακολουθείς πάντοτε τη δική σου φωνή, είναι αδύνατον να ξεστρατίσεις. Ο καθένας μας έχει ένα πολύ συγκεκριμένο τρόπο για να ψηλαφίσει μια κατάσταση, αλλά μπορούμε πάντοτε να το κάνουμε μέσα σε κάποια αισθητικά και θεματικά πλαίσια. Κατά καιρούς έχω αυτοσχεδιάσει ή έχω προσπαθήσει να κινηθώ προς συγκεκριμένες αισθητικές κατευθύνσεις. Κάποια λογοτεχνικά κείμενα που έχω διαβάσει με σημάδεψαν και με επηρέασαν. Παραμένει όμως μία κατά βάση ενστικτώδης διαδικασία. Σαν να κοιτάζεις τη γραφή λίγο πλάγια – δεν θέλεις να κοιτάξεις το κτήνος ευθεία, γιατί τότε όλα γίνονται κάπως άχρωμα.

Ο δρόμος προς την έκδοση για τους νέους συγγραφείς συνήθως δεν είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα. Ποια είναι η δική σας ιστορία;
Είναι μια ψυχοφθόρα διαδικασία. Στο παρελθόν είχα λάβει κάποιες απορρίψεις για άλλα κείμενα. Με τα εν λόγω διηγήματα ήμουν τυχερός γιατί έλαβα άμεση θετική ανταπόκριση. Η προσπάθεια έκδοσης συνιστά και πόνο και μπορεί να λειτουργήσει (και έχει λειτουργήσει) αποθαρρυντικά.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

altΚομμένα
Κωνταντίνος Τζήκας
Νεφέλη 2016
Σελ. 112, τιμή εκδότη €9,30

alt

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Δεν γράφω απλώς για να ψυχαγωγήσω»

«Δεν γράφω απλώς για να ψυχαγωγήσω»

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Η Ισμήνη Ζαγοραίου στη συλλογή διηγημάτων της «Εξ απροόπτου έρωτες» (εκδ. Βακχικόν) αντλεί τα θέματα και τους χαρακτήρες της τόσο από τη σύγχρονη όσο και από την παλαιότερη εποχή. Ο έρωτας εκφράζεται ...

«Να αναστοχαστούμε κριτικά το τραυματικό παρελθόν της Δυτικής Μακεδονίας»

«Να αναστοχαστούμε κριτικά το τραυματικό παρελθόν της Δυτικής Μακεδονίας»

Επιμέλεια: Κωστας Αγοραστός

Η Ελευθερία Κυρίμη με το πρώτο της βιβλίο, τη νουβέλα «Η θάλασσα στο χιόνι» (εκδ. Μεταίχμιο) θίγει ένα πολύ μεγάλο και πολύπτυχο ζήτημα της πρόσφατης Ιστορίας. Η ηρωίδα...

«Περιπέτεια, ψυχολογικό σκιαγράφημα και φυσικά ρομάντζο»

«Περιπέτεια, ψυχολογικό σκιαγράφημα και φυσικά ρομάντζο»

Επιμέλεια: Κωστας Αγοραστός

Το πρώτο μυθιστόρημα της Ειρήνης Τσαλή με τίτλο «Golden Girl» (εκδ. Μελάνι) αν κυκλοφορούσε στην Αγγλία θα το έβρισκε κανείς στην κατηγορία Chick Lit. Και αν χρειάζεται...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Δυσοίωνες πραγματικότητες, γοητευτικές αφηγήσεις

Δυσοίωνες πραγματικότητες, γοητευτικές αφηγήσεις

Για το μυθιστόρημα του Σαντιάγο Οράσιο Αμιγκορένα «Τα τελευταία μου λόγια (μτφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. Gutenberg).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Ισχυ...

Δοκίμια & πονήματα: έργα που πλουτίζουν τη σκέψη

Δοκίμια & πονήματα: έργα που πλουτίζουν τη σκέψη

Μαξ Βέμπερ, Ζίγκμουντ Μπάουμαν, Κορνήλιος Καστοριάδης, Αν Κάρσον κ.ά. Επιλογή δοκιμίων από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

...
Κάλο & Ρέγιες: βόμβες τυλιγμένες σε μεταξωτές κορδέλες

Κάλο & Ρέγιες: βόμβες τυλιγμένες σε μεταξωτές κορδέλες

Για τα μυθιστορήματα των Pino Cacucci «Φρίντα Κάλο - !VIVA LA VIDA!» (μτφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. Άγρα) και Emma Reyes «Αναμνήσεις δι᾽ αλληλογραφίας» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη...