Γυμνοί μπροστά στον δήμιο

Εκτύπωση
ganesh-versus-the-third-reich-crop
 

Της Εύας Στάμου

Το πολυσυζητήμενο Ganesh versus The Third Reich ανέβηκε στην Στέγη και για λίγεs μόνο παραστάσεις (2-5 Απριλίου) από την Αυστραλιανή ομάδα σύγχρονου θεάτρου Back To Back Theatre. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά της διεθνούς φήμης θεατρικής ομάδας είναι ότι ορισμένοι από τους συμμετέχοντες είναι επαγγελματίες ηθοποιοί με νοητική υστέρηση. Ο θίασος, που έχει αποσπάσει πλήθος βραβείων στη χώρα του, στο παρόν περιοδεύει στην Ευρώπη.

Κεντρικό θέμα της παράστασης είναι το ταξίδι στη ναζιστική Γερμανία του θεού-ελέφαντα των Ινδών Ganesh με σκοπό να ανακτήσει την σβάστικα από τους Ναζί και να αποκαταστήσει την σημασία της ως το σανσκριτικό σύμβολο της αδελφοσύνης και της αγάπης.

Η εξουσία του σκηνοθέτη και η προσπάθειά του να επιβληθεί στα μέλη του θιάσου, η διανοητική υπεροψία του αλλά και η αντίσταση των ηθοποιών να υποταχθούν άκριτα προσφέρουν πλούσιο υλικό για σκέψη

Σύμφωνα με το σκηνοθετικό εύρημα η παράσταση κινείται αδιάκοπα ανάμεσα στις πρόβες των πέντε ηθοποιών -τρεις εκ των οποίων είναι άτομα με νοητική υστέρηση- και στις σκηνές όπου ο Ganesh φτάνει στο Άουσβιτς και συναντά τον Δρ. Μένγκελε και Εβραίους κρατούμενους με κάποιου είδους ατέλεια ή υστέρηση.

Το σχεδόν γυμνό σκηνικό και τα λιτά κουστούμια τοποθετούν στο επίκεντρο της προσοχής του κοινού την ιστορία και τις σχέσεις των ηθοποιών όπως εξελίσσονται μέσα από τις υποτιθέμενες πρόβες της παράστασης. Η εξουσία του σκηνοθέτη και η προσπάθειά του να επιβληθεί στα μέλη του θιάσου, η διανοητική υπεροψία του αλλά και η αντίσταση των ηθοποιών να υποταχθούν άκριτα στην δική του οπτική για τα πράγματα προσφέρουν στους θεατές πλούσιο υλικό για σκέψη.

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν την ανάγκη να νιώθουν ότι ανήκουν σε μία ή περισσότερες ομάδες - είναι κάτι που τους χαρίζει ασφάλεια. Η κατηγοριοποίηση με βάση τα εξωτερικά χαρακτηριστικά αλλά και τις πρόδηλες διανοητικές ικανότητες είναι η εύκολη λύση. Με την επικράτηση του καταναλωτισμού η κατάταξη και η ιεράρχηση των ανθρώπων ανάλογα με την νεότητα, την ομορφιά, την ρώμη και την εξυπνάδα, απέκτησαν διαφορετικό νόημα, καθώς ένας ανταγωνισμός χωρίς όρια με κύριο στόχο την παραγωγή και χρήση όλο και περισσότερων προϊόντων που υποτίθεται ότι αυξάνουν ή διατηρούν τις ποθητές ιδιότητες, διοχετεύτηκε στην παγκόσμια αγορά. Η επιστημονική έρευνα και η πλαστική χειρουργική χρησιμοποιήθηκαν προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η επιθυμία του σύγχρονου ανθρώπου για επιμήκυνση των ορίων του σώματος και του πνεύματος θα πραγματοποιηθεί.

ganesh-versus-the-third-reich1Τι γίνεται με το ηλικιωμένο ή μη αισθητικά συμβατό με την εποχή της «τελειότητας» σώμα; Πώς αντιμετωπίζεται το μη γρήγορο πνεύμα την εποχή της ιντερνετικής σβελτάδας; Ο ναζί μέσα μας επιθυμεί να παρακολουθεί το διαφορετικό με μια ματιά πορνογραφική και δίχως διάθεση για κατανόηση. Το τοποθετεί κάτω από το μικροσκόπιο ώστε να το εξετάσει, να το περιεργαστεί, να το κατατάξει, έχοντάς το ήδη απορρίψει ως αξία, αντιπαραβάλλοντάς το με αυτό που θεωρεί κανονικό, ωραίο, ποθητό.

Συχνά ο διανοητικά εύστροφος και ικανός λειτουργεί διατηρώντας και αναπαράγοντας στερεότυπες αντιλήψεις, περιορισμένη κλίμακα αξιών, στενή οπτική για το πώς πρέπει να λειτουργούν τα πράγματα. Κρατώντας το μυαλό του κλειστό στην διαφορετικότητα επιχειρεί να προσαρμόσει στα δικά του μέτρα κάθετι που τον ξενίζει, κάθε ασυνήθιστη συμπεριφορά, στερώντας από τον εαυτό του την ευκαιρία να διδαχθεί από όσους αντιλαμβάνεται ως λιγότερο άξιους σε οποιοδήποτε πεδίο.

Το κύριο θέμα του έργου είναι η εξουσία και η απόπειρα ελέγχου των «αδύναμων» από όσους πιστεύουν ότι έχουν το δικαίωμα να αποφασίσουν για το σωστό και το λάθος, το αισθητικά όμορφο και το αντίθετό του. Ο Χίτλερ, ο Μένγκελε, κι ο αυταρχικός σκηνοθέτης αποτελούν διαφορετικές εκφάνσεις της εκτρωματικής υπεροψίας και της προκατάληψης που γεννά η εποχή μας, των μεγάλων και μικρών τυραννίσκων που πιστεύουν στην ανωτερότητα της φυλής, των γονιδίων, της ομορφιάς ή της διάνοιας και στο δικαίωμα που αυτή υποτίθεται ότι χαρίζει σε ορισμένους να διαχειρίζονται τις ζωές των άλλων.

Back to Back Theatre
Ganesh Versus the Third Reich
Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών
2-5 Απριλίου 2014
20:30 Κεντρική Σκηνή 
 
Σκηνοθεσία: Bruce Gladwin 
Συγγραφή: Bruce GladwinMark DeansMarcia FergusonNicki HollandSimon LahertySarah MainwaringScott PriceKate SulanBrian TilleyDavid Woods
Η πρώτη σαιζόν του Ganesh Versus the Third Reich πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη των Keir Foundation, Melbourne Festival, Malthouse Theatre, National Theatre Studio (Λονδίνο) και ANZ Trustees.
 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Δυο πρόσφατες παραγωγές της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση

Δυο πρόσφατες παραγωγές της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση

Για την περφόρμανς της Τάνια Ελ Χούρυ «Cultural Exchange Rate» η οποία παρουσιάστηκε στη Στέγη από τις 6-8 Μαρτίου και για το μιούζικαλ «Moby Dick» σε μουσική Δημήτρη Παπαδημητρίου και σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα, το οποίο παρουσιάστηκε στο θέατρο Παλλάς.

...

Το αυγό του φιδιού στην οδό Κεφαλληνίας

Το αυγό του φιδιού στην οδό Κεφαλληνίας

Για την παράσταση του Τόμας Μπέρνχαρντ «Πριν την αποχώρηση» σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη, η οποία παρουσιάστηκε στο Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας.

Του Νίκου Ξένιου

...
Τραύματα της Κατοχής επί σκηνής

Τραύματα της Κατοχής επί σκηνής

Για την παράσταση «Μάρτυρες των Αθηνών» του Μάνου Καρατζογιάννη, η οποία παρουσιάζεται στο Θέατρο Σταθμός.

Του Νίκου Ξένιου

Στο θέατρο Σταθμός ο Μάνο...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Η Ψυχανάλυση, για «την άρση της άρνησης του Θανάτου»

Η Ψυχανάλυση, για «την άρση της άρνησης του Θανάτου»

Για το «Η αναρχική ενόρμηση» της Ναταλί Ζαλτζμάν (εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας).

Του Χρήσου Τσαμπρούνη

Το βιβλίο Η Αναρχική Ενόρμηση...

Σπουδές Δημιουργικής Γραφής στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Σπουδές Δημιουργικής Γραφής στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, το Νο1 Δημόσιο ΑΕΙ για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, εδώ και 20 χρόνια παρέχει αποκλειστικά διαδικτυακές σπουδές. Οι σπουδές μπορούν να γίνουν από το σπίτι, χωρίς περιορισμούς χώρου και χρόνου, χωρίς υποχρέωση φυσικής παρουσίας στην τάξη.

...
«Επιδιώκω την εξέλιξη ακόμα κι αν απαιτεί την οπισθοβασία»

«Επιδιώκω την εξέλιξη ακόμα κι αν απαιτεί την οπισθοβασία»

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ομολογώ ότι το όνομα και τη δουλειά –πρώτη ποιητική συλλογή– του Θανάση Γαλανάκη «Τα καναρίνια» (εκδ. Σμίλη), τα έμαθα πολύ πρόσφατα μέσα από ένα ...