28 Φεβρουαριου 2017

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:20:27:02 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ «Λυπάμαι πολύ που καταλήξατε εδώ μες στο μυαλό μου»

«Λυπάμαι πολύ που καταλήξατε εδώ μες στο μυαλό μου»

E-mail Εκτύπωση

altΕπιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Η ποιητική συλλογή Αιώνες του Μαξ Ρίτβο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν με ένα εισαγωγικό κείμενο της ποιήτριας Jean Valentine, το οποίο αναδημοσιεύουμε πιο κάτω.

Γνωρίσαμε τον Μαξ Ρίτβο τον Μάιο του 2014, όταν έφτασε στα χέρια μας το χειρόγραφο της ποιητικής συλλογής του Aeons (Αιώνες). Τότε οι γιατροί τού είχαν δώσει μόλις δύο μήνες ζωής. Το 2006, ο Μαξ, σε ηλικία 16 ετών, είχε διαγνωστεί με το σάρκωμα του Ewing, μια σπάνια μορφή καρκίνου των οστών. Ύστερα από εντατική θεραπεία ενός έτους, φάνηκε να έχει γιατρευτεί. Όμως ο καρκίνος επέστρεψε μετά από πέντε χρόνια, όταν ο Μαξ βρισκόταν στο τελευταίο έτος των σπουδών του στο Πανεπιστήμιο Γέιλ.

Τα τελευταία δύο χρόνια ακούγαμε συνέχεια ότι οι γιατροί του έχουν δώσει ένα, δύο ή τρεις μήνες ζωής. Ο Μαξ όμως συνέχεια τους διέψευδε.

Τα τελευταία δύο χρόνια ακούγαμε συνέχεια ότι οι γιατροί του έχουν δώσει ένα, δύο ή τρεις μήνες ζωής. Ο Μαξ όμως συνέχεια τους διέψευδε. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Γέιλ, σπούδασε ποίηση στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, βραβεύτηκε από την Poetry Society of America για τους Αιώνες, συνέχισε να γράφει, να δημοσιεύει, να δίνει διαλέξεις και συνεντεύξεις για το έργο του και για τον αγώνα του ενάντια στην ασθένεια.

Η ποίησή του αποτελεί θαυμαστό μείγμα αμεσότητας, εμβρίθειας, γρίφων, επινοήσεων, ενσαρκώσεων και εκλάμψεων. Με γλώσσα άλλοτε ωμή και άλλοτε λυρική, πότε φασκιωμένη με τη ζεστασιά των θηλαστικών και πότε «δέσμη καθάριο νερό που εκρήγνυται», κρύβει μέσα της «μια ελπίδα σε σχήμα πουλιού». Ειλικρινής και υπόκωφα ειρωνική, μας μεταφέρει σε ένα φλεγόμενο σύμπαν όπου το σώμα είναι άλλοτε ουρανός, άλλοτε καβούκι, άλλοτε ύφασμα. Στην καρδιά φυτρώνουν νύχια. Το δέρμα βρίσκεται σε ανοιχτό διάλογο με τον φλοιό και τον οπό των δέντρων. Το μυαλό είναι ένα μαύρο γάντι. Ο βολβός της τρίχας κάτι που μασιέται μέχρι να βγάλει χυμό. Το αίμα χαρούμενο κι εξουθενωμένο. Ο θάνατος καρδιοκατακτητής.

Ο Μαξ Ρίτβο έφυγε από τη ζωή στις 23 Αυγούστου 2016 σε ηλικία 26 ετών. Πριν από μερικές εβδομάδες κυκλοφόρησε στην Αμερική η δεύτερη ποιητική συλλογή του με τίτλο Four Reincarnations (Τέσσερις μετεμψυχώσεις).

* Ο JAZRA KHALEED και η ΕΛΕΝΗ ΜΠΟΥΡΟΥ είναι μεταφραστές.

 

Υπάρχει μια ολότητα βαθύτερη απ’ τη ζωή
και το λευκό της τούνελ από σχέδια.

Ένα από τα πρώτα πράγματα που εκτίμησα στην ποίηση του Μαξ Ρίτβο είναι η σοφία της. Το δίστιχο που ακολουθεί το παραπάνω είναι το εξής:

Συγχωρείται
όταν δεν έχεις κάνει τίποτε.

Κάποιοι ποιητές διακρίνονται για τη σοφία τους χωρίς όμως να έχουν ενδιαφέρον έργο. Η διαισθητική ποίηση του Ρίτβο δεν είναι μόνο σοφή αλλά χαρακτηρίζεται και από μια γοητευτικά παιγνιώδη διάθεση.

altΚαι όταν εντοπίζω για χάρη των αναγνωστών παραδείγματα αυτής, συνήθως ξεχειλίζουν από θλίψη.

Μέρος της χαράς που μου δίνει η ανάγνωση αυτών των ποιημάτων προέρχεται από την κλίση τους για περιπλοκότητα (ακολουθώντας πιστά τη ζωή, ποτέ ως αυτοσκοπός).

Θεωρώ την ποιητική συλλογή Αιώνες ένα ενιαίο ποίημα. Για παράδειγμα, μετά το «Υποχωρώντας» στο οποίο διαβάζουμε τη φράση «Συγχωρείται», ακολουθεί το δεύτερο ποίημα, «Παιδί», με τους δύο πρώτους στίχους να είναι «Κανένα δώρο προς το παρόν, γιατί τα πάντα/ δίνονται για πρώτη φορά». Ήχος ακολουθεί ήχο, μια σκέψη προετοιμάζει μια νέα σκέψη.

Ολόκληρη η δεύτερη στροφή του ίδιου ποιήματος αποτελεί επίσης παράδειγμα ατίθασης ζωντάνιας και θλίψης: 

Επιθυμώ σφόδρα ένα χοτ ντογκ:
Κατέχω τη γεύση του,
αλλά δεν είμαι σε θέση να κατέχω τα εκρηκτικά νερά του.
Σύντομα θ’ απομείνουν μόνο τα εκρηκτικά νερά.

Ένα άλλο όμορφο παράδειγμα της παιγνιώδους βαθιάς αίσθησης έκπληξης που διατρέχει αυτό το ενιαίο –όπως το θεωρώ εγώ– μακροσκελές ποίημα είναι το «Αν και», ένα σύντομο ποίημα το οποίο παραθέτω ολόκληρο:

Σου έχω μιλήσει για τον παράδεισο–
εννοούσα απλά
ότι τα μάτια είναι ήλιοι που βλέπουν˙
η όραση είναι των προσώπων ο νευρικός, απολαυστικός Κύριος.

 

Κάθε που σ’ ακούω ξεγυμνώνομαι.
Όταν φιλώ τον αστράγαλό σου, φιμώνω μια μάντισσα.
Η μάντισσα μιλά από τον λόφο του αστραγάλου σου.

Επιτρέψτε μου να κλείσω λέγοντας κάτι που θέλουμε πάντα να πούμε σε έναν ιδιοφυή άνθρωπο: Σ’ ευχαριστούμε, Μαξ Ρίτβο! 

JEAN VALENTINE 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Τι θα διαβάσουμε την Άνοιξη

Τι θα διαβάσουμε την Άνοιξη

Επιλογές από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και επανεκδόσεων σημαντικών βιβλίων.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Πέθανε η ποιήτρια Νατάσα Χατζιδάκι

Πέθανε η ποιήτρια Νατάσα Χατζιδάκι

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο της Νατάσας Χατζιδάκι.

Επιμ. Απόστολος Σκλάβος

...

Όταν η λογοτεχνία «πρωταγωνιστεί» στη σκηνή

Όταν η λογοτεχνία «πρωταγωνιστεί» στη σκηνή

Επιλέξαμε 12 έργα που ανεβαίνουν σε σκηνές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης το αμέσως επόμενο διάστημα. 

Του Γιώργου Μητρόπουλου

Ο χώρος της λογοτεχνίας ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Ψαλμοί, άγρια άλογα κι ένα δαχτυλίδι γύρω απ’ το φεγγάρι

Ψαλμοί, άγρια άλογα κι ένα δαχτυλίδι γύρω απ’ το φεγγάρι

Για τη συναυλία του διεθνούς φήμης Ensemble Musikfabrik το οποίο ερμήνευσε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, τέσσερα έργα του Harry Partch, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση.

Του Φραγκίσκου Κον...

Στο εργαστήρι της Άννας Παπασταύρου

Στο εργαστήρι της Άννας Παπασταύρου

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου με το οποίο δούλεψαν πρόσφατα και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενη η μεταφράστρια Άννα Παπασταύρου με αφορμή τις μ...

Εις ελευθερίαν: «έρως» του λόγου και «έκστασις» θεατρική

Εις ελευθερίαν: «έρως» του λόγου και «έκστασις» θεατρική

Για τη θεατρική μεταφορά του εκτεταμένου διηγήματος Εις ελευθερίαν της Ελεονώρας Σταθοπούλου, σε διασκευή και σκηνοθεσία Μαρίας Αιγινήτου. (φωτ. Γιάννης Πρίφτης)

Του Θάνου Κάππα...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube