Βραβείο Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας «Ζαν Μονέ»: Στον Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ για το «Ο κηπουρός και ο θάνατος»

Ο Βούλγαρος συγγραφέας Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ τιμήθηκε με το 32ο Βραβείο Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας Ζαν Μονέ για το μυθιστόρημά του Ο κηπουρός και ο θάνατος (μτφρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, εκδ. Ίκαρος).

Ο Ζεράρ ντε Κορτάνζ, πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του θεσμού, χαρακτήρισε το μυθιστόρημα ως «ένα βιβλίο φωτός ενάντια στη μαύρη τρύπα του θανάτου». Το βραβείο απονεμήθηκε στη γαλλική έκδοση του μυθιστορήματος, με τίτλο Le jardinier et la mort (μτφρ. Μαρί Βρινά-Νικόλοφ, εκδ. Gallimard, 2025), και τιμά επίσης το σύνολο του έργου του Γκοσποντίνοφ.

Ο Γκοσποντίνοφ είχε αρχικά προταθεί μαζί με επτά άλλους Ευρωπαίους συγγραφείς, πριν καταλήξει στην τελική λίστα μαζί με τον Ιρλανδό Τζόζεφ Ο’Κόννορ και τον Ιταλό Αντρέα Μπαγιάνι.

Ο συγγραφέας εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επισημαίνοντας τη σημασία της διάκρισης. «Ο Ζαν Μονέ ήταν ένας από τους πατέρες της σύγχρονης Ευρώπης, κάτι που με χαροποιεί ιδιαίτερα» έγραψε. Αναφέρθηκε επίσης σε αρκετούς προηγούμενους νικητές, μεταξύ των οποίων οι Πατρίκ Μοντιανό, Ίαν ΜακΓιούαν και Πασκάλ Κινιάρ.

• Διαβάστε επίσης: «Ο κηπουρός και ο θάνατος» του Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ (κριτική) – Φροντίδα και απώλεια στον πυρήνα της ζωής

Το Βραβείο Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας Ζαν Μονέ, το οποίο θεσπίστηκε το 1995, απονέμεται κάθε χρόνο σε έναν Ευρωπαίο συγγραφέα για ένα έργο που γράφτηκε ή μεταφράστηκε στα γαλλικά κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Το βραβείο συνοδεύεται από το χρηματικό έπαθλο των 5.000 ευρώ.

Η επίσημη τελετή απονομής θα πραγματοποιηθεί στις 21 Νοεμβρίου στο πλαίσιο του 39ου Φεστιβάλ Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας στο Κονιάκ της Γαλλίας. 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

O Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ γεννήθηκε το 1968. Είναι ένας από τους πιο μεταφρασμένους Βούλγαρους συγγραφείς μετά το 1989, ενώ συγκαταλέγεται στους πιο εφευρετικούς και τολμηρούς λογοτέχνες της Ευρώπης. Το πρώτο του βιβλίο Φυσικό μυθιστόρημα (μτφρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, εκδ. Ίκαρος) κυκλοφόρησε το 1999, έγινε διεθνές μπεστ σέλερ, μεταφράστηκε σε 24 γλώσσες και χαρακτηρίστηκε από το New Yorker ως ένα «αναρχικό-πειραματικό ντεμπούτο». Το δεύτερο μυθιστόρημά του Περί φυσικής της μελαγχολίας (μτφρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, εκδ. Ίκαρος) κέρδισε πολλά λογοτεχνικά βραβεία, μεταξύ άλλων το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος στη Βουλγαρία (2013), το ελβετικό βραβείο Jan Michalski Preis (2016) και το πολωνικό βραβείο Angelus (2019). Έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 15 γλώσσες.

Το τρίτο του μυθιστόρημα Χρονοκαταφύγιο (μτφρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, εκδ. Ίκαρος) κυκλοφόρησε το 2020. Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος στη Βουλγαρία (2021), με το βραβείο Strega Europeo (2021), καθώς και με το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ 2023. Έχει διδάξει στο Πρόγραμμα Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστήμιου Humboldt στο Βερολίνο και εργάστηκε ως επισκέπτης συγγραφέας στο Berliner Kunstlerprogramm des DAAD και στο Wissenschaftskolleg zu Berlin.