stamatis

«Δεν είναι εύκολο να σπάσεις το firewall της εποχής»  
Ο Αλέξης Σταμάτης μιλάει με αφορμή το τελευταίο του μυθιστόρημα.

Πολυτάλαντος –έχει θητεύσει ήδη με επιτυχία στην ποίηση, στο θεατρικό έργο και στο παιδικό βιβλίο –ο Αλέξης Σταμάτης κατέθεσε πρόσφατα το τελευταίο του μυθιστόρημα. Ένα βιβλίο που ξετυλίγει δεξιοτεχνικά τον μύθο του μέχρι την τελική έκρηξη και ξεσκεπάζει τα κάτοπτρα της ανθρώπινης αυταπάτης.

Ο ήρωάς σας, ο Άρης, χρειάζεται έναν ισχυρό διαμεσολαβητή που θα τον βοηθήσει να εξορύξει την πιο βαθιά του αλήθεια – ο συγγραφέας;
Ο συγγραφέας πιστεύω ότι είναι μοναδική περίπτωση. Είναι ο ίδιος ο διαμεσολαβητής μεταξύ του χαοτικού κόσμου που τον εμπνέει και του επεξεργασμένου κειμένου που καταθέτει (εγκαταλείπει). Από εκεί και πέρα αναλαμβάνουν άλλοι, οι επιμελητές, οι φιλόλογοι, οι κριτικοί κ.λπ.

«Σκότωσε ότι αγαπάς» είναι μια γνωστή λογοτεχνική παραίνεση για τις εμμονές του δημιουργού – οι δικές σας εμμονές ποιες είναι;

Το «Σκότωσε ότι αγαπάς» δεν αφορά τόσο τις εμμονές, αλλά τις «αγάπες». Σημαίνει ότι πρέπει να ξεφορτώνεσαι εκείνα τα στοιχεία, τις φράσεις, τις σκηνές του κειμένου που, όσο και να τα «έχεις ερωτευτεί», όσο κι αν αυτοτελώς σου αρέσουν, δεν προσθέτουν κάτι στο όλον, αλλά αντιθέτως το αδυνατίζουν, του διασπούν τη συνοχή. «Kill your darlings» ήταν η συμβουλή του μεγάλου Faulkner. Προσωπικά, σε αρκετά βιβλία μου, αν τα ξανάγραφα, θα έκανα ένα γερό editing, όχι τόσο για να ξορκίσω τις εμμονές μου, αλλά για να τις κάνω πιο διάφανες. Αν ξανάγραφα π.χ. το «Μπαρ Φλωμπέρ» σήμερα, θα έκοβα καμιά δεκαριά σελίδες τουλάχιστον.

Μήπως όμως η σημερινή λογοτεχνία εξαντλείται σε ασκήσεις ύφους; Ο ήρωάς σας αναποδογυρίζει επώδυνα την παραπάνω εντολή.
H σημερινή λογοτεχνία βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο. Η εποχή μας είναι κατακερματισμένη και απομαγευτική, μια και τα ερεθίσματα που προσφέρει είναι a priori διυλισμένα και έρχονται στο φως έχοντας ήδη 

Ολόκληρη η λογοτεχνία είναι ένα παιχνίδι ανάμεσα σε ένα Εγώ και σε έναν Άλλο

απεκδυθεί τον ίδιο τους τον μύθο. Η εποχή μας παράγει τα ίδια της τα γεγονότα ως αποδομημένες αφηγήσεις, μποϊκοτάροντας ως ένα σημείο τη λογοτεχνική τους απόδοση – είτε αυτή πραγματοποιείται μέσα από κλασικές αφηγήσεις είτε μέσα από μοντέρνες, ακόμη και μεταμοντέρνες. Αυτή η συνθήκη δημιουργεί δυσκολίες στους δημιουργούς, οδηγώντας πολλούς στις «ασκήσεις ύφους» που λέτε. Δεν είναι εύκολο να σπάσεις το firewall της εποχής. Όταν η σημερινή λογοτεχνία συνειδητοποιήσει ποιος είναι ο σύγχρονος «Μύθος» της –κάτι εξαιρετικά δύσκολο, καθώς ο Μύθος αυτός είναι δύσκολο να αναγνωστεί, εφόσον τα συστατικά του είναι τόσο συσκοτισμένα–, τότε θα αναδυθεί και ο λόγος που θα τον αποτυπώσει.

Στο βιβλίο παίζετε έντονα με την έννοια του Άλλου, ως αντιμετάθεση του Εγώ – είναι τελικά το θέμα της ταυτότητας ο κεντρικός άξονας της δουλειάς σας;
Ο άνθρωπος δεν νοείται δίχως τον άλλον. Ο Άλλος είναι η μόνη του ευκαιρία, είναι η αντανάκλασή του και η μόνη του δυνατότητα να «παραδοθεί» κάπου, να υπερβεί το Εγώ. Εξάλλου, υπό μια έννοια, ολόκληρη η λογοτεχνία είναι ένα παιχνίδι ανάμεσα σε ένα Εγώ και σε έναν Άλλο: τον συγγραφέα και τον αναγνώστη. Όσο για την «ταυτότητα», σίγουρα είναι από τα κεντρικά μου ζητήματα. Αλλά η ταυτότητα για μένα δεν είναι μόνον ένας στατιστικός μέσος όρος που προκύπτει από την καταγωγή, το περιβάλλον, τις επιρροές, τις συγκρούσεις κ.λπ., είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο και βαθύτατα πυρηνικό, είναι το αποτύπωμα της κάθε ψυχής πάνω στην ύλη που την περιτριγυρίζει.

skotoseoti-agapasΣκότωσε ό,τι αγαπάς
ΑΛΕΞΗΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ
ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 2009
σελ. 252, τιμη €18,81

Πόπη Μουσουράκη


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γιάννης Σκαραγκάς: «Συστήνομαι ξανά στον κόσμο αλλά και στον εαυτό μου»

Γιάννης Σκαραγκάς: «Συστήνομαι ξανά στον κόσμο αλλά και στον εαυτό μου»

Συνέντευξη με τον Γιάννη Σκαραγκά με αφορμή το μυθιστόρημά του «Πριν κοιμηθείς με τον διάβολο» (εκδ. Κριτική).

Του Κώστα Αγοραστού

Το καινούργιο σας βιβλίο Πριν κοιμηθείς με τον διάβολο (εκδ. Κριτική) είναι ιστορικό την ίδια στιγμ...

Σπύρος Πετρουλάκης: «Έχω αδυναμία στις αδυναμίες των ανθρώπων»

Σπύρος Πετρουλάκης: «Έχω αδυναμία στις αδυναμίες των ανθρώπων»

Συνέντευξη με τον Σπύρο Πετρουλάκη με αφορμή το μυθιστόρημά του «Η νύχτα της αλήθειας» (εκδ. Μίνωας).

Της Στεφανίας Τζακώστα

Ο Σπύρος Πετρουλάκης γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα, έχοντας ζήσει επίσης στο Ρέθυμνο και στα Χανιά από...

Ζαχαρίας Σκούρας: «Η Γη είναι φιλόξενος ξενιστής μας»

Ζαχαρίας Σκούρας: «Η Γη είναι φιλόξενος ξενιστής μας»

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Ζαχαρία Σκούρα, με αφορμή το βιβλίο του «Ταξιδεύοντας στην εποχή του ανθρώπου – η ζωή στην Ανθρωπόκαινο» (εκδ. Γερμανός).

Της Ελένης Κορόβηλα

Μπορεί ένα βιβλίο να αγγίξει σχεδόν όλα τα ζητήματα που άπτονται της ιστορίας του ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Μαθήματα πιάνου έναντι κηπουρικής εργασίας (διήγημα)

Μαθήματα πιάνου έναντι κηπουρικής εργασίας (διήγημα)

Ήμουν δευτέρα δημοτικού όταν άκουσα την κυρία Μανωλία να παίζει στο πιάνο μια σονάτα του Μπετόβεν. Μαγεύτηκα. Από τότε το όνειρό μου ήταν να γίνω μουσικός, σαν εκείνη. Ήταν πρωτευουσιάνα με πτυχίο από το Εθνικό Ωδείο. Ποιος ξέρει πώς κατέληξε στα χωριά μας.

Του Δημήτρη Βο...

Αν Πεντέρς: «kalá»

Αν Πεντέρς: «kalá»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ποιητική σύνθεση της Βελγίδας ποιήτριας Αν Πεντέρς «kalá» (μτφρ. Αναστασία Χαβάτζα) που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια ακροθαλασσιά. Πολύχρωμη. Ορυκτώδης. ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Βάσιας Τζανακάρη «Αδελφικό», που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΜΑΡΩ

Το μωρό γκρίνιαζε σε όλη τη διαδρομή. Τόσο που το μι...

Λ. Π. Χάρτλεϊ: «Ο μεσάζων»

Λ. Π. Χάρτλεϊ: «Ο μεσάζων»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Λ.Π. Χάρτλεϊ «Ο μεσάζων» (μτφρ. Τόνια Κοβαλένκο), που κυκλοφορεί στις 28 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Tο παρελθόν είναι μια ξένη χώρα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

27 Σεπτεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών. Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ