Ο απόλυτος έρωτας με τα «κόκκινα κορίτσια» του Φαζαρντί

Εκτύπωση

femmes rouges plus belles 700Για το μυθιστόρημα του Frederic H. Fajardie «Κόκκινα κορίτσια πάντα πιο όμορφα» (μτφρ. Γιάννης Καυκιάς, εκδ. Angelus Novus).

Της Βέρας Παύλου

Ο έρωτας για τον Μάη

"Αυτοί που δεν αγάπησαν ποτέ μια γυναίκα με την πρώτη ματιά, και για μια ολόκληρη ζωή, δεν θα με καταλάβουν. Δεν θα μπορέσει να μας χωρίσει ο χρόνος, μήτε ο θάνατος -θα είσαι η τελευταία εικόνα που θα πάρω μαζί μου. "Κόκκινα κορίτσια πάντα πιο όμορφα" διαλαλούσε ένα σύνθημα. Με αυτό το σύνθημα του Μάη του '68 ο Φρεντερίκ Φαζαρντί, ξυλουργός, ελαιοχρωματιστής, χτίστης που συμμετείχε ενεργά στις κινητοποιήσεις, συνδέει τον απόλυτο έρωτα και την αφοσίωση σε μια γυναίκα με τον έρωτα για την επανάσταση.

Με τη μετέπειτα αφοσίωσή του στην γραφή, όπως ανέφερε ο ίδιος σε συνέντευξή του, συνέχισε την εξέγερση. Στο βιβλίο αυτό, η πένα του ξεχύνεται ορμητικά σαν τα πλήθη του Μάη του '68 στους δρόμους, τα νοιώθουμε μέσα από τις λέξεις που αναβλύζουν ζωή, θυμό, έξαρση, επιθετικότητα, αφορισμούς, βρισιές, έρωτα, τρυφερότητα.

Ο Φρέντι είναι ήδη πάντα εκεί, αλλά σε έναν άλλο χρόνο στον οποίο έχει αγκιστρωθεί. Η κίνηση της γραφής αναδεύει την ιστορία.

"Τι γύρευα, εκείνη τη Δευτέρα 6 του Μάη, σ' αυτό το παλλόμενο Καρτιέ Λατέν όπου πλανιόταν η μυρωδιά του πικραμύγδαλου των δακρυγόνων; Νομίζω ότι περίμενα όλα όσα πίστευα ότι ήταν επανάσταση. Ήθελα "τα πάντα εδώ και τώρα". Η ορμή του εικοσάχρονου, η διάθεση αλλαγής και η αδυναμία αναμονής. Το "εδώ και τώρα" για ένα κόσμο τόσο λάθος δομημένο, σηματοδοτεί και το "ίσως ποτέ"… Με μία αυτοσαρκαστική, και κοινωνικοπολιτικά κριτική ματιά ο συγγραφέας, επισκέπτης στο Παρίσι, είκοσι χρόνια μετά, ανατέμνει το χθες μέσα από την κατάληξη της πόλης, την υποταγή, την ενσωμάτωση και αναστοχάζεται με δηκτικό τρόπο τις αιτίες της αποτυχίας, εαυτού συμπεριλαμβανομένου.

Αυτοεξόριστος ο Φρέντι από την ίδια του την πόλη στη Νότιο Αφρική επί 20 χρόνια, επιστρέφει στο Παρίσι το 1988. Μάης και πάλι. "Δεν το γνώριζα αυτό το μέρος". Βουλεβάρτο Σεν Μισέλ, Καρτιέ Λατέν, κήποι Λουξεμβούργου, Σορβόννη. Το απαίσιο "Ζωρζ Πομπιντού", ο ίδιος Πομπιντού που απαγόρευσε τις διαδηλώσεις. Περιπλάνηση στην πόλη όπου αναδύονται πυκνές και ολοζώντανες σχεδόν σωματικές μνήμες και όχι αναμνήσεις. Ο Φρέντι είναι ήδη πάντα εκεί, αλλά σε έναν άλλο χρόνο στον οποίο έχει αγκιστρωθεί. Η κίνηση της γραφής αναδεύει την ιστορία. "Οι ανυποχώρητοι της διασταύρωσης Ρασπάιγ-Μονπαρνάς, η κεφαλή της διαδήλωσης στην πλατεία Ντανφέρ-Ροσερό, η κατάληψη του Οντεόν, η αντιδιαδήλωση από το Μονπαρνάς στο σταθμό Αουστερλιτς". Η τοπογραφία του Μάη και η πυκνή χρονική της υφή αναπτύσσεται σε πέντε κεφάλαια, μετά τα τρία πρώτα όπου ο Φρέντι περιηγείται το 1988 και εμείς τον παρακολουθούμε το 2018.

Τον αποκλεισμό εισάγει αργότερα με το λογοπαίγνιο l' a-mur (mur=τοίχος) θέλοντας να αναδείξει τo αδύνατο, την σκοτεινή διάσταση της επιθυμίας για έρωτα, επανάσταση, αλλαγή...

Ο παιδικός φίλος Τέντι, μαζί στις τρέλες και στο ποδόσφαιρο, ισχυρός δεσμός φιλίας που συνεχίζεται στους δρόμους του Μάη. Η Φρανσίν, ο μεγάλος έρωτας, η αγιάτρευτη πληγή. Στα επόμενα είκοσι κεφάλαια ξεδιπλώνεται η περίοδος Ιουνίου- Σεπτεμβρίου 1968. Η κατρακύλα του κινήματος, η κυριαρχία του εκλογικίστικου λόγου, ο "υπέρτατος σωτήρας" Μιτεράν, ο κόσμος "είχε στενέψει, μικροσκοπικός, κατοικούνταν από νάνους". Ο Φρέντι και ο Τέντι περιφέρονται στην πόλη και στις διαδηλώσεις μέχρι τη στιγμή που γίνονται μάρτυρες ενός φόνου, ένας ματατζής σκοτώνει έναν άλλο. Λίγες μέρες μετά και πριν προλάβουν να αποδράσουν, ο αστυνομικός σκοτώνει με τρεις σφαίρες τον Τέντι. Βάζοντας ηρωίνη και μαριχουάνα στο δωμάτιό του, η υπόθεση χαρακτηρίζεται "ξεκαθάρισμα λογαριασμών". Ο Τέντι δικαιώνει τον φίλο του, σκοτώνοντας τον αστυνομικό Ρουσό και αυτοφυγαδεύεται.

Είκοσι χρόνια στη Νότιο Αφρική σε μία ατέρμονη, βασανιστική προσμονή μιας αναγέννησης, ενός νέου αντάρτικου. Και είκοσι χρόνια αναμονής, χωρίς να κάνει έρωτα, με την προσμονή να ξαναβρεθεί στην αγκαλιά της αγαπημένης του. Τίποτε από τα δύο δεν συνέβη. Απόλυτη ματαίωση των προσδοκιών. Μόνος, με πολλά χρήματα, σε ένα Παρίσι αποξενωμένο, με την αγαπημένη του να έχει παντρευτεί με δικαστή και την μεγάλη ανατροπή στα τρία τελευταία κεφάλαια: έχασε είκοσι χρόνια χωρίς λόγο.

Τι απομένει; Το ερώτημα: πενήντα χρόνια μετά και τόση σοφία, τι είναι πραγματικά ανατρεπτικό (subversif);

Ο Φρεντερίκ Φαζαρντί διασχίζει με την γραφή του την ιστορία, συλλογική, προσωπική και μαζί διασχίζει χωρίς φόβο και πάθος την "φαντασίωση" που κρατά τα πράγματα ακινητοποιημένα επί 20 χρόνια. Η φαντασίωση του "εδώ και τώρα", καμία αναβολή. Και ο χρόνος που δεν κυλά. Από την άλλη πλευρά σκιαγραφεί τον τρόπο με τον οποίο ο καπιταλισμός με την αλλοτριωτική του διάσταση που πυροδότησε την εξέγερση κατόρθωσε επίσης να την ρουφήξει, σαν νεανική -χωρίς βάση- τρέλα, μέσα από την διάλυση των δεσμών, κοινωνικών, προσωπικών και κυρίως του ίδιου του έρωτα. Le capitalisme exclue l' amour - o καπιταλισμός αποκλείει τον έρωτα θα πει ο Ζακ Λακάν. Τον αποκλεισμό εισάγει αργότερα με το λογοπαίγνιο l' a-mur (mur=τοίχος) θέλοντας να αναδείξει τo αδύνατο, την σκοτεινή διάσταση της επιθυμίας για έρωτα, επανάσταση, αλλαγή, διάσταση που εισάγει την έλλειψη: ή την λαμβάνει κάποιος υπόψη του και με τόλμη πράττει, ή την αγνοεί και καταβαραθρώνεται.

Ο Φαζαρντί σκάβει με την γλώσσα και φτάνει στο τέλος της προσωπικής ιστορίας του πρωταγωνιστή του, της δικής του και του Μάη. Ο Φρέντι αυτοκτονεί στέλνοντας ένα γράμμα στην αγαπημένη του, ο Φαζαρντί αφήνει αυτό τον κόσμο στα εξήντα του χρόνια ενώ οι καταθλίψεις και οι αυτοκτονίες κορυφώνονται σε συλλογικό επίπεδο στη Γαλλία τα επόμενα χρόνια. Τι απομένει; Το ερώτημα: πενήντα χρόνια μετά και τόση σοφία, τι είναι πραγματικά ανατρεπτικό (subversif);

Η Βέρα Παύλου είναι ψυχαναλύτρια.

→ Στην κεντρική εικόνα η Anne Wiazemsky και ο Jean-Pierre Léaud από την ταινία «Η κινέζα» του Jean-Luc Godard. 

alt

Κόκκινα κορίτσια, πάντα πιο όμορφα
Frederic H.Fajardie
Μτφρ.Γιάννης Καυκιάς
Angelus Novus 2018
Σελ. 192, τιμή εκδότη €12,72 

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ FREDERIC H. FAJARDIE

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Έρωτας πέρ' από τον θάνατο

Έρωτας πέρ' από τον θάνατο

Για το μυθιστόρημα της Έμιλι Μπροντέ «Ανεμοδαρμένα Ύψη» (μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου, εκδ. Ψυχογιός).

Της Νίκης Κώτσιου

Παρά τον αμοιβαίο έρωτα που αναπτύσσεται ανάμεσα σ...

Ο «Ταξιδιώτης», μυθιστόρημα-μαρτυρία για τη ναζιστική λαίλαπα

Ο «Ταξιδιώτης», μυθιστόρημα-μαρτυρία για τη ναζιστική λαίλαπα

Για το μυθιστόρημα του Urlich Alexander Boschwitz «Ο ταξιδιώτης» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Κλειδάριθμος), που κορυφώνεται στη διάρκεια της περίφημης «Νύχτας των Κρυστάλλων». 

Του Διονύση Μαρίνου

...
Όταν οι ήρωες αυτονομούνται: Δύο  νουβέλες του Πολ Όστερ

Όταν οι ήρωες αυτονομούνται: Δύο νουβέλες του Πολ Όστερ

Για το βιβλίο «Μέρα Νύχτα», στον οποίο περιλαμβάνονται οι δύο νουβέλες του Paul Auster «Ταξίδια στο σκριπτόριο» και «Άνθρωπος στο σκοτάδι» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Τέσυς Μπάιλα...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Αυτές είναι οι βραχείες λίστες των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2019

Αυτές είναι οι βραχείες λίστες των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2019

Το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού ανακοίνωσε τις βραχείες λίστες των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2019.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πρόκειται για τις τρεις κατηγο...

Ιστορίες για «χαμένες ομπρέλες», «καπέλα» και άλλα πλάσματα

Ιστορίες για «χαμένες ομπρέλες», «καπέλα» και άλλα πλάσματα

Για τη συλλογή μικροδιηγημάτων του Κώστα Σιαφάκα «Αντανάκλαση» (εκδ. Σμίλη).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Στη συλλογή Αντανάκλαση του Κώστα Σιαφάκα, όπου τα πεζά έχουν συνήθως...

Αρίσταρχος Παπαδανιήλ: Συμμετέχοντας σε ένα διαμεσικό αφήγημα

Αρίσταρχος Παπαδανιήλ: Συμμετέχοντας σε ένα διαμεσικό αφήγημα

Με αφορμή την έκδοση και παρουσίαση του poster book του Αρίσταρχου Παπαδανιήλ «Ήταν μια φορά ένας κομίστας στην TV (Η πολυκατοικία)» (εκδ. Syllipsis), το χρονικό ενός διαμεσικού αφηγήματος.

Επιμέλεια: Λωνίδας Καλούσης...