russianatwes

Το τελευταίο διάστημα ξανάπεσαν στα χέρια μου βιβλία γνώριμα από παλιά καθώς και κάποια που μέχρι πρότινος αγνοούσα.

Της Μαρίας Καλιόρη

Ανάμεσα στα δεύτερα ήταν η Βάρενκα Ολέσοβα του Μαξίμ Γκόρκι (Ροές, μτφρ. Π. Σταθόγιαννης). Λόγω εποχής, ίσως και λόγω ύφους, άργησα να μπω στο ρυθμό της νουβέλας, όμως η ολοκλήρωση της ανάγνωσης τελικά με αποζημίωσε με το παραπάνω. 

Ένας έρωτας που τα ανατρέπει όλα

gorki180Ένας νεαρός διανοούμενος, ο Ιπολίτ, αποφασίζει να δεχτεί την πρόσκληση της πρόσφατα χηρεύσασας αδελφής του και να περάσει το καλοκαίρι μαζί της στο επαρχιακό της σπίτι. Ο κεραυνοβόλος έρωτας έρχεται στο πρόσωπο της νεαρότατης Βάρενκα, που κυριολεκτικά αναστατώνει την ζωή του και κλονίζει τις πεποιθήσεις του. Αναστολές, ανασφάλειες, ξαφνικές εφιδρώσεις, οδηγούν τον ερωτευμένο Ιπολίτ σε μια εσωτερική διαμάχη μιας και δεν είναι σε θέση να αποδεχτεί την λογική του πρωτόγνωρου συναισθήματος που τον έχει κυριεύσει. Η Βάρενκα βάζει στο τραπέζι τα αδιαμφισβήτητα προσόντα της, την ομορφιά και τη φρεσκάδα της, χωρίς ποτέ να τα προσφέρει. Έτσι ο δυστυχής Ιπολίτ θα μείνει νηστικός στο τέλος του καλοκαιρινού δείπνου, χωρίς να γευτεί ούτε ένα φιλί. Δυο διαφορετικοί κόσμοι που όσο κι αν ποθούν ο ένας τον άλλον, παραμένουν ανέγγιχτοι. Από τη μία η λογική και οι αξίες της επιστήμης και από την άλλη οι παραδοσιακές σταθερές της θρησκείας αλλά και των νόμων που διέπουν τη σκληρή επαρχιώτικη ζωή. Η Βάρενκα δεν διστάζει, παρά το νεαρό της ηλικίας της, να φερθεί σκληρά στους χωρικούς που δουλεύουν στα κτήματα του πατέρα της. Κι αυτή η πάλη, ανάμεσα στο νέο και το παλιό, δεν μπορεί παρά να οδηγήσει στην πτώση ή την έκρηξη. Ο Ιπολίτ πέφτει στο ποτάμι, δεν κερδίζει το φιλί αλλά δεν θα είναι πλέον ο ίδιος. Με μεγάλη μαεστρία, ο Γκόρκι μας αφήνει με το ανεκπλήρωτο του έρωτος. H ένωση των δύο εις σάρκα μίαν, δεν ευοδώνεται. 

Ένας κόσμος που δεν υπάρχει πια

lilin180Ο άγνωστος μέχρι πρότινος, Νικολάι Λίλιν, με τη Σιβηρική Αγωγή (Πατάκης, μτφρ. Μαρία Οικονομίδου), ήταν μία απρόσμενη έκπληξη. Ο Λίλιν μας βάζει γρήγορα στη ζωή και τα έργα των Σιβηριανών Ούρκα -μιας ιδιόμορφης κοινότητας "τίμιων εγκληματιών"- οι οποίοι εκτοπίστηκαν το 1930 από την Σιβηρία, σε μια νέα, νότια γη, την Υπερδνειστερία, και σχημάτισαν την κοινότητα του Κάτω Ποταμού. Το 1990, μετά τη διάλυση του ανατολικού μπλοκ, η Υπερδνειστερία, διακήρυξε την ανεξαρτησία της, χωρίς να αναγνωριστεί ποτέ από κανέναν. Ο Κολίμα, ένας πιτσιρικάς Ούρκα, μεγαλώνει κι εκπαιδεύεται σύμφωνα με τους κώδικες τιμής, αλληλεγγύης, αλτρουισμού, υπερηφάνειας, τιμωρίας και θανάτου, των "τίμιων εγκληματιών". Υπέρτατα αγαθά, η ελευθερία και η χριστιανική πίστη. Οι τίμιοι εγκληματίες του Κάτω Ποταμού αντιστέκονται με κάθε ανέντιμο τρόπο στην θεσμοθετημένη εξουσία. Ζουν ληστεύοντας τράπεζες, εμπορευματικά τρένα κι ό,τι άλλο μολύνει την καθαρότητα των αξιών τους. Τηρούν ευλαβικά τους δικούς τους εσωτερικούς νόμους και τιμωρούν αμείλικτα όσους τους παραβιάζουν. Το έγκλημα αποκτά νέα ταυτότητα. Οι Ούρκα δεν λειτουργούν μαφιόζικα. Δεν κυνηγούν τον πλούτο, αλλά μια καλή ζωή, ποτισμένη από τη σοφία των παππούδων και θέλουν πάση θυσία να τη διαφυλάξουν. Οι ήρωες, με υπερηφάνεια μπαινοβγαίνουν στη φυλακή, μυούνται στην ύψιστη τέχνη του τατουάζ, που εμφανίζεται ως μια ιερή κωδικοποιημένη γλώσσα και μεταφέρουν μηνύματα και χαιρετίσματα φίλων και συγγενών. Μετά το σοκ, των αρχικών σελίδων, ο άγριος κόσμος των Ούρκα, γίνεται οικείος και σχεδόν αγαπητός. Οι Ούρκα μοιράζονται τα αγαθά, διαπνέονται από υψηλή αίσθηση δικαίου, προστατεύουν με σεβασμό τους αγαπημένους του θεού, δηλαδή τα άτομα με ειδικές ανάγκες, και δεν υπάρχει ιδιοτέλεια στα ανέντιμα τίμια εγκλήματά τους.

Ο Λίλιν με το πρώτο του βιβλίο σημείωσε τεράστια εμπορική επιτυχία και έχτισε τον προσωπικό του μύθο. Γεννήθηκε το 1980 στην Υπερδνειστερία, μεγάλωσε και γαλουχήθηκε στην σιβηρική αγωγή, φυλακίστηκε ως ανήλικος για ποινικά αδικήματα, πολέμησε στην Τσετσενία και στα 18 του κατέφυγε στην Ιταλία, όπου ζει μέχρι σήμερα και ασχολείται με το τατουάζ, στο εργαστήριό του στο Μιλάνο. Μόλις στα 29 του, κυκλοφόρησε την Σιβηρική Αγωγή, την οποία έγραψε στα ιταλικά, αυτοβιογραφούμενος και απαγορεύοντας ρητά στον εκδοτικό του οίκο να μεταφραστεί το βιβλίο στα ρωσικά, παρότι μεταφράστηκε ήδη σε 40 γλώσσες. Κι εδώ, προκύπτουν ορισμένα ερωτήματα που όσο δεν απαντούνται τόσο μεγαλώνει το μυστήριο του Λίλιν. Ιστορικά δεν επιβεβαιώνεται η ύπαρξη των Ούρκα, πολύ δε λιγότερο η εκτόπιση πληθυσμών από τη Σιβηρία προς το νότο - μόνο το αντίθετο. Το διαδίκτυο βρίθει από αναρτήσεις κατοίκων της περιοχής του Κάτω Ποταμού –που δεν υπάρχει, αλλά τόσο ανάγλυφα περιγράφεται από τον συγγραφέα- οι οποίοι διαψεύδουν την ύπαρξη συμμοριών, Ούρκα, εγκληματικότητας αλλά και ακόμα του βιογραφικού του ίδιου του Λίλιν. Τον περιγράφουν ως ένα ήσυχο και άτολμο παιδάριο. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, ο Λίλιν κατόρθωσε να δημιουργήσει έναν κόσμο από το μηδέν και να πείσει πως υπάρχει.

Ένα καθεστώς μεγαλείου και τυραννίας

axionof180Ο Βασίλι Πάβλοβιτς Αξιόνοφ γεννήθηκε το 1932 στο Καζάν και πέθανε στη Μόσχα το 2009. Στο έργο του Οι ουρανοξύστες της Μόσχας (Καστανιώτης, μτφρ. Δημ. Τριανταφυλλίδης) αφηγείται τα δεινά της σταλινικής τυραννίας. Η ανάγκη επίδειξης δύναμης, ζήτημα ζωτικής σημασίας και όχι απλής ματαιοδοξίας, οδηγεί τον ηγέτη της υπερδύναμης, στην κατασκευή των ουρανοξυστών, ειδικά για την ελίτ του. Με τον τρόπο αυτό, η ελίτ ταυτίζεται με το καθεστώς, αναλαμβάνει το υψηλό καθήκον έναντι του μέλλοντος του κόσμου τούτου, απολαμβάνει τις υψηλού επιπέδου υπηρεσίες των κατοικιών που ακουμπούν τα σύννεφα και φυσικά μέσα από τους μηχανισμούς των ίδιων των κατοικιών, ελέγχεται από το καθεστώς η όποια ανάρμοστη ή επικίνδυνη συμπεριφορά.

Στο πνεύμα ενός σατυρικού νουάρ, με σούπερ ήρωες που προσιδιάζουν σε φιγούρες κόμικς, ο Αξιόνοφ μας δίνει μια γερή γεύση για τα πικρά και τα φαιδρά που διαδραματίστηκαν τα τελευταία χρόνια του Στάλιν. Πρόσωπα αληθινά και φανταστικά, καθώς και γεγονότα, ζυμώνονται αριστοτεχνικά από τον συγγραφέα, που διεκδικεί και έτσι την προσοχή και την αφοσίωση του αναγνώστη. Πρωταγωνιστές, τρεις υπερβατικές φιγούρες, που μπορούν να κάνουν τα πάντα. Να είναι ταυτόχρονα στρατηγός, εθνικός ποιητής, κατάσκοπος αλλά και εμψυχωτής του μεγάλου ηγέτη, όπως ο Σμελτσακώφ. Ολυμπιονίκης, θαύμα της σοβιετικής φοιτητικής νεολαίας, εκπάγλου καλλονής, όπως η Γκλίκα. Ναύαρχος, ήρωας του μεγάλου πολέμου, πιλότος, εφτάψυχος τυχοδιώκτης όπως ο γοητευτικός Μοκινάκι. Οι τρεις τους, είναι ένοικοι του αρχιτεκτονικού σοβιετικού μεγαλείου κι εκεί εμπλέκονται σ’ ένα ερωτικό τρίγωνο, απολύτως πολιτισμένο χωρίς δράματα αλλά με χιούμορ και κυνισμό. Υφέρποντες κίνδυνοι, η αποκηρυγμένη τζαζ και ο ρεβιζιονιστής Τίτο.

Διαβάζοντας τα βιβλία αυτά καταλήγω στην γενική και όψιμη διαπίστωση πως οι Ρώσοι, ανεξαρτήτως εποχής, έχουν χιούμορ.

 

varenkaΒάρενκα Ολέσοβα
Μαξίμ Γκόρκι
Μετάφραση: Πάνος Σταθόγιαννης
Εκδόσεις Ροές, 2011
Σελ. 174
politeia-link
 

 

 

 

 

 

sibirikiagogi

Σιβηρική αγωγή
Νικολάι Λίλιν
Μτφρ: Μαρία Οικονόμου
Εκδόσεις Πατάκη, 2011
Σελ. 475
politeia-link

 

 

 

 

 

ouranoxistes

Οι ουρανοξύστες της Μόσχας
Βασίλη Αξιόνοφ
Μτφρ: Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2010
Σελ. 411
politeia-link

 

 

 

 

 

  

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

Για το μυθιστόρημα της Γιούλι Τσε [Juli Zeh] «Περί ανθρώπων» (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Από τη θεατρική διασκευή του μυθιστορήματος στο Theater Orchester Neubrandenburg / Neustrelitz.

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός

...
«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

Για το μυθιστόρημα του Κάβε Ακμπάρ [Kaveh Akbar] «Μάρτυς!» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Ένας παλιός λογοτεχνικός μύθος δηλοί πως οι ποιητές δεν μπορούν να γράψουν εύκολα μυθιστόρημα. Β...

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

Για το μυθιστόρημα του Ραντουάν Νασσάρ [Raduan Nassar] «Αρχαία καλλιέργεια» (μτφρ. Αθηνά Ψυλλιά, εκδ. Πατάκη).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Έγραψε ένα και μόνο μυθιστόρημα, την ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Ετυμολογίες» σε κείμενο του Ευθύμη Φιλίππου και σκηνοθεσία του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια, η οποία θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, στο κτήριο της Παλαιάς Βουλής για 4 ακόμη παραστάσεις (20, 21 –δύο παραστάσεις–, 22 Ιουλίου).

Γράφει ο ...

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

Για το βιβλίο του Δημήτρη Τσατσούλη «Θεόδωρος Τερζόπουλος: ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» (εκδ. 24 Γράμματα). 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Η πρόσφατη παράσταση της αισχύλειας τριλογίας «...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Γίνεται να αλλάξουμε τη ζωή μας αντιμετωπίζοντας τους φόβους, τα τραύματα του παρελθόντος και να αγαπήσουμε πραγματικά; Επιλέγουμε δέκα βιβλία που μας παρέχουν πρακτικές συμβουλές για να δούμε τον εαυτό μας κάτω από ένα νέο φως. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ