edgar-allan-poe250

Για την ανθολογία από το έργο του Έντγκαρ Άλαν Πόε «21 ιστορίες και Το κοράκι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Μεταίχμιο). 

Του Δημήτρη Αργασταρά

Αν είναι αλήθεια ότι κλασικό είναι το βιβλίο που δεν εξαντλείται σε ορισμένο αριθμό αναγνώσεων, ανεξάρτητα χρονικής συγκυρίας και γεωγραφικού προσδιορισμού, και κλασικός είναι ο συγγραφέας που μας μεταδίδει αλήθειες φωτίζοντας σκοτεινές περιοχές, ακόμη και προσωπικές που μέχρι την ανάγνωση αγνοούσαμε, που αποκαλύπτει κάποιο αιώνιο πάθος σε εκείνες τις καρδιές όπου όλα πριν θεωρούνταν γνωστά και αποκαλυμμένα, τότε δύσκολα μπορούμε να σκεφτούμε αντιπροσωπευτικότερο χαρακτηρισμό για τον Αμερικανό διηγηματογράφο Έντγκαρ Άλλαν Πόε. Και η καινούρια, ιδιαίτερα φροντισμένη έκδοση που κυκλοφόρησε από το Μεταίχμιο Edgar Allan Poe, 21 ιστορίες και το Κοράκι (μτφρ. Κατερίνας Σχινά) το αποδεικνύει περίτρανα αυτό. 

Το έργο του Πόε επηρέασε καθοριστικά όχι μόνο την ιστορία της λογοτεχνίας του υπερφυσικού αλλά και της τέχνης του διηγήματος στο σύνολό της, διαμορφώνοντας τις τάσεις μια νέας αισθητικής σχολής. Σημαντική σε αυτό ήταν η συμβολή του μεγάλου Γάλλου θαυμαστή του, Σαρλ Μποντλέρ, που τον σύστησε και τον καθιέρωσε στην Ευρώπη, για να ακολουθήσουν στην συνέχεια και άλλοι – Πωλ Βαλερί, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Τσβεντάν Τοντορόφ. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Πόε ευεργετήθηκε από την προσοχή συναδέλφων συγγραφέων και κριτικών που ανακάλυψαν μέσα στο έργο του την τέλεια απεικόνιση του φανταστικού αλλά και την δυνατότητά του να το παρουσιάζει κάθε φορά με ένα εντελώς διαφορετικό τρόπο. Πραγματικά, εκείνος που θα ήθελε να προσεγγίσει με πληρότητα το έργο του δεν θα μπορούσε να μην εντυπωσιασθεί από το γεγονός ότι τα διηγήματά του εμπίπτουν σε αρκετές κατηγορίες. Διηγήματα φανταστικά, ιστορίες τρόμου και άλλες που εντάσσονται στο είδος του γκροτέσκου, καθαρά περιπετειώδη αφηγήματα, πρόδρομοι της αστυνομικής λογοτεχνίας και της επιστημονικής φαντασίας, και φιλοσοφικές νουβέλες. 

Πέντε κατηγορίες σε μια πλήρη ανθολογία για να γνωρίσουμε τον Πόε

Ωστόσο, μία τέτοια συστηματική ταξινόμηση και πληρότητα συχνά σπανίζει, αν όχι απουσιάζει εντελώς, από τις συλλογές διηγημάτων του που κυκλοφορούν στα ελληνικά. Η καινούρια έκδοση διαφέρει σε αυτό, καθώς χωρίζει τις 21 περιεχόμενες ιστορίες σε πέντε θεματικά κατηγορίες: «Τρόμος», «Φαντασία», «Μυστήριο», «Περιπέτεια», «Επιστημονική φαντασία» και «Σάτιρα». Στον Τρόμο, συναντάμε τις χαρακτηριστικότερες και γνωστότερες ίσως αφηγήσεις του συγγραφέα, όπως «Ο μαύρος γάτος», η «Μαρτυριάρα καρδιά», «Η πτώση του Οίκου των Άσερ» κ.α. Ιστορίες αυτοκαταστροφής, αυτής της ανερμήνευτης αλλά τόσο επίμονης ενάντια στην λογική διαστροφής που καταλαμβάνει πολλές φορές τον άνθρωπο, μετατρέποντάς τον σε εχθρό του ίδιου του εαυτού, ιστορίες σπάνιας οξύτητας και διεισδυτικότητας όπου η ψυχολογία του παθολογικού και της μονομανίας αναλύεται με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται το αίσθημα του τρόμου χωρίς την ανάγκη υπερφυσικών στοιχείων. Στην Φαντασία τοποθετούνται η «Ελεονόρα», η «Ερωτική συνάντηση», η «Μορέλα» κ.α. Ιστορίες αθεράπευτα ρομαντικές, που περιλαμβάνουν τις μαρτυρίες μιας ερεθισμένης μελαγχολίας, εκείνης της παράκλησης των αισθήσεων που βρίσκονται εξόριστες μέσα στην ατέλεια, παραληρήματα ενός αφηγητή που θα ήθελε να γίνει αμέσως κάτοχος πάνω σε αυτή την γη ενός φανερωμένου παραδείσου, κι όμως καταδικασμένου να ζει μέσα στην σαγήνη των απατηλών ονείρων.

 Ο Πόε ευεργετήθηκε από την προσοχή συναδέλφων συγγραφέων και κριτικών που ανακάλυψαν μέσα στο έργο του την τέλεια απεικόνιση του φανταστικού αλλά και την δυνατότητά του να το παρουσιάζει κάθε φορά με ένα εντελώς διαφορετικό τρόπο. 

Στην κατηγορία του Μυστηρίου βρίσκονται τα διηγήματα συλλογιστικής και λογικής επαγωγής, όπως «Οι δολοφονίες της Οδού Μοργκ», «Το μυστήριο της Μαρί Ροζέ», «Το κλεμμένο γράμμά» κ.α., τα οποία αποτέλεσαν πρόδομοι της κατοπινής αστυνομικής λογοτεχνίας επηρεάζοντας συγγραφείς όπως ο Άρθουρ Κόναν Ντόιλ και η Αγκάθα Κρίστι. Αποτελούν τις πρώτες ιστορίες όπου κάνει την εμφάνισή του ο ιππότης Ογκίστ Ντιπέν, μάστορας στις λύσεις εγκληματικών γρίφων, ικανός να συνθέτει φαινομενικά ασύνδετα στοιχεία σε παραγωγικούς συλλογισμούς, ανακαλύπτοντας την αλήθεια των πραγμάτων μέσα από την διαίσθηση της μερικότητάς τους. Στην Περιπέτεια ανθολογούνται το «Χειρόγραφο σε μπουκάλι», που βασίζεται στον θρύλο του Ιπτάμενου Ολλανδού, του καταραμένου πειρατικού πλοίου που προμηνύει τον όλεθρο στους ναυτικούς, και η «Κάθοδος στο Μαέλστρομ», που αφορά σε μια τρομερή ρουφήχτρα στην θάλασσα, πηγή ανείπωτου τρόμου για τους άτυχους ναυτικούς – και οι δύο είναι ιστορίες όπου η φοβερή θαλασσοταραχή δεν βρίσκεται πια ‘‘μέσα’’ αλλά ‘‘εκεί έξω’’, στα αδυσώπητα στοιχεία της φύσης. 

Τέλος, ιδιαίτερη είναι η συνεισφορά του εν λόγω τόμου στην παρουσίαση της σχετικά άγνωστης νουβέλας επιστημονικής φαντασίας «Μέλλοντα ταύτα» (ο πρωτότυπος τίτλος στα ελληνικά), όπου ο Πόε αναδιφά στις επιστημονικές μελέτες των αρχαίων και ειρωνεύεται τις σύγχρονές του επιστημονικές ανακαλύψεις. Με φιλοσοφικό και θεολογικό βάθος, πολύπλοκες αναφορές σε αστρονομικά ζητήματα και φιλοπαίγμονες μνείες στην πολιτική, συνιστά ένα επιστημονικοφανές σχόλιο στην ημιμάθεια της εποχής του. Ενώ τα σατιρικά «Ο άγγελος του παραδόξου» και «Απώλεια αναπνοής» επίσης παρωδούν τα κακώς κείμενα της εποχής, περιέχοντας πλούσιες αναφορές σε βιβλικές, αρχαιοελληνικές και σύγχρονες πηγές, λειτουργώντας ταυτόχρονα και σαν αλληγορίες για την χριστιανική παράδοση και τα μετά θάνατον ταξίδια της ψυχής. 

Ξεχωριστή αναφορά οφείλουμε στην εξαιρετική δουλειά της Κατερίνας Σχινά, που επωμίσθηκε την ανθολόγηση, την μετάφραση και τις εντυπωσιακά πλήρεις και διακριτικές υποσημειώσεις του τόμου. Ο Πόε ομολογουμένως δεν είναι εύκολος συγγραφέας για να αναμετρηθεί κανείς μαζί του. Η πλούσια θεματική ποικιλία του χρειάζεται την συνεχή εγρήγορση του μεταφραστή, ενώ οι συχνές αναφορές σε βιβλία, συγγραφείς, τόπους και πρόσωπα, που περιέχονται στις ιστορίες του, απαιτούν μια ισχυρή προεργασία. Η Κατερίνα Σχινά όχι μόνο ικανοποιεί πλήρως τον αναγνώστη με μια μετάφραση πιστή, πλούσια και ρέουσα, αλλά κατορθώνει να δώσει μια επαρκέστατη εικόνα του πολυσύνθετου πεζογραφικού έργου του Πόε. 

Πόε: ο διερμηνέας του ανομολόγητου, ο εκφραστής του τρόμου

Ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε είναι ο διερμηνέας εκείνων των ισχυρών συναισθημάτων και των ανομολόγητων συμβάντων που συνοδεύουν κυρίως τον πόνο παρά την απόλαυση, την παρακμή παρά την ανάπτυξη, τον τρόμο παρά την γαλήνη. Αυτή η εξύψωση της ασθένειας, της διαστροφής και της παρακμής στο επίπεδο των καλλιτεχνικά εκφράσιμων θεμάτων είναι το βασικό χαρακτηριστικό του που άσκησε ευρύτατη επίδραση. Και σήμερα δεν μπορούμε παρά να ανακαλύψουμε ξανά πόσο ζωντανό είναι το έργο του. Οι ιστορίες του, διαθέτοντας μια σχεδόν απόλυτη τελειότητα καλλιτεχνικής μορφής, αποτελούν πραγματικούς φάρους στον χώρο του διηγήματος. Και οι αλλόκοτες ιδέες του, τόσο δύσχρηστες σε αδέξια χέρια, γίνονται κάτω από την δική του μαγεία ένας ζωντανός, πειστικός τρόμος που εξακολουθεί να μας στοιχειώνει…

Έντγκαρ Άλαν Πόε
ανθολόγηση: Κατερίνα Σχινά
μετάφραση: Κατερίνα Σχινά
Μεταίχμιο, 2013
Σελ. 437, τιμή € 9,90
politeia-link

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ EDGAR-ALLAN POE

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

Σκέψεις και παρατηρήσεις για το αυτοκίνητο ως σύμβολο ελευθερίας και ανεξαρτησίας, καθώς και σύμβολο κοινωνικής θέσης, με αφορμή το μυθιστόρημα του Συλβαίν Πρυντόμ (Sylvain Prudhomme) «Στους δρόμους» (μτφρ. Έφη Κορομηλά, εκδ. Στερέωμα).

Του Ηλία Καφάογλου 

...
«Με καταγωγή από τη Μαριούπολη» της Νατάσα Βοντίν (κριτική) – Το έπος μιας οικογένειας «χωρίς πατρίδα»

«Με καταγωγή από τη Μαριούπολη» της Νατάσα Βοντίν (κριτική) – Το έπος μιας οικογένειας «χωρίς πατρίδα»

Για το μυθιστόρημα της Νατάσα Βοντίν (Natascha Wodin) «Με καταγωγή από τη Μαριούπολη» (μτφρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, εκδ. Gutenberg).

Της Έλενας Χουζούρη

Τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, στα ελληνικά ερτζιανά, υπήρχε η ραδιοφωνική εκπομπή «Αν...

«Το λάθος αστέρι» του Τζον Γκριν – Ένα τρυφερό και συγκινητικό μυθιστόρημα

«Το λάθος αστέρι» του Τζον Γκριν – Ένα τρυφερό και συγκινητικό μυθιστόρημα

Το «Λάθος αστέρι», του πολυβραβευμένου συγγραφέα Τζον Γκριν (μτφρ. Δημήτρης Μελικέρτης, εκδ. Ψυχογιός), μας περιγράφει με γλαφυρό τρόπο τον έρωτα, την αγωνία και τη δίψα για ζωή των ανθρώπων που έχουν διαγνωστεί με ανίατη μορφή καρκίνου, μέσα από την ιστορία της δεκαεξάχρονης Χέιζελ Γκέις.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Σε ηλικία 92 ετών, πέθανε η συγγραφέας Αγγελική Βαρελλά. Φωτογραφία: Άρης Ρούπινας

Επιμέλεια: Book Press

Ο κόσμος του βιβλίου και ειδικότερα ο κόσμος του βιβλίου για παιδιά αποχαιρετά σήμερα τη συγγραφέα ...

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

Σκέψεις και παρατηρήσεις για το αυτοκίνητο ως σύμβολο ελευθερίας και ανεξαρτησίας, καθώς και σύμβολο κοινωνικής θέσης, με αφορμή το μυθιστόρημα του Συλβαίν Πρυντόμ (Sylvain Prudhomme) «Στους δρόμους» (μτφρ. Έφη Κορομηλά, εκδ. Στερέωμα).

Του Ηλία Καφάογλου 

...
«Εμμανουήλ και Αικατερίνη» της Ρέας Γαλανάκη (κριτική)

«Εμμανουήλ και Αικατερίνη» της Ρέας Γαλανάκη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Ρέας Γαλανάκη «Εμμανουήλ και Αικατερίνη – Τα παραμύθια που δεν είναι παραμύθια» (εκδ. Καστανιώτη).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Όσοι ακολουθούμε συστηματικά τη ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

Μια λίστα με 10 σημαντικά μυθιστορήματα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς στα αγγλικά δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Women’s Prize for Fiction. Τα δέκα βιβλία αναδείχθηκαν μέσω ψηφοφορίας στην οποία συμμετείχαν 20.000 αναγνώστες. Και τα 10 έχουν μεταφραστεί στη γλώσσα μας. Στη φωτογραφία, η Μέρι Σέλεϊ.

...
40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

Σαράντα λογοτεχνικά βιβλία, ελληνικά και μεταφρασμένα, επιλέξαμε για τους αναγνώστες της bookpress.gr από τα πολλά καλά βιβλία που έφτασαν στα χέρια μας τους προηγούμενους μήνες. Δείτε τα και διαλέξτε το δικό σας αγαπημένο βιβλίο του καλοκαιριού.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός, Κ.Β. Κατσουλάρης...

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

Από τα πολλλά καλά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα, σας προτείνω δέκα, επιλεγμένα από τα μη μυθοπλαστικά βιβλία. Δοκίμια, έρευνες, μελέτες, όλα τους διαβαστερά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Δέκα βιβλία, δέκα ευκαιρίες να γίνουμε σοφότεροι και, γιατί όχι, καλύτεροι άνθρωποι.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ