Εγκώμιο της θνητότητας

Εκτύπωση

theoxari_sxolioΤο σώμα, η ομορφιά, η επιθυμία στο πορθμείο του Αχέροντα. Του Γιώργου Χ. Θεοχάρη

«σα μουσική τη νύχτα, μακρυνή, που σβύνει»

Έχοντας ασκηθεί και ασκητέψει τριάντα συναπτά έτη στην Ποίηση κι έχοντας μαθητεύσει στη μετάφρασή της, ο ποιητής Κώστας Λάνταβος μας παρουσιάζει το αντιμίσθιο της αφοσίωσης, την επιβράβευση της προσήλωσής του στον Λόγο μέσα από τα ποιήματα της συλλογής «Εγκώμιο», που κυκλοφόρησε το φθινόπωρο του 2009 από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Εγκώμιο στη θνητότητα και στην αξιοπρεπή αναχώρηση, ως εγκώμιο στη ζωή και στην ομορφιά της ζωής. Ποιήματα-εγκώμια του σώματος και της επιθυμίας. Του σώματος που, ξενοδοχώντας τη ζωή και υφιστάμενο τον πόνο που του προξενεί η ζωή, αποκτά αξιοσέβαστη ανταλλακτική υπεραξία στο πορθμείο του Αχέροντα.

Ποιήματα-προτάσεις για την αναχώρηση από τη ζωή χωρίς μελοδραματικές κορυφώσεις, χωρίς σπαρακτικές ικεσίες, χωρίς νεκρολογίες και πένθη, αφού «κανένα εγκώμιο νεκρούς δεν ανασταίνει». Ποιήματα-προτροπές για αξιοπρεπή, συνειδητή πορεία προς τη γη όπου δεν υπάρχουν πλέον αναχωρήσεις, εκεί όπου «θα διαρκέσει η μεγάλη ομορφιά της σιωπής». Προτροπές για ν’ «αφεθούμε στο κάλεσμα που έρχεται / απ’ τη μεριά του αιώνιου ύπνου» με γενναιότητα, όχι ανεμίζοντας απελπισμένα μαντήλια αποχωρισμού, αλλά σχηματίζοντας «μόνο ένα μειδίαμα αχνό / σαν αποχαιρετισμό στο σύθαμπο».

Η συλλογή είναι αφιερωμένη στον Αντίνοο. Ο Κ. Λάνταβος ήδη από το έτος 2000, με τη συλλογή «Αντίνοος εν Κασσιώπη», εξεικόνισε στο πρόσωπο του εξέχοντος επί τη καλλονή νεανίου τη μεταφυσική ποιητική του σχετικά με τη γενναιότητα και τη γενναιοδωρία της Αυτοθυσίας ως μάχης ενάντια στον φόβο του θανάτου, αλλά και σχετικά με την ανάδειξη της Ομορφιάς (σωματικής, ψυχικής, διανοητικής, συναισθηματικής…) σε κυρίαρχο –και ίσως μοναδικό– στοιχείο διεκδίκησης της αθανασίας. Αθανασίας αμφίβολης, αφού «κανείς θνητός δεν θέλει μοίρα / χειρότερη απ’ τον θάνατο» και ο άνθρωπος παλίμβιος, πανάφθιτος, ούτως ειπείν αθάνατος, μονάχα στην ανυπαρξία θα δυνηθεί ως νυκτιπόλος να οδοιπορεί στα ερέβη.

Στα περισσότερα των ποιημάτων προτάσσονται προθέματα στίχων που συνομιλούν με τη θεματική του «Εγκωμίου». Στίχοι του Ρ. Μούζιλ, του Ουάλας Στίβενς, του Ο. Πας, του Χ.Ρ. Χιμένεθ, του Ε. Μοντάλε, του Φ. Χέλντερλιν, καθώς και ο στίχος του Μάκη Λαχανά «ευτυχώς που υπάρχει κι ο θάνατος», που συνοψίζει το «Εγκώμιο».

Ο Κώστας Λάνταβος, ποιητής του μέτρου, με λόγο υπαινικτικό, μας έδωσε ποιήματα ωριμότητας, μέσα σε μιαν αρχιτεκτονική συμβολιστική, με ρυθμικούς τονισμούς χορικών, εγκωμιάζοντας τη ζωή και το δώρο της θνητότητας, με στίχους σα μουσική τη νύχτα, μακρυνή, που σβύνει. Ελάχιστο δείγμα ας είναι το ακόλουθο: «Το μέλλον είναι επινόηση / το τελευταίο οχυρό / πριν την αποδοχή της ήττας, / απέραντο ποτάμι που κομίζει / αμφιλεγόμενους χρησμούς, / η τιμωρία που εξυφαίνει ο Χρόνος / για την επιμονή στο αίτημα της αθανασίας. // Αβέβαιο, μας κληροδοτεί τη βεβαιότητα / πως απομένει κι άλλος χρόνος, / μια πλάνη που απ’ την πηγή της πίνουμε / και παίρνουμε ζωή».

Γιώργος Χ. Θεοχάρης

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Είδα το παρελθόν να επιστρέφει»

«Είδα το παρελθόν να επιστρέφει»

Για την ποιητική συλλογή του Διονύση Στεργιούλα «Καθόλου ποιήματα» (εκδ. Νησίδες) και την επανέκδοση της μοναδικής ποιητικής συλλογής της Ανθούλας Σταθοπούλου «Νύχτες αγρύπνιας» (εκδ. Οδός Πανός), με εισαγωγή του Διονύση Στεργιούλα.

...
«Μια κατολίσθηση από γέλια με πλακώνει»

«Μια κατολίσθηση από γέλια με πλακώνει»

Για την ποιητική σύνθεση της Σοφίας Διονυσοπούλου «Σε ονομάζω Χιουρρέμ» (εκδ. Το Ροδακιό).

Της Χρύσας Φάντη

...
«Να αδράχνεις τα χρώματα του ουρανού»

«Να αδράχνεις τα χρώματα του ουρανού»

Για την ποιητική συλλογή της Λιλύς Εξαρχοπούλου «Λαθραία οργή» (εκδ. Μελάνι).

Του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Η Λίλυ Εξαρχοπούλου, με λαθραία οργή ξεσπά...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Αστυνομική λογοτεχνία; Ακόμα επιμένει;

Αστυνομική λογοτεχνία; Ακόμα επιμένει;

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Μέχρι πριν από 2-3 δεκαετίες στους απολογισμούς ή στις προτάσεις της εκάστοτε χρονιάς που έκαναν οι εφημερίδες, ανάμεσα στις κατηγορίες Ελληνική Πεζογραφία, Ξένη Πεζογραφία, Ποίηση, Δοκίμιο κ.λπ. βρισκό...

11 ελληνικά αστυνομικά ή θρίλερ που ξεχωρίζουν

11 ελληνικά αστυνομικά ή θρίλερ που ξεχωρίζουν

Επιλογές ελληνικών αστυνομικών βιβλίων από την πρόσφατη, ιδιαίτερα πλούσια παραγωγή. 

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Φέτος έσπασε ρεκόρ η κυκλοφορία ελληνικώ...

13 αστυνομικά μυθιστορήματα απ' όλον τον κόσμο

13 αστυνομικά μυθιστορήματα απ' όλον τον κόσμο

Επιλογή από τα καλύτερα αστυνομικά μυθιστορήματα, σύγχρονα και παλιότερα, από τις πρόσφατες εκδόσεις. Από τη Σκωτία στη Σουηδία, από την Αγγλία, τη Γαλλία, την Πολωνία έως την Ισπανία, κι από εκεί στην απέναντι πλευρά του ατλαντικού, στην Αργεντινή και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ένα αναγν...