x
Διαφήμιση

21 Οκτωβριου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:02:30:47 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο εχθρός εντός των τειχών

Ο εχθρός εντός των τειχών

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Λάμπρου Μπαλτσιώτη «Ο εχθρός εντός των τειχών – Η μουσουλμανική κοινότητα της Χαλκίδας (1833-1881)» (εκδ. Βιβλιόραμα).

Του Τάκη Καμπύλη

Οι μουσουλμανικές κοινότητες που έζησαν στην Ελλάδα δεν είναι πλέον άγνωστες. Φαίνεται όμως ότι υπάρχουν ακόμη «κρυμμένες» πτυχές. Ο συγγραφέας Λάμπρος Μπαλτσιώτης, ιστορικός με μακρά ενασχόληση στην ακαδημαϊκή προσέγγιση της ετερότητας στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια, μας αποκαλύπτει μία από αυτές. Όπως αναφέρει και ο ίδιος, η ύπαρξη της μουσουλμανικής κοινότητας της Χαλκίδας δεν ήταν άγνωστη, απλώς έλειπαν τα στοιχεία για την ανασυγκρότηση του παρελθόντος.

Το βιβλίο, πέραν από το ότι κλονίζει διάφορες πεποιθήσεις για τη συγκρότηση του μικρού ελληνικού βασιλείου, περιγράφει το πώς συγκροτείται ο λόγος, οι πολιτικές, η πρακτική απέναντι σε αυτήν την ομάδα –στον μέχρι χθές εχθρό–, αλλά και γενικότερα στο διαφορετικό.

Προφανώς, η πρώτη έκπληξη έρχεται από το ότι δεν έφυγαν όλοι οι «Τούρκοι» από τα εδάφη του νέου κράτους. Το βιβλίο, πέραν από το ότι κλονίζει διάφορες πεποιθήσεις για τη συγκρότηση του μικρού ελληνικού βασιλείου, περιγράφει το πώς συγκροτείται ο λόγος, οι πολιτικές, η πρακτική απέναντι σε αυτήν την ομάδα –στον μέχρι χθές εχθρό–, αλλά και γενικότερα στο διαφορετικό. Πώς αντιδρούν οι τοπικές κοινωνίες, πώς συγκροτούνται οι ιδέες και πώς επηρεάζουν τις πολιτικές: έτσι ο συγγραφέας περιγράφει αναλυτικά το πώς ο κεντρικός κρατικός μηχανισμός ασχολείτο επί χρόνια και διακινδύνευε τις σχέσεις της χώρας με το οθωμανικό κράτος για λίγες γυναίκες στη Χαλκίδα που παρά τη θέλησή τους είχαν μεταστραφεί στον χριστιανισμό. Το παράδειγμα αυτό μας εισάγει σε μία δεύτερη προβληματική που υφέρπει σε όλο τον τόμο: τις αντιθέσεις ανάμεσα στην κεντρική εξουσία που προσπαθεί να θεμελιώσει κάποιες αρχές δικαίου, αντιλαμβάνεται τους διεθνείς συσχετισμούς από τη μια, και τις τοπικές αρχές και το «λαϊκό συναίσθημα» από την άλλη. Αυτή η αντίθεση, που για πολλούς διαπερνά τις πολιτικές της χώρας και στη συνέχεια, εκφράζεται χαρακτηριστικά από μια απάντηση του υπουργού Δικαιοσύνης Ζ. Βάλβη το 1845: Με αφορμή τη δυσαρέσκεια «πατριωτών» που είχε προκαλέσει η λειτουργία μεικτού ελληνο-οθωμανικού δικαστηρίου στην Ελλάδα που εξέταζε και διαφορές μεταξύ Ελλήνων υπηκόων, ο υπουργός απαντά ότι δεν είναι αντισυνταγματικό γιατί συστήθηκε με τις Συνθήκες και τα Πρωτόκολλα «επί των οποίων στηρίζεται αυτή του Ελληνικού Κράτους η ύπαρξις».

Αν εξαιρέσουμε το κεφάλαιο περί ιδιοκτησιών, το βιβλίο διαβάζεται, παραδόξως για το περιεχόμενό του, εύκολα, καθώς σε κάθε κεφάλαιο ο αναγνώστης βρίσκεται αντιμέτωπος με μια έκπληξη. Ο συγγραφέας ουσιαστικά μιλά για το πώς θεμελιώνονται οι πολιτικές, οι θεσμοί και οι ιδέες μέχρι το τρίτο τέταρτο του 19ου αιώνα. Αλλά, εξετάζει και ζητήματα που άπτονται της οθωμανικής ιστορίας, όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι οι μουσουλμανικές κοινότητες δεν ήταν στεγανές, καθώς αυτή της Χαλκίδας αποτελείτο σε κάποιο ποσοστό από «Αλβανούς».

Το βιβλίο, ίσως αυτή είναι η μεγαλύτερη σημασία του, αποτελεί μια υποδειγματική άσκηση του πώς εξετάζονται οι ιστορικές πηγές, τα αρχεία, όταν μάλιστα έχουμε να κάνουμε με ζητήματα ετερότητας. Ο συγγραφέας, ο οποίος διδάσκει άλλωστε το αντικείμενο στο μεταπτυχιακό του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο πανεπιστήμιο, γράφει τελικά ένα εγχειρίδιο ανάγνωσης των πηγών.

* Ο ΤΑΚΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ είναι δημοσιογράφος.

altΟ εχθρός εντός των τειχών
Η μουσουλμανική κοινότητα της Χαλκίδας (1833-1881)
Λάμπρος Μπαλτσιώτης
Βιβλιόραμα 2017
Σελ. 380, τιμή εκδότη €19,08

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΛΑΜΠΡΟΥ ΜΠΑΛΤΣΙΩΤΗ

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Τα 100 χρόνια που άλλαξαν την Ευρώπη: από τον Ναπολέοντα στην Μπελ Επόκ

Τα 100 χρόνια που άλλαξαν την Ευρώπη: από τον Ναπολέοντα στην Μπελ Επόκ

Για το βιβλίο του Richard J. Evans «Η επιδίωξη της ισχύος – Ευρώπη 1815-1914» (μτφρ. Ελένη Αστερίου, εκδ. Αλεξάνδρεια).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο Βρετανό...

Μεσαίωνας: νέες προσεγγίσεις, σύγχρονες αντιλήψεις

Μεσαίωνας: νέες προσεγγίσεις, σύγχρονες αντιλήψεις

Για το βιβλίο του Κρίστοφερ Γουίκαμ «Μεσαιωνική Ευρώπη» (μτφρ. Χρήστος Γεμελιάρης, εκδ. Αλεξάνδρεια).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

Έγκλημα δίχως πληρωμή: Ο διαρκής διωγμός των εβραίων της Θεσσαλονίκης

Έγκλημα δίχως πληρωμή: Ο διαρκής διωγμός των εβραίων της Θεσσαλονίκης

Για το βιβλίο του Λέωντα Α. Ναρ, «Ξανά στη Σαλονίκη. Η μετέωρη επιστροφή των Ελλήνων Εβραίων στον γενέθλιο τόπο (1945- 1946)» (εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Λευκό φως

Λευκό φως

Της Γεωργίας Γιαννοπούλου

Κουλουριασμένη σε μια άκρη του κελιού δίπλα στον σπασμένο νιπτήρα χώνει το κεφάλι όσο πιο βαθιά μπορεί στα πόδια. Οι λυγμοί της αθόρυβοι. Διάφανοι και επαναλαμβανόμενοι σαν τις σταγόνες π...

«Κρράμα» σύγχρονης μουσικής στη Στέγη

«Κρράμα» σύγχρονης μουσικής στη Στέγη

Για τη μουσική παράσταση «Κρράμα» του συνόλου σύγχρονης μουσικής ΤΕΤΤΤΙΞ, που παρουσίασε στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση στις 18 & 19 Οκτωβρίου.

Της Χρύσας Στρογγύλη

...
Βραδιά αφιερωμένη στην Άλκη Ζέη

Βραδιά αφιερωμένη στην Άλκη Ζέη

Οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και η διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο, τις ιδέες και τον πολιτισμό BOOK PRESS σας προσκαλούν σε συζήτηση με θέμα «Η Άλκη Ζέη ανάμεσα στην Ιστορία και στη μυθοπλασία» την Τετάρτη, 23 Οκτωβρίου 2019, στις 8 μ.μ., στον...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube