«Αντίληψη και βούληση είναι στην πραγματικότητα το ίδιο ακριβώς πράγμα»

Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του René Descartes «Τα πάθη της ψυχής» (μτφρ. Γιάννης Πρελορέντζος, εκδ. Κριτική).

Του Γιάννη Λειβαδά

Στον περίφημο τόμο του Ντεκάρτ που κυκλοφόρησε το 2017 από τις εκδόσεις Κριτική, εμφανίζεται, μεταξύ άλλων, η φράση, «αντίληψη και βούληση είναι στην πραγματικότητα το ίδιο ακριβώς πράγμα». Η φράση αυτή ήταν εκείνη που με ώθησε στο έργο ενός εκ των κορυφαίων του ευρωπαϊκού ορθολογισμού, όπως ο Ρενέ Ντεκάρτ, ενώ ήμουν ακόμη ένας νεαρός ανεπίγνωστος.

«Τα Πάθη Της Ψυχής» αποτελούν έργο προσδιοριστικό και θεμελιώδες για την κατάρτιση οποιουδήποτε, στο πεδίο της φιλοσοφίας και πιο ειδικά, στον καρτεσιανό λόγο και την καρτεσιανή επιστήμη.

Τα Πάθη Της Ψυχής αποτελούν έργο προσδιοριστικό και θεμελιώδες για την κατάρτιση οποιουδήποτε, στο πεδίο της φιλοσοφίας και πιο ειδικά, στον καρτεσιανό λόγο και την καρτεσιανή επιστήμη. Το έργο αυτό ήταν το τελευταίο που δημοσίευσε ο Ντεκάρτ ενόσω ζούσε και ήταν εκείνο με το οποίο συγκροτήθηκε καταληκτικά η ηθικο-ψυχολογική του θεωρία, η οποία θα υποστήριζε πιο ειδικά την καρτεσιανή ολικότητα.

Η έκδοση είναι άψογη, η μετάφραση, η επιμέλεια και η δόμηση του βιβλίου, είναι εξαιρετικές. Εκτός από τον μεταφραστή Γιάννη Πρελορέντζο, συνυπεύθυνοι της έκδοσης είναι ο Δημήτρης Κοτρογιάννος που ανέλαβε την επιστημονική επιμέλεια, ο Νίκος Καλταμπάνος που ανέλαβε τη γλωσσική επιμέλεια και ο Δημήτρης Ροζάκης ο οποίος έκανε τη μετάφραση του επιμέτρου.

Για το πώς η ελεύθερη βούληση αποτελεί ιστίο του Λόγου. Ο Χέγκελ είχε σημειώσει πως ο Ντεκάρτ υπήρξε ένας ήρωας του στοχασμού, κατά τρόπο διττό. Ο άνθρωπος συνθέτει την αλήθεια σύμφωνα με τις εκδηλώσεις που επινοεί ο λόγος του. Εκείνο που εντυπώνεται στην πορεία της επινόησης μα, κυρίως, εκείνο που δεσμεύει κατόπιν την επινόηση στη δοκιμή που τη γέννησε, είναι ένα μέτρο προσέγγισης της αλήθειας πιο εξειδικευμένο από τη θεώρηση με βάση την οποία προκλήθηκε και επιθέτει μια ακόμη ανάγκη που ταυτοχρόνως ορίζει μία νέα εξάρτηση μέσω της πρόσφατης απεξάρτησης της οποίας το κέλυφος έθρυψε. 

Ο Ντεκάρτ προς το τέλος της ζωής του έστρεψε την προσοχή του στα ανθρώπινα συναισθήματα, το συγκεκριμένο έργο αποτελεί αποτέλεσμα της εφαρμογής της ορθολογικής του μεθόδου στην ανάλυση των αιτιών, των ποικιλιών και της σημασίας των συναισθημάτων. Ο Ντεκάρτ έγραψε Τα Πάθη Της Ψυχής στη διάρκεια του χειμώνα του 1645-1646. Ωστόσο, το έργο δεν δημοσιεύθηκε μέχρι λίγο πριν από το θάνατό του το 1650.

Τα Πάθη Της Ψυχής αποτελούν εργαλείο κατανόησης του καρτεσιανού κόσμου και εγχειρίδιο αποτελεσματικής προσέγγισης των δρόμων της νεότερης φιλοσοφίας, είτε βιώνει κανείς το υπερβατικό αίτιο της φιλοσοφικής διεξαγωγής είτε όχι.

* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ είναι ποιητής. 
Τελευταίο του βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Χάικου 1991-2008» (εκδ. Εκάτη).


altΤα πάθη της ψυχής
René Descartes
Μτφρ. Γιάννης Πρελορέντζος
Κριτική 2017
Σελ. 292, τιμή εκδότη €17,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ RENÉ DESCARTES 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Βαδίζοντας προς την αλήθεια

Βαδίζοντας προς την αλήθεια

Για το βιβλίιο του Κώστα Βούλγαρη «Η αλήθεια και ο άλυπος θάνατος» (εκδ. Βιβλιόραμα).

Του Γιώργου Βέη

«Διότι το να μην ξέρει κανείς ...
Η σοσιαλδημοκρατία στην Ευρώπη: αναδρομή, σκέψεις, προοπτικές

Η σοσιαλδημοκρατία στην Ευρώπη: αναδρομή, σκέψεις, προοπτικές

Για το δοκίμιο της Σέρι Μπέρμαν «Το πρωτείο της πολιτικής – Η σοσιαλδημοκρατία και η Ευρώπη του 20ού αιώνα» (μτφρ. Ελένη Αστερίου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Tου Θόδωρου Σούμα

...
Φιλελεύθερος σοσιαλισμός: ισότητα με ελευθερία

Φιλελεύθερος σοσιαλισμός: ισότητα με ελευθερία

Για το βιβλίο του Κάρλο Ροσέλι «Φιλελεύθερος Σοσιαλισμός» (μτφρ. Αχιλλέας Καλαμάρας, εισαγωγή: Θανάσης Γιαλκέτσης, επίμετρο: Serge Audier, Γιώργος Σιακαντάρης, εκδ. Πόλις).

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...
Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Τι θα διαβάσουμε φέτος τον χειμώνα

Τι θα διαβάσουμε φέτος τον χειμώνα

Επιλογές από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης και δοκιμίων.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός 
Illustration © Jacques & Lise

Πολλά και ενδια...


Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Για το βιβλίο «Life 3.0» του Max Tegmark (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Τραυλός).

Του Σωτήρη Βανδώρου

Εξολοθρευτής, Μάτριξ, Blade Runner κτλ. κτλ. Οι...

Φώτος Λαμπρινός: «Η νέα γενιά ονειρεύεται έναν κόσμο εντελώς διαφορετικό»

Φώτος Λαμπρινός: «Η νέα γενιά ονειρεύεται έναν κόσμο εντελώς διαφορετικό»

Σύντομη συζήτηση με τον Φώτο Λαμπρινό με αφορμή το πρόσφατο αυτοβιογραφικό βιβλίο του «Παλαμηδίου 10» (εκδ. Καστανιώτη).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

...