19 Νοεμβριου 2017

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:00:00:00 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΙΔΕΕΣ

ΙΔΕΕΣ

Αναζητώντας τον χαμένο πατέρα

E-mail Εκτύπωση

pateras gios700Για το βιβλίο του Massimo Recalcati «Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου - Γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα» (μτφρ. Άννα Πλεύρη & Γιοβάνα Βεσσαλά, εκδ. Κέλευθος).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Το βιβλίο του πολυπράγμονα Ιταλού ψυχαναλυτή Μάσσιμο Ρεκαλκάτι Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου: γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα μου το είχε προτείνει εδώ και καιρό ένας φίλος και πατέρας με τα καλύτερα λόγια. Στο μεταξύ, έχοντας γίνει εσχάτως πατέρας κι εγώ, αποφάσισα να το διαβάσω με την επιπρόσθετη περιέργεια που σου γεννιέται όταν προσδοκάς από ένα έργο να σου μιλήσει για κάτι άκρως προσωπικό, εν προκειμένω για το πώς μεγαλώνει κανείς ένα παιδί. Ευτυχώς, το έργο του Ρεκαλκάτι δεν περιορίζεται σε αυτό, αλλά συγκροτεί μια ευρύτερη θεώρηση για τη σύγχρονη εποχή σε ό,τι αφορά, εκτός από τη σχέση γονέων και παιδιών, κρίσιμα διακυβεύματα όπως το νόημα της ζωής μετά τον θάνατο των θεών-πατέρων (επουράνιων και επίγειων), την ηθική της ανάληψης της ατομικής ευθύνης, την ιδεολογική στράτευση στον περασμένο αιώνα και τις ψυχοκοινωνικές διεκδικήσεις των νέων στην ψηφιακή εποχή.

Ο Θανάσης Μαρκόπουλος «διαβάζει» 12 Έλληνες ποιητές

E-mail Εκτύπωση

markopoulos maties 2Για τη συλλογή δοκιμίων του Θανάση Μαρκόπουλου «Ματιές ενόλω ΙΙ» (εκδ. Μελάνι).

Του Μιχάλη Πιτένη

Το έργο δώδεκα ποιητών, τριών της πρώτης γενιάς του μεταπολέμου, τεσσάρων της δεύτερης και πέντε της γενιάς του ’70, ιχνηλατεί ο ομότεχνός τους Θανάσης Μαρκόπουλος μέσα από ανάλογο αριθμό δοκιμίων που δημοσιεύτηκαν κατά τη διάρκεια μιας δεκαετίας (2005-2015) στα περιοδικά «Μανδραγόρας», «Νέα Εστία», «Παρέμβαση» και «Πορφύρας» και συγκεντρώθηκαν υπό την ίδια στέγη που φέρει τον τίτλο Ματιές ενόλω ΙΙ, από τις εκδόσεις Μελάνι (προηγήθηκαν το 2003 οι πρώτες Ματιές ενόλω, με οκτώ ποιητές, από τις εκδόσεις Σοκόλη).

Η φωνή των αιώνιων σκλάβων και η γοητεία του ολοκληρωτισμού

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Czeslaw Milosz «Αιχμάλωτη Σκέψη» (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Παπαδόπουλος).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο νομπελίστας ποιητής Πολωνός Τσέσλαβ Μίγουος (1911-2004) έγραψε την Αιχμάλωτη Σκέψη το 1951. Είχε μόλις αυτομολήσει στη Δύση. Ήταν τότε μια περίοδος δόξας για τον σταλινισμό σε Δύση και Ανατολή.

Για την Αριστερά που μελαγχολεί, για την Αριστερά που αλλάζει

E-mail Εκτύπωση

altΓια το δοκίμιο του Enzo Traverso «Αριστερή μελαγχολία – Η δύναμη μιας κρυφής παράδοσης» (μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Στο εξαιρετικό βιβλίο του Οι Αριστερές της Γαλλίας, ο Ζακ Ζυλιάρ υποστηρίζει πώς υπάρχουν πολλές και όχι μια Αριστερά. Γι’ αυτόν υπάρχουν τέσσερις Αριστερές: η φιλελεύθερη, η ιακωβίνικη, η ελευθεριακή και η κολεκτιβιστική. Μια άλλη διάκριση όμως –κατ’ εμέ– που θα μπορούσαμε να εντοπίσουμε είναι μεταξύ της Αριστεράς που ζει στο παρόν και για το παρόν και της Αριστεράς που ζει στο μέλλον και για το μέλλον. Η πρώτη είναι η σοσιαλδημοκρατική Αριστερά ή (με τα λόγια του Τόνι Τζαντ) η Αριστερά που ενδιαφέρεται να κάνει τη ζωή των ανθρώπων λίγο πιο αξιοπρεπή στο παρόν. Η δεύτερη είναι η αριστερά του Μέλλοντος. Αυτή ζει για το μέλλον και στο μέλλον. Είναι η επαναστατική ριζοσπαστική και δευτερευόντως η κομμουνιστική Αριστερά. Ο Τραβέρσο ασχολείται μόνο με τη δεύτερη, με την Αριστερά της ουτοπίας, και μόνο κριτική αφιερώνει στην πρώτη, τη σοσιαλδημοκρατική Αριστερά.

Φιλοσοφία και Λογοτεχνία: μια σχέση βάθους

E-mail Εκτύπωση

altΓια τη μελέτη του Philippe Sabot «Φιλοσοφία και Λογοτεχνία. Προσεγγίσεις και διακυβεύματα ενός ζητήματος» (εισαγωγή-μετάφραση-σημειώσεις Γιάννης Πρελορέντζος, εκδ. Gutenberg).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Οι σχέσεις ανάμεσα στη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία δεν είναι κάτι το άγνωστο. Αν εστιάσει κάποιος μόνο στη Γαλλία και στον 20ό αιώνα, μπορεί να διαπιστώσει ότι αυτές οι σχέσεις έλαβαν διάφορες μορφές. Ενδεικτικά, στη διάρκεια μίας πρώτης περιόδου που εκτείνεται από τη δεκαετία του 1930 μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1960, πολλοί φιλόσοφοι ήταν και συγγραφείς: Γκάμπριελ Μαρσέλ, Ζαν-Πολ Σαρτρ, Αλμπέρ Καμί, Ζαν Βαλ. Πολλοί φιλόσοφοι επίσης, έγραψαν κριτικά κείμενα για έργα της λογοτεχνίας: ο Μαρσέλ για τον Ρίλκε και τον Κλοντέλ. Ο Βαλ για τον Νοβάλις, τον Ρίλκε, τον Κλοντέλ, τον Βαλερί και τον Χέλντερλιν. Ο Σαρτρ για μία πλειάδα συγγραφέων, όπως επίσης οι Εμανουέλ Λεβινάς, Ζαν Ιπολίτ, Μερλό-Ποντί. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και μετά, το φαινόμενο αυτό θα γενικευτεί. Αναφέρω ενδεικτικά και πάλι, κάποιους από τους πιο σημαντικούς φιλοσόφους, οι οποίο αφιέρωσαν ένα μέρος του έργου τους στη λογοτεχνία: Ζιλ Ντελέζ, Μισέλ Φουκό, Ζακ Ντεριντά, Πολ Ρικέρ, Ζαν-Φρανσουά Λιοτάρ, Φιλίπ Λακού-Λαμπάρτ, Αλεν Μπαντιού, Ζακ Ρανσιέρ.

Ο Πλούταρχος «περί του μη δειν δανείζεσθαι»

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο Πλουτάρχου «Οι συμφορές του δανεισμού – Περί του μη δειν δανείζεσθαι» (μτφρ. Πολυξένη Παπαπάνου, εκδ. Νεφέλη).

Της Νότας Χρυσίνα

Ο Πλούταρχος έζησε περίπου το 45-120 μ.Χ. και είναι γνωστός για το έργο του Βίοι Παράλληλοι, με το οποίο θεμελιώθηκε η φήμη του. Η επίδραση που άσκησε το έργο του ήταν τεράστια. Ειδικά μεταξύ του 16ου και 18ου αιώνα η διάδοσή του στους μορφωμένους κύκλους της Ευρώπης υπήρξε μεγάλη. Μεταξύ των θαυμαστών του περιλαμβάνονται οι Έρασμος, Μονταίνιος, Σαίξπηρ, Ρουσσώ, Γκαίτε, Καβάφης και άλλοι. Ο Πλούταρχος συνέγραψε επίσης διακόσια περίπου κείμενα (σώζονται τα 78) που ονομάστηκαν «Ηθικά». Η ομιλία του «Περί του μη δειν δανείζεσθαι» εκφωνήθηκε πιθανότατα στην Αθήνα το 92 μ.Χ. Η νεότερη έρευνα έχει καταδείξει ότι πρόκειται για έργο της ώριμης περιόδου του Πλούταρχου.

Ανατέμνοντας την πολιτισμική πολιτική της λιτότητας

E-mail Εκτύπωση

iNO Wake Up Athens 2014 002Για τον συλλογικό τόμο «Greece in Crisis: The Cultural Politics of Austerity – Η Ελλάδα σε κρίση: Η πολιτισμική πολιτική της λιτότητας» (επιμέλεια: Δημήτρης Τζιόβας, εκδ. I.B. Tauris).

Της Βασιλικής Καισίδου

Ο Δημήτρης Tζιόβας, καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ (University of Birmingham) και πολυγραφότατος ακαδημαϊκός, είναι μάλλον γνωστός στο ελληνικό κοινό. Στο τελευταίο του βιβλίο στα ελληνικά, Η Πολιτισμική Ποιητική της Ελληνικής Πεζογραφίας (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), το λογοτεχνικό κείμενο γίνεται αντιληπτό ως συναίρεση πολιτισμικών λόγων και είναι η ίδια αντίληψη (σε συνάρτηση πλέον με ένα οικονομικό φαινόμενο) που διατρέχει τον πρόσφατα εκδοθέντα συλλογικό τόμο Greece in Crisis: The Cultural Politics of Austerity (εκδ. I.B. Tauris), τον οποίο επιμελείται. Ο τόμος είναι καρπός του ερευνητικού προγράμματος «The Cultural Politics of the Greek Crisis» (2014-2016), με την προσθήκη ορισμένων κεφαλαίων τα οποία υπογραμμίζουν τη διεπιστημονική του διάσταση.

«Μην την πουλήσεις την ψυχή σου φτηνά»

E-mail Εκτύπωση

altΓια την ανθολογία από τις Διατριβές του Επίκτητου «Η ελευθερία και άλλα κείμενα» (μτφρ. και επίμ. Θάνος Σαμαρτζής, εκδ. Δώμα).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Γιατί δεν αγαπάμε (όσο θα οφείλαμε) τη δημοκρατία;

E-mail Εκτύπωση

altΓια το δοκίμιο της Μυριάμ Ρεβώ ντ’ Αλλόν Γιατί δεν αγαπάμε τη δημοκρατία (μτφρ. Μιχάλης Πάγκαλος, εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Μπορεί σήμερα να φαίνεται ότι μόνο κάποιοι ακραίοι τάσσονται κατά της δημοκρατίας, τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά. Η καθηγήτρια Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού Μυριάμ Ρεβώ ντ’ Αλλόν προσεγγίσει εδώ ένα φαινόμενο που η ίδια ονομάζει «συνθήκη απογοήτευσης του δημοκρατικού ανθρώπου». Όσο και να φαίνεται ότι «είμαστε όλοι δημοκράτες», αυτό που είναι ξεκάθαρο για τη φιλόσοφο είναι ότι δεν αγαπάμε τη δημοκρατία.

Για τις αμετακίνητες «αλήθειες» του Λάκη Προγκίδη

E-mail Εκτύπωση

altΓια το δοκίμιο του Λάκη Προγκίδη Υπό την παπαδιαμαντικήν δρυν (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ο Λάκης Προγκίδης, με τη ζέση και το πάθος του για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, μπορεί και να μας πείσει ότι ο Σκιαθίτης είναι ο σημαντικότερος Έλληνας πεζογράφος. Εξήντα χρόνια διαλέγεται στο μυαλό του με το έργο του συγγραφέα και –παράλληλα– με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Έτσι, και στο παρόν δοκίμιό του εξετάζει πλευρές της σύγχρονης ζωής με το πρίσμα της παπαδιαμαντικής σκέψης, με έναν αιρετικό, θα έλεγα, και sui generis τρόπο, συνέχεια των δύο προηγούμενων τόμων, της Κατάκτησης του μυθιστορήματος (Εστία 1998) και του Ο Παπαδιαμάντης και η Δύση (Εστία 2002).

30 +1 βιβλία για την Ιστορία, την κοινωνία, τη μάχη των ιδεών

E-mail Εκτύπωση

Jean Metzinger700Βιβλία για την πολιτική, την Ιστορία, τη Δημοκρατία και την Αναρχία, για τη μνήμη και τη λήθη, για τη Φιλοσοφία, για την Τουρκία του Ερντογάν, τη Ρωσία του Πούτιν, βιβλία που μπορούν να μας κάνουν καλύτερους. 

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Πώς δεν πρέπει να επιχειρηματολογούμε σε μια δημοκρατία

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Άλμπερτ Ο. Χίρσμαν Η αντιδραστική ρητορική: Αντίστροφο αποτέλεσμα, ματαιότητα, διακινδύνευση (μτφρ. Κώστας Σπαθαράκης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο Άλμπερτ Ο. Χίρσμαν (1915-2012) ήταν ένας από τους πιο αξιόλογους οικονομολόγους και συνάμα ένας πολύ σημαντικός ιστορικός των ιδεών. Ως οικονομολόγος έχει αρκετά αναγνωρισμένες επιστημονικές δημοσιεύσεις, με σημαντικότερη το βιβλίο του Η στρατηγική της οικονομικής ανάπτυξης (1958). Δεν στερούνται όμως ιδιαίτερης αξίας και τα βιβλία που έγραψε ως ιστορικός των ιδεών. Θα έλεγα μάλιστα πως ο προοδευτικός Χίρσμαν δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από ιστορικούς ιδεών σαν τον ρεπουμπλικάνο Σκίνερ, τον φιλελεύθερο Μπερλίν ή και τον μη μαρξιστή σοσιαλιστή και φιλελεύθερο Αλέν Ρενό. Παρά το γεγονός πως, δυστυχώς, παραμένει σχετικά άγνωστος στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, στα ελληνικά έχουν μεταφραστεί δύο ακόμη βιβλία του, το Αποχώρηση, διαφωνία και αφοσίωση (μτφρ. Τίνα Πλυτά, εκδ. Παπαζήσης) και Τα πάθη και τα συμφέροντα (μτφρ. Ιουλία Τσολακίδου, εκδ. Παρατηρητής).

«Τους μαθητές δεν τους αγαπάμε, τους διδάσκουμε»

E-mail Εκτύπωση

altΓια το βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη Για το σχολείο (εκδ. Πόλις).

Του Παναγιώτη Γούτα

Αν συνοψίσει κανείς τις εκάστοτε ιδιότητες του Σταύρου Ζουμπουλάκη (1953), έτσι όπως τις γνωρίζουμε αλλά και όπως αναφέρονται στο τελευταίο βιβλίο του Για το σχολείο (Πόλις, 2017), δηλαδή φιλόλογος στη Μέση εκπαίδευση, διευθυντής του περιοδικού Νέα Εστία επί δεκαπενταετία, πρόεδρος του Δ.Σ. του Βιβλικού Ιδρύματος «Άρτος Ζωής», επίτιμος διδάκτορας διαφόρων τμημάτων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και αρκετές άλλες ακόμη, νομίζω πως η συνισταμένη τους οδηγεί σε δύο λέξεις-κλειδιά, λέξεις συχνά παρεξηγημένες και φορτισμένες με διαφορετικά πρόσημα, ίσως και κάπως φθαρμένες από τη συχνή τους χρήση αλλά και τον αήττητο λαϊκισμό που όλα τα ισοπεδώνει: Διανοητής και δάσκαλος. Αυτές οι δύο επικρατούσες ιδιότητες, νομίζω, κυριάρχησαν μέσα του και τον έκαναν να συγκεντρώσει στον παρόντα τόμο κείμενα για το σχολείο, την εκπαίδευση και την εκπαιδευτική πράξη, είκοσι τον αριθμό, «δεκαεννιά για το σχολείο και ένα από το σχολείο», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ίδιος στο εισαγωγικό του σημείωμα, που, στην πλειοψηφία τους, δημοσιεύτηκαν παλιότερα στο περιοδικό Νέα εστία και στις εφημερίδες «Αυγή» και «Καθημερινή».

Σελίδα 1 από 10

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube