x
Διαφήμιση

27 Ιουνιου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:01:10:28 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ Σελανιασμένος Παρθενώνας

Σελανιασμένος Παρθενώνας

E-mail Εκτύπωση

altΓια το μυθιστόρημα του Τάκη Θεοδωρόπουλου «Σελάνα» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πώς γράφεται η βιογραφία ενός μνημείου; Με ξερά επιστημονικά δεδομένα θα διαγραφόταν η εξέλιξη της ανοικοδόμησής του, από τα υλικά και τη σύλληψη της ιδέας ώς τα αρχιτεκτονικά σχέδια και τον γλυπτικό διάκοσμο. Με λογοτεχνικά δεδομένα, όπως αυτά που επιστρατεύει ο Τάκης Θεοδωρόπουλος, το βάρος θα έπεφτε στα πρόσωπα τα οποία πρωτοστάτησαν και στο κλίμα της Αθήνας που γέννησε τον ναό της Αθηνάς.

Ο Καλλικράτης είναι ένας εργασιομανής –και τίποτα περισσότερο– εργολάβος, ο Ικτίνος ένας αρχιτέκτονας που κοιμάται με τη γυναίκα του συνεργάτη του, ο Αριστείδης ένας γερασμένος ευπατρίδης, ο Θεμιστοκλής ένας λαϊκιστής δημοκρατικός, ο Φειδίας ένας υπερόπτης ελίτ.

Ο συγγραφέας γειώνει τους «ημίθεους» Αθηναίους του 5ου αιώνα στα ανθρώπινά τους όρια. Ο Καλλικράτης είναι ένας εργασιομανής –και τίποτα περισσότερο– εργολάβος, ο Ικτίνος ένας αρχιτέκτονας που κοιμάται με τη γυναίκα του συνεργάτη του, ο Αριστείδης ένας γερασμένος ευπατρίδης, ο Θεμιστοκλής ένας λαϊκιστής δημοκρατικός, ο Φειδίας ένας υπερόπτης ελίτ· όλοι αυτοί και άλλοι είναι άνθρωποι που καβάλησαν τη δημοκρατία, εκμεταλλεύτηκαν την ορμή των Περσικών Πολέμων κι οικοδόμησαν / όρθωσαν την Αθήνα και τον εαυτό τους, από τα αθηναϊκά Τείχη του 478 π.Χ. ώς την Ακρόπολη του 431 π.Χ.

Στο επίκεντρο είναι ο επικεφαλής του παρθενώνειου πλάνου, ο Ικτίνος, που ξεκίνησε αναζητώντας τη δημιουργική του πνοή στα φιλοσοφικογεωμετρικά σχέδια του Πωρινού, και η Σελάνα, αυλητρίδα που αγάπησε κι αγαπήθηκε από τον Ικτίνο. Η ανακάλυψη των νόμων του φωτός και της σκιάς, η φυγή στην Αίγυπτο, η καταφυγή στη Σύβαρη της Νότιας Ιταλίας και τα πρώτα κτίσματα που ανέλαβε ο Αρχιτέκτονας, η επιστροφή στην Αθήνα κι η γνωριμία με πρόσωπα-κλειδιά είναι τα βαθμιαία βήματα μέχρι το καλλιτεχνικό κεφαλόσκαλο του Παρθενώνα. 

Το σύγχρονο μυθιστόρημα, που δεν κρατά ούτε επικά πινέλα ούτε ρομαντικά γυαλιά, παρουσιάζει πολύ ανθρώπινους όλους εκείνους που δούλεψαν για την αθηναϊκή δημοκρατία του 5ου αι. π.Χ. Ο Φειδίας λ.χ. δεν είναι ο ημίθεος γλύπτης που υπέτασσε το μάρμαρο, κι ο Ικτίνος είναι γεμάτος αδυναμίες κι ανασφάλειες, που μέσω της δημιουργίας έψαχνε και συνάμα έφτιαχνε τον εαυτό του. Ο αρχιτέκτονας, «σελανιασμένος» και αθηνοκίνητος, οδηγείται χωρίς να το ξέρει, σχεδόν μοιραία, στην οικοδόμηση του Ναού της Αθηνάς (και της Αθήνας), ο οποίος και θα τον αφήσει στην αιωνιότητα.

Ο Παρθενώνας, μας λέει ο Τάκης Θεοδωρόπουλος, γεννήθηκε από τη δημοκρατία του 5ου αιώνα κι από τους ανθρώπους της, τους επώνυμους με όλα τα θετικά και τα αρνητικά τους στοιχεία αλλά κι από τον λαό, που δεν είναι πάντα τόσο σοφός όσο φαίνεται.

Ο Παρθενώνας, μας λέει ο Τάκης Θεοδωρόπουλος, γεννήθηκε από τη δημοκρατία του 5ου αιώνα κι από τους ανθρώπους της, τους επώνυμους με όλα τα θετικά και τα αρνητικά τους στοιχεία αλλά κι από τον λαό, που δεν είναι πάντα τόσο σοφός όσο φαίνεται. Η συνεχής αναφορά στην καλλιτεχνική εναλλαγή του φωτός και της σκιάς στα κτήρια, που παρελαύνουν στο μυθιστόρημα, αντικατοπτρίζει και τη μίξη φωτεινών και σκοτεινών σημείων στο πολίτευμα. Η δημοκρατία, ακόμα και στο αποκορύφωμά της, γέννησε διανοούμενους αλλά και τέρατα, θριάμβους αλλά και πανωλεθρίες. Κι είναι η επιλογή του κορυφαίου επιτεύγματος της εποχής, ανάμεσα σε κορυφαία έργα, του ναού δηλαδή της Παλλάδας, που κάνει την αθηναϊκή πολιτεία πεδίο προόδου αλλά και προγονοπληξίας, καινοτομίας αλλά και οχλοκρατίας. 

Τελικά, πού οφείλεται η έμπνευση κι η εκτέλεση του έργου; Έργου ανθρώπων ή θεών; Και ποια είναι η Σελάνα, ποιον συμβολισμό κρύβει ώστε να αποδώσει την έμπνευση, τον θεήλατο οίστρο και την εξωανθρώπινη σύλληψη ενός διαχρονικού έργου; Είναι ως δωρικός τύπος της Σελήνης η δημιουργική τρέλα που βατεύει τον άνθρωπο και τον ωθεί σε μια θεϊκή καλλιτεχνία; 

Ο Τάκης Θεοδωρόπουλος στηρίζει μεγάλο μέρος της μυθιστορηματικής παραγωγής του στην αρχαιότητα. Κι αυτό, ενώ έρχεται να δώσει νέα γυαλιά στην αντιμετώπιση του ηρωικού και αγλαού παρελθόντος, είναι συνάμα και μια ιδεολογική προσπάθεια να συνδέσουμε το σήμερα με το τότε. Αυτό δεν περνά απαρατήρητο τόσο στη θετική όσο και στην αρνητική χροιά του, ειδικά σε μια Ελλάδα που κρίνει τα πάντα στη λυδία λίθο της Ιστορίας. Αν δεν σταθεί κανείς σ’ αυτήν τη κολλημένη πυξίδα της λογοτεχνίας μας, θα διαβάσει τη «Σελάνα» στον δικό της κόσμο και θα αναθεωρήσει τη γνώμη που έχει για τον αρχαίο κόσμο.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.
Τελευταίο του βιβλίο, η «Βιβλιογραφία για τον Νίκο Καζαντζάκη» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).


altΣελάνα
Τάκης Θεοδωρόπουλος
Μεταίχμιο 2018
Σελ. 368, τιμή εκδότη €16,60

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Πεζά με ποιητική πολυσημία

Πεζά με ποιητική πολυσημία

Για τη συλλογή διηγημάτων της Κατερίνας Ηλιοπούλου «Δεν είναι ακόμα» (εκδ. Μελάνι).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Μπορεί η πεζογραφική γραφή να είναι αφήγη...

Πατέρες και γιοι, ξανά

Πατέρες και γιοι, ξανά

Για το μυθιστόρημα του Χρήστου Αστερίου «Η θεραπεία των αναμνήσεων» (εκδ. Πόλις) και το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Άρη Φιορέτου «Ο μισός ήλιος – Ένα βιβλίο για έναν πατέρα» (μτφρ. Κώστας Κοσμάς, εκδ. Πατάκη).

Του ...

Από την Γκράβα στο Μαξίμου: ένα μυθιστόρημα προσομοίωσης

Από την Γκράβα στο Μαξίμου: ένα μυθιστόρημα προσομοίωσης

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Σφάλμα συστήματος» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διονύση Μαρίνου

Εκκινώντας από το σπονδυλωτό μυθιστόρημα Πέτρα, ψαλ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
10 ΧΡΟΝΙΑ ΒΙΒΛΙΑ: Η Μαρία Κουγιουμτζή γράφει...

10 ΧΡΟΝΙΑ ΒΙΒΛΙΑ: Η Μαρία Κουγιουμτζή γράφει...

Πεζογράφοι και ποιητές εύχονται στην Book Press με ένα διήγημα ή ένα ποίημα γραμμένο ειδικά για τους αναγνώστες μας. Μια λέξη τα ενώνει: «δέκα». Σήμερα η Μαρία Κουγιουμτζή.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός...

10 ΧΡΟΝΙΑ ΒΙΒΛΙΑ: Η Βάσια Τζανακάρη γράφει...

10 ΧΡΟΝΙΑ ΒΙΒΛΙΑ: Η Βάσια Τζανακάρη γράφει...

Πεζογράφοι και ποιητές εύχονται στην Book Press με ένα διήγημα ή ένα ποίημα γραμμένο ειδικά για τους αναγνώστες μας. Μια λέξη τα ενώνει: «δέκα». Σήμερα, η Βάσια Τζανακάρη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός...

Χορταστική μουσική βραδιά με τη Γιούτζα Γουάνγκ στο Ηρώδειο

Χορταστική μουσική βραδιά με τη Γιούτζα Γουάνγκ στο Ηρώδειο

Μια χορταστική συναυλία, γεμάτη από υπέροχη συμφωνική μουσική, απολαύσαμε τη Δευτέρα 17 Ιουνίου 2019 στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου.

Της Χρύσας Στρογγύλη...
Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube