x
Διαφήμιση

13 Νοεμβριου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:15:41:13 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ Τυφλό προξενιό

Τυφλό προξενιό

E-mail Εκτύπωση

altΓια το μυθιστόρημα του Γιώργου Παπαδάκη «Ο ταχυδρόμος» (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό που σίγουρα έχει μείνει από τον ρεαλισμό είναι η ανάγκη για στρωτές αφηγήσεις, αμιγείς μυθοπλασίες, που έχουν καθαρά περιγράμματα, σαφείς άξονες και δομή με αρχή, μέση και τέλος. Σ’ αυτό το σύνολο, η χαρά της ανάγνωσης πηγάζει από την αναζήτηση μιας θελκτικής ιστορίας με χαρακτήρες, με ζωντανή ατμόσφαιρα και με τη συγκίνηση που προκύπτει από τη γραφή.

Η διπλή αμφιταλαντευόμενη φύση του τον οδηγεί σε έναν γάμο, στον οποίο του φόρτωσαν μια κοπέλα που δεν είχε καν δει, την οποία όμως παντρεύτηκε, αγάπησε παρά τις παραξενιές της κι έκανε μαζί της δύο παιδιά.

Σ’ αυτά όλα ευδοκιμεί πολύ ικανοποιητικά το μυθιστόρημα του Γιώργου Παπαδάκη, που αναφέρεται στην Κρήτη της δεκαετίας του ’50. Ο αφηγητής Αλέξης Δαφέρμος είναι ταχυδρόμος, ένας μάλλον φιλήσυχος άνθρωπος, και ταυτόχρονα δραστήριος και διορατικός. Η όλη του προσωπικότητα, όπως φαίνεται από πολλά μικρά στιγμιότυπα, είναι μετριοπαθής και εν μέρει άβουλη, αλλά συνάμα δεν στερείται βαθύτερων σκέψεων και πυγμής, όταν νιώθει ότι είναι ανάγκη. Αυτή η διπλή αμφιταλαντευόμενη φύση του τον οδηγεί σε έναν γάμο, στον οποίο του φόρτωσαν μια κοπέλα που δεν είχε καν δει, την οποία όμως παντρεύτηκε, αγάπησε παρά τις παραξενιές της κι έκανε μαζί της δύο παιδιά.

Ώς εδώ φαίνεται ένα επίπεδο, ράθυμο βιβλίο για τα πολυπαιγμένα σενάρια της οικογένειας και μάλιστα μιας εποχής και μιας κοινωνίας όπου η παράδοση βαραίνει αφάνταστα. Φυσικά δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε τη δυναμική της αναπαράστασης μιας περιόδου, όπου ο άνθρωπος εντάσσεται –άλλοτε ομαλά κι άλλοτε ασφυκτικά– στο κοινωνικό πλαίσιο, με τα ήθη και τα έθιμα, τους άγραφους νόμους και τις άρρητες παραδόσεις, και μέσα σ’ αυτό διαμορφώνει τον χαρακτήρα του και την ιδιοσυγκρασία του. Αυτή η αλληλεπίδραση του ατομικού με το κοινωνικό, δείγμα της ελληνικής επαρχίας σίγουρα παλιότερων εποχών –ίσως ακόμα και του σήμερα–, σηματοδοτεί και τη σύγκρουση ανάμεσα στο ορατό και στο υπόγειο, τον προσωπικό παλμό και την κοινωνική μέγγενη.

Ο Γιώργος Παπαδάκης εμπλουτίζει όλο αυτό με το μυστήριο της νύφης που δεν έχει παρελθόν, που εμφανίστηκε στον γάμο πιθανότατα στη θέση μιας άλλης, η οποία είχε εμφανιστεί κουκουλωμένη στο τυφλό προξενιό, και με τον νόμο της οικογένειάς της η οποία επιβάλλει με τους νόμους του βουνού τα θέλω της. Έτσι, με κλειδί την αναζήτηση μυστικών και ψεμάτων ο αναγνώστης διατρέχει την κρητική επαρχία, περιδιαβαίνει τα κοινωνικά στοιχεία της εποχής και διερευνά το ήθος ανθρώπων και νοοτροπιών. Βασικός άξονας αυτής της ηθογραφίας είναι ο ίδιος ο ταχυδρόμος, που απορροφά κραδασμούς, διαθλά τις πιέσεις και δείχνει το ψυχολογικό βάθος ενός ανθρώπου ο οποίος δεν είναι μονοσήμαντος και αναποφάσιστος, όπως μερικές φορές φαίνεται.

Μικρές προτάσεις, σαφείς εικόνες και σκέψεις, ενίοτε λέξεις και φράσεις του κρητικού ιδιώματος, ακριβείς περιγραφές, έμφαση στη λεπτομέρεια συνθέτουν το λεκτικό σκηνικό.

Το αποκορύφωμα δεν είναι ο φόνος, ο οποίος ως είθισται αποτελεί την κορύφωση και οδηγεί στην αναγνωστική ένταση. Ο φόνος είναι η ορατή πλευρά του παγόβουνου, ενώ το πιο ουσιαστικό κομμάτι του έργου κρύβεται στα μισόλογα που κάποια στιγμή ξεχειλίζουν κι αποκαλύπτονται όσα η κοινωνία προσπαθεί να κρύψει κάτω από το χαλί. Ακόμα και η καταληκτική μοιραία πράξη του δολοφόνου αφηγητή είναι δείγμα μιας νοοτροπίας που δεν θέλει να κουβαλά δημόσια το άγος μιας ψυχικής ασθένειας. Όλα τα άλλα φαίνεται ότι υπηρετούν αυτό το άγος, οι άγραφοι νόμοι, οι διακριτικές σχέσεις, η σιωπή και η ανοχή, κρύβουν εντέλει το ντροπιαστικό και ντροπιασμένο πρόσωπο μιας κοινωνίας, που δεν ξέρει να αντιμετωπίζει με θάρρος τα προβλήματά της.

Το όλο εγχείρημα στηρίζεται σε μια αφτιασίδωτη γλώσσα, η οποία μένει στην αφάνεια, μολονότι διαθέτει τη δική της δυναμική. Μικρές προτάσεις, σαφείς εικόνες και σκέψεις, ενίοτε λέξεις και φράσεις του κρητικού ιδιώματος, ακριβείς περιγραφές, έμφαση στη λεπτομέρεια συνθέτουν το λεκτικό σκηνικό, το οποίο είναι τόσο σημαντικό για την απόδοση του κλίματος που μυεί τον αναγνώστη τόσο στην ψυχογραφία όσο και στην ηθογραφία ανθρώπων και κοινωνίας αντίστοιχα.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.
Τελευταίο του βιβλίο, η «Βιβλιογραφία για τον Νίκο Καζαντζάκη» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

→ Στην κεντρική εικόνα φωτογραφία © από το αρχείο του Αντώνη Γενναράκη (Προξενιό στον Μυλοπόταμο).


altΟ ταχυδρόμος
Γιώργος Παπαδάκης
Εστία 2018
Σελ. 232, τιμή εκδότη €15,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΠΑΔΑΚΗ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Σφάλμα πολιτικού συστήματος

Σφάλμα πολιτικού συστήματος

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Σφάλμα συστήματος» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το μυθιστόρημα Οι τυφλοί (2017), που έχ...

Ζωή και θάνατος στη σκιά της Ιστορίας

Ζωή και θάνατος στη σκιά της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Νικόλα Σεβαστάκη «Άνθρωπος στη σκιά» (εκδ. Πόλις).

Του Θεόδωρου Γρηγοριάδη

Το μυθιστόρημα του Νικόλα Σεβαστάκη ξεκινάει αρχές του...

Η αέναη επιστροφή της μνήμης

Η αέναη επιστροφή της μνήμης

Για το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Είμαι όσα έχω ξεχάσει» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Αν η Ιστορία αναζητά τους ηγέτες που διαχειρίζονται τα γεγ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Βραδιά-αφιέρωμα στον Ντίνο Μπουτζάτι

Βραδιά-αφιέρωμα στον Ντίνο Μπουτζάτι

Η διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο, τις ιδέες και τον πολιτισμό BOOK PRESS και οι εκδόσεις METAIXMIO σας προσκαλούν σε μια βραδιά αφιερωμένη στον σημαντικό ιταλό συγγραφέα Dino Buzzati, την Τρίτη, 19 Νοεμβρίου, στις 19:30 στον Πολυχώρο των εκδόσεων, στην Ιπποκράτους 118.

...
Ιάκωβος Ανυφαντάκης: «Κάποιοι άλλοι»

Ιάκωβος Ανυφαντάκης: «Κάποιοι άλλοι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ιάκωβου Ανυφαντάκη «Κάποιοι άλλοι», που κυκλοφορεί στις 21 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τους π...

Αλόννησος - Liberty Island (1972-2015)

Αλόννησος - Liberty Island (1972-2015)

Του Δημήτρη Αδαμίδη

Μια κηλίδα πάνω στην άμμο η Ασημίνα. Τα γόνατα στο στήθος και στα χέρια το σαγόνι, μόνη ενώπιον ουρανού και θάλασσας. Το βοριαδάκι μύριζε καταιγίδα. Κύματα ξεθύμαιναν κοντά στα παπούτσια της, κάτι ψιθύρι...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube