Αλεξάνδρεια-Αθήνα

Εκτύπωση

alexandra_dimitris250Του Γιώργου Βέη

«Η θάλασσα είναι η μάνα μας, η αεροπορία είναι η γκόμενα» (Το δόγμα του Ωνάση, σελ. 509)

Πρόκειται για τον δεύτερο τόμο των συναρπαστικών εκμυστηρεύσεων της πολύπλαγκτης συγγραφέως. Προηγήθηκε η Τζέντα, του ίδιου σχεδόν αφηγηματικού όγκου.

Εκεί, οι ασίγαστες καταθέσεις αφορούσαν τόσο στο πλέγμα των σχέσεων, τις οποίες η ίδια η Αλεξάνδρα Παπαδημητρίου, εκούσα-άκουσα, ανέπτυξε κατά την πολυετή παραμονή της στην Αραβία με τους γηγενείς, όσο και στα καθέκαστα των αξιομνημόνευτων ατομικών και οικογενειακών της εμπειριών. Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις του συζύγου της Στέλιου, εξαιρετικά δυναμικού, πολυμαθούς και αραβόφωνου συν τοις άλλοις δικηγόρου, υπαγορεύουν ασφαλώς το πεπρωμένο της. Και μάλιστα εξ ολοκλήρου. Γι' αυτό και του αφιερώνεται μέγα μέρος της αφήγησης.

78297Κι εδώ, στο Αλεξάνδρεια-Αθήνα, επισημαίνονται, όπως άλλωστε ευλόγως θα περίμενε κανείς, τα ίδια καταστατικά κειμενικά στοιχεία: μηδενική μυθοπλασία, επικυριαρχία του καταλυτικού συνήθως βιώματος, σημαδιακές στιγμές ενός μεταναστευτικού ήθους, το οποίο παράγει όχι μόνον οικογενειακές δομές, αλλά διαπολιτιστικές ικμάδες. Κατά κανόνα η γραφή ανακαλεί ένα ζέον παρελθόν, ικανό να υποκαταστήσει κι αυτό ακόμη το υποτονικό τώρα. Η εξομολόγηση, η κουβεντιαστή, άδολη παράθεση του εξ αντικειμένου υλικού ακυρώνει δηλαδή τις όποιες αντιφάσεις και παραλογισμούς του παρόντος μέσα από την ιαματική, λεπτομερή καταγραφή των εμπειριών ενός πολύτιμου χθες. Η περιήγησή μας σε έναν κατά τα φαινόμενα μυθικό χωρόχρονο καταφέρνει να μας γειώσει στο πολύπλοκο, το απρόοπτο και κάποτε στο ιδιαζόντως τραγικό.

hey_jealousyΗ Αλεξάνδρα Παπαδημητρίου, το γένος Κρασάρη, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, τότε που άκμαζε η ελληνική κοινότητα. Είναι απόφοιτος  του περιώνυμου Αβερώφειου Παρθεναγωγείου. Ο σύζυγός της γνώρισε εγκαίρως και από πολύ κοντά τον Αριστοτέλη Ωνάση ή «Μπάρμπα», όπως τον έλεγε χαρακτηριστικά. Χρημάτισε, ως γνωστόν, νομικός σύμβουλος κι εκτελεστής της διαθήκης του. Οι τρεις γιοι της συγγραφέως μπαινοβγαίνουν στις σελίδες του βιβλίου με την άνεση που μπαινόβγαιναν τότε, στο πρωταρχικό πατρικό-σπίτι. Το κείμενο δηλαδή έρχεται να μεταστεγάσει την παιδική ηλικία και τα νιάτα ενός εξεχόντως παρηγορητικού χρόνου. Η εξιστόρηση εξακτινώνεται στην Αλεξάνδρεια, στην Αθήνα και στο Μόντε Κάρλο. Τα δίσεκτα χρόνια της δικτατορίας και τα ελπιδοφόρα της μεταπολίτευσης παρέχουν τα ικανά και αναγκαία περιγράμματα ενός σημασιολογικά βεβαρυμένου κλίματος. Ο Αριστοτέλης Ωνάσης ψυχογραφείται δεόντως, η Τζάκυ φοράει τη μάσκα της μοιραίας Ελένης, ο Αλέξανδρος νεκρολογείται ψύχραιμα, η Χριστίνα αποτελεί μιαν ταραγμένη Ιφιγένεια/Ηλέκτρα. Κοντολογίς, η διεργασία της ανάμνησης λειτουργεί και πάλι φυσιολογικά. Δεν προσκρούει, για να το διατυπώσω διαφορετικά, σε προκαλύμματα, ήτοι Deckerinnerungen, για να θυμηθούμε τον πρώτο διδάξαντα τον Φρόυντ, αλλά ενεργεί απερίσπαστη, προκειμένου να ανασυστήσει πραγματικότητες στις τρεις προαναφερόμενες πόλεις, υπαρκτές καθόλα. 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Σημειώσεις της δύσκολης φιλίας με τις δυο Μαργαρίτες

Σημειώσεις της δύσκολης φιλίας με τις δυο Μαργαρίτες

Για το βιβλίο του Αλέξανδρου Αδαμόπουλου «Τα όχι του ΝΑΙ» (εκδ. Οδός Πανός).

Της Τζένης Κουφοπούλου

Τα σημαντικά βιβλία είναι κάμποι ολόφωτοι, που αφήνουν το βλέμμα να πλανηθεί α...

Στα παγωμένα τοπία του Βέρνερ Χέρτσογκ

Στα παγωμένα τοπία του Βέρνερ Χέρτσογκ

Για το βιβλίο με τις ημερολογιακές καταγραφές του Werner Herzog «Οδοιπορία στον πάγο – Μόναχο-Παρίσι, 23 Νοεμβρίου-14 Δεκεμβρίου 1974» (μτφρ. Γιάννης Καλιφατίδης, εκδ. Alloglotta).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου...

Ένας αρσενικά φτιαγμένος κόσμος

Ένας αρσενικά φτιαγμένος κόσμος

Για το βιβλίο της Ναουάλ Αλ Σααντάουι «Φιρντάους» (μτφρ. από τα αραβικά: Ελένη Καπετανάκη, εκδ. Δώμα).

Της Διώνης Δημητριάδου

Η Ναουάλ Αλ Σααντάουι έ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Μια συμπυκνωμένη ιστορία του ελληνικού κράτους στον 20ο αιώνα

Μια συμπυκνωμένη ιστορία του ελληνικού κράτους στον 20ο αιώνα

Για το βιβλίο του Δημήτρη Π. Σωτηρόπουλου «Φάσεις και αντιφάσεις του ελληνικού κράτους στον 20ο αιώνα, 1910-2001» (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο...

Η «διπλή κατάβαση» του Κώστα Κρυστάλλη: από την παράδοση στη συγχρονία

Η «διπλή κατάβαση» του Κώστα Κρυστάλλη: από την παράδοση στη συγχρονία

Για το μυθιστόρημα του Ευάγγελου Αυδίκου «Οδός Οφθαλμιατρείου» (εκδ. Εστία).

Της Άννας Αφεντουλίδου

Προλογικά τοπ...

«Σαν να μην υπήρξαν ποτέ»

«Σαν να μην υπήρξαν ποτέ»

Για το μυθιστόρημα του Nicolas Mathieu «Και μετά από αυτούς τα παιδιά τους» (μτφρ. Σοφία Διονυσοπούλου, εκδ. Στερέωμα).

Της Χριστίνα Μουκούλη

Ο τίτλος τ...