alt

Για το βιβλίο του Δημήτρη Δασκαλόπουλου Τα χρόνια μου και τα χαρτιά μου (εκδ. Πατάκη).

Του Κώστα Λογαρά

Διάβασα το καινούριο βιβλίο του Δημήτρη Δασκαλόπουλου με την ίδια περιέργεια που ένα παιδί θέλει να μάθει «τι έγινε τότε», και ρωτάει κάποιον μεγαλύτερο, αυτόπτη μάρτυρα, να του αφηγηθεί τις εμπειρίες της ζωής του, τα βιώματα από τις συναναστροφές του με πρόσωπα σημαντικά. Του ζητά να αναπαραστήσει τα χρόνια και τις εποχές, λεπτομέρειες και γεγονότα, πώς γράφτηκαν τα κομμάτια αυτά της «Ιστορίας». Και τον τραβάει συνέχεια απ’ το μανίκι «πες μου και πες μου». Την ίδια περιέργεια ακριβώς καλλιέργησε και σε μένα το πρόσφατο βιβλίο τού Δημήτρη Δασκαλόπουλου Τα χρόνια μου και τα χαρτιά μου.

Είναι μια ήρεμη, χαλαρή αφήγηση, που ο ρυθμός της συνεπαίρνοντας τον αναγνώστη, τον παίρνει απ' το χέρι και τον ξεναγεί στα χρόνια και στους τόπους της παιδικής κι εφηβικής ηλικίας του αφηγητή: στην Πάτρα κυρίως, τη γενέθλια πόλη τού συγγραφέα, επίσης στην Κάτω Αχαγιά όπου το πατρικό της μητέρας του, κι αργότερα στην Αθήνα τις δεκαετίες του '40 και του  ’50. Μιλώντας για τα εφηβικά του χρόνια, για την προσωπική και οικογενειακή του ζωή (στο πρώτο μέρος), ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος αναφέρεται στο κλίμα, στην ατμόσφαιρα της επαρχίας, στις συνήθειες των ανθρώπων. Το ατομικό ενταγμένο στο όλον, ή το όλον διηθημένο μέσα από τον ατομικό βίο. Με ύφος γλαφυρό, χαμηλότονο. Της σαγήνης το ύφος, το κουβεντιαστό και φιλικό.

Ο αναγνώστης έλκεται από τον αφηγηματικό τόνο, την απλότητα του λόγου – τη χωρίς εκζήτηση καμιά. Ο Δασκαλόπουλος είναι ένας πολύ καλός αφηγητής. Μιλάει, στο πρώτο μέρος του Χρονικού, από την οπτική του έφηβου που υπήρξε, αλλά παρεισφρέουν και εύστοχες παρατηρήσεις στις οποίες ο αναγνώστης οσμίζεται τον μελλοντικό ερευνητή, την παρατηρητικότητα τού κατοπινού κριτικού, την οξυδερκή ματιά, τον σχολιαστικό λόγο που  καταλήγει στη διατύπωση μιας γενικότερης αλήθειας.

Καταφέρνει να αναπλάσει σε ένα μεγάλο μέρος τη λογοτεχνική ζωή από τη μεταπολίτευση και ύστερα και καταγράφει πολύτιμες πληροφορίες για τη ζωή πολλών σημαντικών προσώπων με τα οποία διασταυρώθηκε η πνευματική του πορεία.

Ωστόσο, το μέγιστο μέρος του Χρονικού αναφέρεται στην ενηλικίωση τού συγγραφέα, αφότου δηλαδή αρχίζει η σχέση του με τη λογοτεχνία και η εμπλοκή του στα πνευματικά εν γένει πράγματα. Στις γνωριμίες του με προσωπικότητες του πνευματικού χώρου. Έτσι, καταφέρνει να αναπλάσει σε ένα μεγάλο μέρος τη λογοτεχνική ζωή από τη μεταπολίτευση και ύστερα και καταγράφει πολύτιμες πληροφορίες για τη ζωή πολλών σημαντικών προσώπων με τα οποία διασταυρώθηκε η πνευματική του πορεία. Τους συναναστράφηκε  με αφορμή τις εξαιρετικές εργοβιογραφίες που ο ίδιος και η γυναίκα του Μαρία Στασινοπούλου εκπόνησαν. Αναφέρεται σε φιλίες που αναπτύχθηκαν μέσα από τα λογοτεχνικά ενδιαφέροντα, κάνει αναφορά σε ανθρώπους με τους οποίους η συνεργασία εξελίχθηκε σε φιλία ζωής (πχ  Γ.Π. Σαββίδης). Κάποιες φορές φιλοτεχνεί έξοχα την προσωπογραφία διαφόρων προσώπων και δημιουργών, τους οποίους γνώρισε καλά (π.χ. Ζάννας, Λορεντζάτος, Μαρώ Σεφέρη).

Όλοι παρελαύνουν στις σελίδες τού βιβλίου όχι σαν μια φιλολογική καταγραφή αλλά ως άνθρωποι της καθημερινότητας, ως «ήρωες» της  πνευματικής μας ζωής – κυριολεκτικά και μεταφορικά. Με τις ιδιαίτερες συμπεριφορές και τα χαρακτηριστικά τους, με ελαττώματα και προτερήματα. Και με ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις απ’ τη μεριά του αφηγητή. Σαν λογοτεχνικές «περσόνες» οι ίδιοι και ολοκληρωμένοι χαρακτήρες που τους (ξανα)ζωντανεύει η γραφίδα του αφηγητή. Κάποιες φορές δε διστάζει ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος να αναφερθεί, σχεδόν με τρόπο εξομολογητικό, σε γεγονότα ατυχή, σε συμπεριφορές που πληγώνουν  (όπως λ.χ η δυσαρέσκεια της Άννας Σικελιανού). Η ιστόρηση, βασισμένη εμφανώς σε ημερολογιακές σημειώσεις, μοιάζει να έχει μεταπλαστεί τελικά σε μια χορταστική και ζουμερή αφήγηση.     

Στο Χρονικό του Δημήτρη Δασκαλόπουλου διακρίνει κανείς τη σεμνότητα του συγγραφέα, την ευγένεια στο λόγο του, την εκτίμηση που τρέφει για πνευματικούς δημιουργούς και το σεβασμό στο έργο τους, χωρίς αυτό να αφαιρεί σε τίποτα –αντίθετα προσθέτοντας ακόμα περισσότερο– στην ιδέα που έχει σχηματίσει ο αναγνώστης ήδη για τον Δασκαλόπουλο ως δημιουργό. Η γλώσσα και η γραφή αναδεικνύουν το ήθος, μια κοσμοαντίληψη, ένα σύστημα αξιών που διέπει τη ζωή τού ποιητή και ερευνητή Δημήτρη Δασκαλόπουλου.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΛΟΓΑΡΑΣ είναι συγγραφέας.

altΤα χρόνια μου και τα χαρτιά μου
Δημήτρης Δασκαλόπουλος
Εκδ. Πατάκη 2016
Σελ. 344, τιμή εκδότη €15,40

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ – Μια ολόκληρη ζωή», της Κέιτ Κερκπάτρικ

«Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ – Μια ολόκληρη ζωή», της Κέιτ Κερκπάτρικ

Για την βιογραφία «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ – Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη) της Κέιτ Κερκπάτρικ που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Του Κ. Β. Κατσουλάρη

Η ...

«Η καγκελάριος»: η συναρπαστική βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ από την Κάτι Μάρτον

«Η καγκελάριος»: η συναρπαστική βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ από την Κάτι Μάρτον

Για τη βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ «Η καγκελάριος» (μτφρ. Δημήτρης Δουλγερίδης) της αμερικανίδας δημοσιογράφου Kati Marton που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός. 

Της Ελένης Κορόβηλα

Η ...

Ημερολόγιο Μόσχας, του Βάλτερ Μπένγιαμιν

Ημερολόγιο Μόσχας, του Βάλτερ Μπένγιαμιν

Για το βιβλίο του Walter Benjamin «Ημερολόγιο Μόσχας» (μτφρ. Έμη Βαϊκούση, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν και η Λετονή μπολσεβίκα ηθοποιός και σκηνοθέτιδα θεάτρου Άζια Λάτσις.

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Βάλτερ Μπένγια...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Λουκάς Αναγνωστόπουλος με αφορμή το βιβλίο του «Οι μύθοι του χθες και οι άνθρωποι του σήμερα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα. 

Επιμέλεια: Book Press

«Οι αρχαίοι μύθοι είναι συναρπαστικοί και διαχρο...

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

Ο Cartel Τεχνοχώρος προτείνει: «Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ σε σκηνοθεσία Βασίλη Μπισμπίκη ON DEMAND, για λίγες ακόμη ημέρες μέχρι το τέλος Ιανουαρίου, από Σάββατο 22 έως και 30 Ιανουαρίου.

Επιμέλεια: Book Press

...
Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Μια κουβέντα γνωριμίας με τη συγγραφέα Αλεξάνδρα Γρηγορίου η οποία με το μυθιστόρημά της «Το μυστικό της Μελίνας» (εκδ. Αρμός) έκανε πρόσφατα την εμφάνισή της, «ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας», όπως το χαρακτηρίζει η ίδια. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ